Viðurkennir að 75% talan sé ágiskun
Raddir í greininni
Niðurstöður
Staðfest Árið 2016 hafði Ísland tekið upp 13,4% af regluverki Evrópusambandsins í gegnum EES-samninginn samkvæmt skýrslu utanríkisráðuneytisins. EES/ESB-löggjöf
Þar segir að árið 2016 hefði Ísland verið búið að taka upp 13,4% regluverks Evrópusambandsins í gegnum EES-samninginn.
Fullyrðing: Árið 2016 hafði Ísland tekið upp 13,4% af regluverki Evrópusambandsins í gegnum EES-samninginn samkvæmt skýrslu utanríkisráðuneytisins.
EEA-DATA-017 staðfestir þetta beint: skýrslan «Gengið til góðs» frá utanríkisráðuneytinu (2018) komst að því að Ísland hefði tekið upp 9.028 ESB-gerðir af 67.158 bindandi gerðum á tímabilinu 1994–2016, sem samsvarar 13,4%. Aðferðafræðin bar saman allar bindandi gerðir í EUR-Lex við innleiðingargagnagrunn skrifstofu EFTA. Tölurnar úr fullyrðingunni samsvara heimildinni nákvæmlega.
Samhengi sem vantar
Hlutfallið 13,4% mælir hlut af öllu regluverki ESB, þar á meðal sviðum sem falla utan EES-samningsins (sjávarútvegur, landbúnaður, tollur, utanríkisstefna, gjaldmiðill). Þetta er ekki samanburðarhæft við 70–75% töluna frá Eftirlitsstofnun EFTA sem mælir innleiðingu innan gildissviðs innri markaðarins. Talningin nær einnig yfir gerðir sem hafa síðan verið felldar úr gildi.
Að hluta staðfest Skýrslan «Gengið til góðs» frá utanríkisráðuneytinu, sem birt var árið 2018, er eina úttektin á hlutfalli ESB-regluverks sem Ísland hefur tekið upp í gegnum EES. EES/ESB-löggjöf
Veruleikinn er einfaldlega sá að eina úttektin sem gerð hefur verið í þessum efnum og hægt er að taka mark á var birt í skýrslu utanríkisráðuneytisins Gengið til góðs árið 2018.
Fullyrðing: Skýrslan «Gengið til góðs» frá utanríkisráðuneytinu, sem birt var árið 2018, er eina úttektin á hlutfalli ESB-regluverks sem Ísland hefur tekið upp í gegnum EES.
Skýrslan «Gengið til góðs» (EEA-DATA-017) er vissulega helsta íslenska heimild um þetta hlutfall og notar skýra aðferðafræði til samanburðar á EUR-Lex og innleiðingargagnagrunni EFTA. Fullyrðingin er þó of víð þegar hún segir að þetta sé «eina úttektin». EEA-DATA-018 sýnir að starfshópur utanríkisráðuneytisins (2019) gerði sjálfstæða úttekt sem komst að því að 16% af lögum Alþingis ættu rætur í EES-samningnum. Auk þess bendir fullyrðingin sjálf á að skrifstofa EFTA gerði sambærilega úttekt árið 2005. Eftirlitsstofnun EFTA birtir einnig reglulega mælikvarða á innleiðingu.
Samhengi sem vantar
Starfshópur utanríkisráðuneytisins (2019) kannaði öll 3.100 lög Alþingis 1992–2019 og fann 16% með beinan EES-uppruna. Mismunandi aðferðafræði gefa mismunandi svör — «Gengið til góðs» mældi ESB-gerðir, starfshópurinn mældi íslensk lög. Fullyrðingin útilokar þessar heimildir á ómálefnalegan hátt.
Nokkur stoð Spá Hlutfall ESB-regluverks sem Ísland hefur tekið upp í gegnum EES er líklega í kringum 20% í dag — langt frá 75% tölunni. EES/ESB-löggjöf
Líklega er það einhvers staðar í kringum 20% í dag en óraveg frá 75% ágiskuninni.
Fullyrðing: Hlutfall ESB-regluverks sem Ísland hefur tekið upp í gegnum EES er líklega í kringum 20% í dag — langt frá 75% tölunni.
Röksemdafærslan um að hlutfallið sé talsvert undir 75% á sér stoð. EEA-DATA-017 sýnir 13,4% árið 2016, og árshlutföll hafa verið breytileg (5,6%–43,9%). Framreikningur á 20% er trúverðugur ef innleiðsla hefur haldist nokkuð stöðug, þó nákvæm tala sé ekki staðfest í heimildum. Hins vegar felur fullyrðingin í sér samanburð við 75% töluna sem er villandi — EEA-DATA-006 og EEA-LEGAL-001 staðfesta að 70–75% talan á við um löggjöf innri markaðarins, ekki allt regluverk ESB. Þetta eru tvær ólíkar mælistikur sem svara mismunandi spurningum.
Samhengi sem vantar
75% talan frá Eftirlitsstofnun EFTA mælir innleiðingu löggjafar innri markaðarins (fjórfrelsisins) en 13,4%/~20% mælir hlut af öllu regluverki ESB, þar á meðal sviðum utan EES-gildissviðs. Samanburðurinn er villandi vegna þess að mælistikurnar eiga ekki við sama gildissvið. Báðar tölur eru aðferðafræðilega réttar en svara ólíkum spurningum. Nákvæm tala fyrir 2025 er ekki tiltæk í fyrirliggjandi heimildum.
Að hluta staðfest Evrópusambandssinnar hafa gjarnan haldið á lofti tölunni um að Ísland taki upp 75% af regluverki ESB í gegnum EES, en stundum hafa þeir farið upp í 80% og jafnvel 90%. EES/ESB-löggjöf
75% töluna sem Evrópusambandssinnar hafa gjarnan haldið á lofti þó stundum hafi þeir farið upp í 80% og jafnvel 90%.
Fullyrðing: Evrópusambandssinnar hafa gjarnan haldið á lofti tölunni um að Ísland taki upp 75% af regluverki ESB í gegnum EES, en stundum hafa þeir farið upp í 80% og jafnvel 90%.
EEA-LEGAL-001 og EEA-DATA-006 staðfesta að 70–75% talan er í almennri notkun og á rætur í mælingum Eftirlitsstofnunar EFTA á löggjöf innri markaðarins. EEA-DATA-010 nefnir 70–75% og bendir á að sumir segja Íslendingar hafi «þegar innleitt megnið af ESB-reglum» — sem er rétt í þröngum skilningi innri markaðarins. Fullyrðingin um 80% og 90% fær hins vegar enga stoð í heimildum. Þá ber að nefna að EEA-DATA-017 sýnir að þegar heildarregluverk ESB er mælistikan er hlutfallið aðeins 13,4%, sem setur 75% töluna í samhengi.
Samhengi sem vantar
75% talan á við um löggjöf innri markaðarins, ekki allt regluverk ESB — mikilvægur munur sem fullyrðingin nefnir ekki. Heimildir styðja ekki sérstaklega fullyrðinguna um að 80% og 90% tölur hafi verið notaðar. EEA-DATA-017 sýnir að þegar allt regluverk ESB er mælistikan er hlutfallið 13,4%, sem bendir til þess að bæði hliðar umræðunnar geti valið mælistiku sem hentar rökum sínum.