Strandveiðifélag Íslands sendir formlegar kvartanir til umboðsmanns Alþingis og Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA)

Kvörtun félagsins til Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) er vegna þess sem strandveiðifélagið kallar samkeppnisbrenglun á íslenskum sjávarútvegsmarkaði og vangaveltna um hvort valkvætt eftirlitsleysi með milliverðlagningu jafngildi ríkisaðstoð í skilningi 61. gr. EES-samningsins. Kvörtunin er lögð fram á grundvelli 31. gr. SCA-samningsins.

Fullyrðing: Kvörtun Strandveiðifélags Íslands til ESA er lögð fram á grundvelli 31. gr. SCA-samningsins og byggist á vangaveltum um hvort valkvætt eftirlitsleysi með milliverðlagningu jafngildi ríkisaðstoð í skilningi 61. gr. EES-samningsins.

Heimildir staðfesta umgjörð kvörtunarinnar: EEA-LEGAL-009 lýsir hlutverki ESA, þar á meðal framfylgd ríkisaðstoðarreglna með heimild til að krefjast endurgreiðslu ólögmætrar aðstoðar. EEA-DATA-026 staðfestir að ríkisaðstoðarreglur (Lissabon-samningurinn gr. 107–109, samsvarandi 61. gr. EES) gilda fyrir Ísland í gegnum EES-samninginn og eru framfylgt af ESA. Hins vegar staðfestir engin heimild að þessi tiltekna kvörtun hafi verið lögð fram eða að hún snúi að milliverðlagningu sem ríkisaðstoð.

lóðrétt samþætt stórútgerð geti skráð innra verð á fiski og fært hagnaðinn frá útgerðarhlutanum, þar sem veiðigjöld eru reiknuð, yfir í söluskrifstofur erlendis þar sem skattaprósentan sé lægri.

Fullyrðing: Lóðrétt samþætt stórútgerð getur skráð innra verð á fiski og fært hagnaðinn frá útgerðarhlutanum, þar sem veiðigjöld eru reiknuð, yfir í söluskrifstofur erlendis þar sem skattaprósentan er lægri.

Heimildirnar staðfesta forsendurnar að hluta. FISH-DATA-027 sýnir að íslensk sjávarútvegsfyrirtæki selja megnið af afurðum sínum erlendis og gera upp í evrum og dollurum, sem rennir stoðum undir möguleikann á erlendum söluskrifstofum. FISH-DATA-024 staðfestir samþjöppun og lóðrétta samþættingu í greininni, og FISH-DATA-008 sýnir að veiðigjald er reiknað á aflamarkshafa. Hins vegar er engin heimild sem staðfestir beint að milliverðlagning sé notuð kerfisbundið til hagnaðarflutninga í greininni — það er staðhæfing sem þarfnast frumheimilda úr ársreikningum eða skattagögnum.

Þetta lækki reiknistofn til veiðigjalda og tekjuskattsgreiðslna á Íslandi.

Fullyrðing: Milliverðlagning lækkar reiknistofn til veiðigjalda og tekjuskattsgreiðslna á Íslandi.

Rökrétt afleiðing af milliverðlagningu, ef hún á sér stað, er sú að uppgefið verð innanlands lækkar og þar með reiknistofn veiðigjalda og tekjuskatts. FISH-DATA-008 staðfestir að veiðigjald er reiknað á kíló af þorskígildi, ekki á söluverð — sem dregur úr beinum áhrifum verðlagningar á gjaldstofninn. Hins vegar er reiknistofn tekjuskatts beinlínis bundinn við hagnað og því næmari fyrir milliverðlagningu. Heimildirnar staðfesta hvorki né hrekja hvort milliverðlagning sé í reynd að lækka þessa stofna.

Þórólfur bendir á að staða strandveiðisjómanna sé ójöfn gagnvart stórum útgerðarfyrirtækjum, Strandveiðifélagið hafi enga möguleika til að flytja hagnað erlendis.

Fullyrðing: Strandveiðifélagið hefur engan möguleika til að flytja hagnað erlendis, ólíkt stórum útgerðarfyrirtækjum.

Samanburðurinn byggir á strúktúrmun sem heimildir styðja að hluta. FISH-DATA-024 staðfestir að stórar útgerðir á Íslandi eru samþættar og hafa fjárfest erlendis (fasteignir, ferðaþjónustu, fjárfestingar), og FISH-DATA-027 sýnir að megnið af útflutningi fer í gegnum evrópska markaði í evrum. Strandveiðar eru hins vegar í eðli sínu smáar einyrkjaútgerðir án dótturfélaga erlendis. Engin heimild fjallar þó beint um getu eða gjaldþol strandveiðimanna til erlendra fjárfestinga.

Þórólfur segir einnig að sjómenn tapi sjálfir á þessu fyrirkomulagi því milliverðlagningin lækki uppgefið aflaverðmæti og þar með reiknistofn hlutaskipta.

Fullyrðing: Milliverðlagning lækkar uppgefið aflaverðmæti og þar með reiknistofn hlutaskipta sjómanna.

Hlutaskiptakerfið er staðfest í FISH-DATA-024: launakjör áhafnar miðast við hlutdeild í aflaverðmæti, ekki föst laun, sem þýðir að tekjur sjómanna eru í beinu sambandi við uppgefið aflaverðmæti. Þetta rökstyður orsakakeðjuna að ef innra verð er lágt, lækkar reiknistofn hlutaskipta. Hins vegar er engin heimild sem mælir raunveruleg áhrif milliverðlagningar á tekjur sjómanna eða staðfestir að slíkt eigi sér stað kerfisbundið.