← Til baka á Heimildir
AGRI-LEGAL-006 Lagalegur texti Miðlungs
Landbúnaður Lögfræðilegt
Löggjöf ESB heimilar aðildarríkjum að viðhalda sérstakar dýraheilbrigðisráðstafanir á grundvelli 36. greinar TFEU og dýraheilbrigðislaga (ESB) 2016/429, en þetta eru áhættumiðaðar eftirlitsreglur — ekki almenn innflutningsbann. Við hugsanlega ESB-aðild Íslands myndi þurfa að umbreyta heildarbanninu í tegundasértækar, vísindalega réttlætanlegar reglur í samræmi við dýraheilbrigðislöggjöf ESB, þótt mögulegt væri að viðhalda auknum líffræðilegum verndarráðstöfunum á grundvelli einangraðrar eyjastaðsetningar landsins.
Enska frumtextinn

EU law permits member states to maintain national measures to protect animal health and prevent disease introduction under Article 36 TFEU (exceptions to free movement of goods) and Regulation (EU) 2016/429 (Animal Health Law). Several EU member states maintain specific animal health measures: the UK (while a member) maintained rabies quarantine requirements; Ireland and the UK had special rules for livestock movements; Cyprus maintains restrictions on certain animal imports. However, these are regulatory measures within the EU framework, not blanket import bans. Iceland's comprehensive ban on live animal imports would likely need to be restructured into species-specific, risk-based import controls compliant with the EU Animal Health Law upon accession, while potentially retaining enhanced biosecurity measures justified by Iceland's unique disease-free status and island geography.

Síðast staðfest 22. mars 2026
Svið Lögfræðilegt
Heimildaflokkur Lagalegur texti

Heimild

European Commission Food Safety / EUR-Lex

Framkvæmdastjórn ESB og EUR-Lex birta löggjöf ESB um matvælaöryggi og dýraheilbrigðismál; EUR-Lex er opinlegur lagagagnagrunnur Evrópusambandsins.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Ekkert fordæmi er fyrir því að aðildarríki ESB viðhaldi jafn yfirgripsmiklu banni við innflutningi lifandi dýra og kveðið er á um í lögum nr. 54/1990 á Íslandi. Næsta hliðstæða er sóttkvíarkerfi Bretlands fyrir gæludýr áður en það gekk í ESB, en því var síðar skipt út fyrir gæludýravegabréfakerfi ESB. Samningsstaða Íslands myndi byggjast á því að sýna fram á að aðgerðirnar séu í réttu hlutfalli við markmið og vísindalega rökstuddar samkvæmt lögum ESB, fremur en að þær feli í sér dulbúna viðskiptahömlun.

Tengdar heimildir (3)

AGRI-DATA-026 Landbúnaður

Lög nr. 54/1990 um innflutning dýra setja almenna bann við innflutningi lifandi dýra til Íslands, með mjög þröngum undanþágum sem krefjast leyfis frá Matvælastofnun eða ráðuneyti. Tilgangur bannsins er að vernda einstæðar genaforðar íslenska búfjárins — íslenski hesturinn, íslenska sauðfé og íslenskt nautgripakyni — sem hafa verið einangrað á eyjunni í yfir þúsund ár og eru laus við flestar búfjársjúkdómar sem geisa á meginlandi Evrópu.

 AGRI-DATA-027 Landbúnaður

Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) krafðist þess formlega að Ísland uppfyllti EES-reglur um dýraheilbrigðiseftirlit með innflutningi afurða úr þriðja ríki, vegna brota á kerfisbundnu eftirliti með flutningssendingum og lélegrar samhæfingar milli tollstjóra og Matvælastofnunar. Málið sýnir að EES-aðild leggur þegar í dag þrýsting á Ísland til að samræma eftirlitsreglur sínar við staðla ESB, án þess að vera fullgiltur ESB-aðildarríki.

 AGRI-DATA-008 Landbúnaður

Samkvæmt EES-samningnum er landbúnaður að mestu undanskilinn frjálsu vöruflæði. Ísland heldur uppi 30–100%+ tollum á mjólkurvörur, kjöt og grænmeti á grundvelli 19. greinar EES-samningsins. Við fulla ESB-aðild myndu allir innri tollar falla niður og Ísland tæki upp sameiginlegan ytri toll sambandsins, sem myndi opna íslenskan markað fyrir samkeppni frá stærri ESB-framleiðendum.

Notuð í greiningum (1)

Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið

  • Staðfest Styður Ísland þarf að byggja upp bæði nýja landbúnaðarstefnu og nýtt stofnana- og eftirlitskerfi með landbúnaðinum til að uppfylla kröfur ESB.