Sjái þegar merki um að forspá um klofningu þjóðarinnar standist
Greindar 10 fullyrðingar.
Niðurstöður
Ósannanlegt Fyrir þingkosningar árið 2024 töluðu 15 prósent þátttakenda í rannsókn Fjölmiðlanefndar um að þeir reyni að forðast fréttir. Kannanir
Fyrir þingkosningar árið 2024 töluðu fimmtán prósent þátttakenda um að þeir reyni að forðast fréttir.
Fullyrðing: Fyrir þingkosningar árið 2024 töluðu 15 prósent þátttakenda í rannsókn Fjölmiðlanefndar um að þeir reyni að forðast fréttir.
Engar heimildir í staðreyndagrunni fjalla um rannsókn Fjölmiðlanefndar á fréttavenjum eða fréttaforðun. Heimildir sem fundust (POLL-DATA-001, POLL-DATA-013, POLL-DATA-014) varða skoðanakannanir um ESB-aðild, ekki fréttaneyslu eða fjölmiðlanotkun. Ekki er hægt að staðfesta né hrekja þessa tölfræði á grundvelli tiltækra heimilda.
Samhengi sem vantar
Rannsókn Fjölmiðlanefndar um fréttaneyslu og fréttaforðun er ekki í staðreyndagrunni. Til að meta fullyrðinguna þyrfti aðgang að upprunalegu rannsókninni.
Ósannanlegt 60 prósent þeirra sem skoða fréttir skoða ekki fréttir frá mörgum miðlum. Kannanir
Sextíu prósent þeirra sem skoða fréttir eru ekki að skoða fréttir frá mörgum miðlum.
Fullyrðing: 60 prósent þeirra sem skoða fréttir skoða ekki fréttir frá mörgum miðlum.
Staðreyndagrunnurinn inniheldur engar heimildir um fjölmiðlanotkun eða fjölbreytni fréttaheimilda meðal íslenskra fréttaneytenda. Heimildir sem fundust (POLL-DATA-011, POLL-DATA-013) fjalla um ESB-skoðanakannanir eftir flokkum og óákveðna kjósendur, ekki um fréttavenjur. Fullyrðingin vísar líklega í sömu rannsókn Fjölmiðlanefndar og fullyrðing 1.
Samhengi sem vantar
Þörf er á upprunalegu rannsókninni frá Fjölmiðlanefnd til að staðfesta þessa tölfræði um fjölmiðlanotkun.
Ósannanlegt Einungis 14 prósent fréttaáhorfenda skoða fréttir frá mörgum miðlum. Kannanir
Það eru bara fjórtán prósent sem gera það.
Fullyrðing: Einungis 14 prósent fréttaáhorfenda skoða fréttir frá mörgum miðlum.
Þessi fullyrðing er spegilmynd fullyrðingar 2 — ef 60% skoða ekki marga miðla og 14% gera það, eru 26% í einhverjum milliflokki. Engar heimildir í staðreyndagrunni ná til rannsókna Fjölmiðlanefndar um fréttafjölbreytni. Tiltækar heimildir (POLL-DATA-011, POLL-DATA-014) fjalla eingöngu um ESB-afstöðu kjósenda.
Samhengi sem vantar
Upprunalega rannsóknin frá Fjölmiðlanefnd vantar í staðreyndagrunn. Skilgreining á "mörgum miðlum" gæti skipt máli fyrir túlkun tölunnar.
Ósannanlegt Einungis 36 prósent skoðuðu miðla með sitthvort sjónarmiðið. Kannanir
Þá voru einungis 36 prósent sem skoðuðu miðla með sitthvort sjónarmiðið
Fullyrðing: Einungis 36 prósent skoðuðu miðla með sitthvort sjónarmiðið.
Engin heimild í staðreyndagrunni fjallar um hlutfall fréttaneytenda sem skoða miðla með ólíkum sjónarmiðum. Heimildir sem fundust (POLL-DATA-019, POLL-DATA-007) lýsa aðferðafræði Gallup-kannana um ESB-aðild, ekki fréttaneyslumynstrum. Fullyrðingin vísar væntanlega í Fjölmiðlanefndarrannsóknina sem ekki er í gagnagrunni.
Samhengi sem vantar
Rannsókn Fjölmiðlanefndar um fjölmiðlanotkun og sjónarmiðafjölbreytni er ekki í staðreyndagrunni og þyrfti að bæta við til að meta þessa og tengdar fullyrðingar.
Ósannanlegt Tæpur fjórðungur fréttaáhorfenda skoðaði einungis miðla sem ríma við þeirra eigin skoðanir. Kannanir
tæpur fjórðungur skoðaði einungis miðla sem ríma við þeirra eigin skoðanir
Fullyrðing: Tæpur fjórðungur fréttaáhorfenda skoðaði einungis miðla sem ríma við þeirra eigin skoðanir.
Sama staða og fyrri fullyrðingar um Fjölmiðlanefndarrannsóknina — staðreyndagrunnurinn inniheldur engar heimildir um ekkókólagerð eða hvernig Íslendingar velja fréttamiðla eftir skoðunum. Tæpur fjórðungur (um 24-25%) í "bergmálsklefa" væri áhugaverð tala til samanburðar við erlend viðmið, en engin slík gögn eru tiltæk.
Samhengi sem vantar
Fjölmiðlanefndarrannsóknin vantar í staðreyndagrunn. Jafnframt væri gagnlegt að bera saman við alþjóðlegar mælingar á ekkókólum (t.d. Reuters Institute Digital News Report) til að meta hvort þetta hlutfall sé hátt eða lágt í alþjóðlegu samhengi.
Ósannanlegt Rannsókn Fjölmiðlanefndar sýnir að mikil skautun á sér nú þegar stað í íslensku samfélagi. other
Hann vísar í rannsókn framkvæmda af Fjölmiðlanefnd þar sem kemur fram að mikil skautun eigi sér nú þegar stað í samfélaginu.
Fullyrðing: Rannsókn Fjölmiðlanefndar sýnir að mikil skautun á sér nú þegar stað í íslensku samfélagi.
Fullyrðingin er túlkun á niðurstöðum Fjölmiðlanefndar sem ekki er í staðreyndagrunni. Kannanagögn um ESB-málið sýna vissulega djúpan flokksbundinn skil (POLL-DATA-016, POLL-DATA-011) — t.d. 90% stuðningur Viðreisnar-kjósenda á móti 10% Miðflokkskjósenda — en það er ekki sama og "mikil skautun" í víðum skilningi samfélagsins. Án aðgangs að upprunalegu rannsókninni er ekki hægt að meta hvort ályktunin um "mikla skautun" sé réttmæt.
Samhengi sem vantar
Heimildir um ESB-afstöðu eftir flokkum (POLL-DATA-011, POLL-DATA-016) sýna skýra skautun í ESB-málinu sérstaklega, en Fjölmiðlanefndarrannsóknin um almenna samfélagsskautun er ekki tiltæk í staðreyndagrunni. Hugtakið "skautun" getur átt við mismunandi hluti eftir samhengi.
Staðfest Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið verður haldin 29. ágúst 2026. Fullveldi
Fyrir helgi greindu formenn ríkisstjórnarflokkanna frá því að þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið verði haldin 29. ágúst.
Fullyrðing: Þjóðaratkvæðagreiðsla um áframhaldandi aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið verður haldin 29. ágúst 2026.
Heimildir staðfesta þetta. SOV-DATA-006 segir berum orðum að ríkisstjórnin hafi tilkynnt þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst 2026 um áframhaldandi aðildarviðræður. SOV-PARL-001 staðfestir enn frekar að utanríkisráðherra hafi lagt fram þingsályktunartillögu þess efnis 9. mars 2026. Dagsetningin og efni atkvæðagreiðslunnar eru samhljóða í báðum heimildum.
Samhengi sem vantar
Þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi, ekki bindandi (SOV-LEGAL-026). Stjórnarandstaðan hefur gagnrýnt dagsetninguna sem of skjóta til fullnægjandi þjóðarumsagna (SOV-PARL-005).
Að hluta staðfest Þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðsluna var lögð fyrir Alþingi á þingfundi á mánudag og aftur á þriðjudag. Fullveldi
Þingsályktunartillaga var lögð fyrir Alþingi á þingfundi á mánudag og aftur á þriðjudag.
Fullyrðing: Þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðsluna var lögð fyrir Alþingi á þingfundi á mánudag og aftur á þriðjudag.
SOV-PARL-001 staðfestir að þingsályktunartillaga var lögð fram 9. mars 2026 og SOV-PARL-005 lýsir því að tillagan hafi verið kynnt á Alþingi, þar á meðal umræðum um málsmeðferð. Heimildir staðfesta ekki sérstaklega að tillagan hafi verið lögð fram bæði á mánudegi og þriðjudegi — slíkar málsmeðferðarupplýsingar um nákvæma þingfundadaga eru ekki skráðar í tiltækum heimildum.
Samhengi sem vantar
Nákvæm tímalína þingfunda (hvaða vikudaga tillagan var tekin fyrir) er ekki í staðreyndagrunni. SOV-PARL-005 nefnir að stjórnarandstaðan hafi gagnrýnt hraða málsmeðferðarinnar.
Að hluta staðfest Bæði Kristrún Frostadóttir og stjórnarandstaðan spáðu fyrir kosningar að þjóðaratkvæðagreiðslan myndi skipta þjóðinni í fylkingar. Flokkastefnur
Því var náttúrulega bara spáð af öllum, bæði Kristrún Frostadóttir og stjórnarandstaðan töluðu um fyrir kosningar að þetta myndi skipta þjóðinni í fylkingar.
Fullyrðing: Bæði Kristrún Frostadóttir og stjórnarandstaðan spáðu fyrir kosningar að þjóðaratkvæðagreiðslan myndi skipta þjóðinni í fylkingar.
Þingræður Kristrúnar Frostadóttur frá 9. mars 2026 sýna að hún tók virkan þátt í umræðum um ESB-aðild og nefndi "svartagallsrausi" sem sýnir viðurkenningu á tilfinningahlaðinni umræðu. Hún vísar þó ekki beint til skautunar í þeim bútum sem eru tiltækir. POLL-DATA-016 og POLL-DATA-011 staðfesta skýra flokksbundna klofningu í ESB-málinu sem rennir stoðum undir hugmyndina um skiptingu í fylkingar. Nákvæm tilvitnun í orð Kristrúnar eða stjórnarandstöðunnar "fyrir kosningar" er ekki í heimildum.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta ekki beint að Kristrún Frostadóttir eða stjórnarandstaðan hafi notað þessa nákvæmu orðalag fyrir kosningar. Þingræðurnar sem liggja fyrir eru frá 9. mars 2026, eftir kosningar.
Ósannanlegt Nýtt upplýsingaumhverfi leiðir til skautunar í stærri málum og mælingar hafa sýnt þetta. other
Ég held að þetta nýja upplýsingaumhverfi sem við búum við bæði hér og annars staðar leiði til skautunar í stærri málum og mælingar hafa verið að sýna það líka
Fullyrðing: Nýtt upplýsingaumhverfi leiðir til skautunar í stærri málum og mælingar hafa sýnt þetta.
Þetta er skoðun sem vísar til ótilgreindra mælinga. POLL-DATA-022 fjallar um áhrif spurningaformúlunar á ESB-kannanir en tengist ekki skautun vegna upplýsingaumhverfis. Staðreyndagrunnurinn inniheldur engar heimildir um tengsl stafræns upplýsingaumhverfis við skautun, hvorki á Íslandi né alþjóðlega. Fullyrðingin kann vel að eiga við rót í rannsóknum en þær eru ekki í tiltækum heimildum.
Samhengi sem vantar
Vísindarannsóknir um áhrif samfélagsmiðla og stafræns upplýsingaumhverfis á pólitíska skautun (t.d. rannsóknir Reuters Institute, Fjölmiðlanefndar) vantar í staðreyndagrunn. Þetta er viðamikið rannsóknarefni þar sem niðurstöður eru ekki einhlítar — sumar rannsóknir sýna skautun, aðrar draga ályktunina í efa.