← Til baka á Raddirnar

Jean-Rémi Chareyre

Einstaklingur

Blaðamaður

Blaðamaður — hlutlaus um ESB-aðild.

Afstaða
Hlutlaus
Fullyrðingar 7
Greinar 1
Fullyrt 21

Yfirlit

Staðfest: 1 Að hluta staðfest: 6

Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.

Fullyrðingar (7)

Að hluta staðfest Á Ítalíu hefur enginn hagvöxtur mælst síðustu 20 árin. Fullyrt Viðskipti
Á Ítalíu hefur til að mynda enginn hagvöxtur mælst síðustu 20 árin.

Draghi-skýrslan (TRADE-DATA-024) staðfestir að hagvöxtur á mann í ESB hefur verið um 1% hægari en í Bandaríkjunum síðustu tvo áratugi. PREC-DATA-013 sýnir stöðnun í Finnlandi — öðru evrusvæðislandi — frá 2008, sem styður mynstur hægs vaxtar. Fullyrðingin um «engan» hagvöxt er þó einföldun; Ítalía hefur mælst með veikan en ekki nákvæmlega núll-vöxt á tímabilinu.

Samhengi sem vantar

Staðreyndagrunnur inniheldur ekki beinar tölur um VLF-vöxt Ítalíu. Mikilvægt er hvort átt er við heildarhagvöxt eða hagvöxt á mann — Ítalía hefur mælst með nálægt núlli á mann en jákvæðan heildarvöxt sum ár.

Er ESB „hnignunarbandalag“? Vísir

Að hluta staðfest Í Póllandi hefur mælst 3–5% hagvöxtur, sem er mun meira en á Íslandi. Fullyrt Viðskipti
og í Póllandi 3-5% (sem er mun meira en á Íslandi)

CURRENCY-DATA-009 sýnir að meðalhagvöxtur Íslands 2000–2023 var 3,0%, sem er sambærilegt við lægri mörk fullyrðingarinnar. Pólland hefur sannarlega náð miklum hagvexti eftir ESB-inngöngu 2004, en samanburðurinn er villandi — Ísland hefur hærri hagvöxt en önnur Norðurlönd og staðhæfingin um «mun meira» ofmetur muninn.

Samhengi sem vantar

Engar beinar heimildir um pólskan hagvöxt í staðreyndagrunni. Pólland var mun fátækara en Ísland við ESB-inngöngu og nýtur eftirsjáaráhrifa (convergence) sem eiga ekki við um þróuð hagkerfi.

Heimildir: CURRENCY-DATA-009
Andstæðar heimildir: CURRENCY-DATA-009

Er ESB „hnignunarbandalag“? Vísir

Staðfest Á fyrstu 25 árum 21. aldar hefur hagvöxtur á mann í Evrópulöndum ESB verið um 1%. Fullyrt Viðskipti
Á fyrstu 25 árum nýrrar aldar hefur hann síðan verið að hanga í kringum 1%.

Draghi-skýrslan (TRADE-DATA-024) staðfestir að VLF á mann í ESB jókst um 1% á ári hægar en í Bandaríkjunum undanfarna tvo áratugi. CURRENCY-DATA-009 sýnir einnig að Norðurlöndin — meðal bestu ESB-ríkja — mældu aðeins 1,4–2,0% heildar-VLF-vöxt, sem gefur til kynna enn lægri vöxt á mann. Tölurnar samrýmast fullyrðingunni.

Samhengi sem vantar

Meðaltal ESB-27 felur í sér mjög mismunandi reynslu — Austur-Evrópuríki hafa vaxið hratt á meðan Suður-Evrópa stóð í stað. Draghi-skýrslan ber saman við Bandaríkin en gefur ekki nákvæma tölu fyrir ESB á mann.

Er ESB „hnignunarbandalag“? Vísir

Að hluta staðfest Hagvöxtur í Bandaríkjunum á síðustu árum hefur verið í kringum 1–2%. Fullyrt Viðskipti
en á síðustu árum hefur hann verið í kringum 1-2%

TRADE-DATA-024 (Draghi-skýrslan) bendir til þess að bandarískur hagvöxtur hafi verið hraðari en evrópskur, en gefur ekki nákvæmar tölur. Raunverulegur VLF-vöxtur Bandaríkjanna á árunum 2022–2024 var nær 2,5–2,9% — hærri en fullyrðingin gefur til kynna. Ef átt er við vöxt á mann á lengra tímabili gæti talan átt betur við.

Samhengi sem vantar

Bandaríkjanna var umtalsvert meiri en 1–2% á nýlegum árum. Fullyrðingin á betur við áratuginn 2000–2010 þegar meðalvöxtur var nær 2%. Tímabilið sem vísað er til skiptir miklu máli.

Heimildir: TRADE-DATA-024

Er ESB „hnignunarbandalag“? Vísir

Að hluta staðfest Hagvöxtur á Íslandi síðustu ára hefur mælst um 2–2,5% að meðaltali, en hagvöxtur á mann hefur verið sáralítill. Fullyrt Viðskipti
hagvöxtur síðustu ára hefur mælst um 2-2,5% að meðaltali en hagvöxtur á mann hefur verið sáralítill

CURRENCY-DATA-009 sýnir 3,0% meðalhagvöxt Íslands 2000–2023 — hærra en 2–2,5%. Hins vegar vex mannfjöldi hratt (um 2% á ári vegna aðflutnings) og LABOUR-DATA-011 staðfestir að VLF á mann byggist að hluta á löngum vinnutíma. Fullyrðingin um «sáralítinn» vöxt á mann er raunhæf ef leiðrétt er fyrir fólksfjölgun, en heildarvöxtur er vanmetinn.

Samhengi sem vantar

Meðalhagvöxtur 2000–2023 var 3,0% en nýlegri ár gætu verið lægri ef fólksfjölgun er dregin frá. Ör fólksfjölgun (1,5–2% á ári) étur stóran hluta af heildarvaxtarhlutfallinu.

Andstæðar heimildir: CURRENCY-DATA-009

Er ESB „hnignunarbandalag“? Vísir

Að hluta staðfest Hnignandi hagvöxtur einskorðast ekki við Vestur-Evrópu — hann er jafnframt vel sýnilegur í Bandaríkjunum og Japan. Fullyrt Viðskipti
hnignandi hagvöxtur einskorðast ekki við Vestur-Evrópu. Hann er líka vel sýnilegur í öðrum iðnríkjum svo sem Bandaríkjunum og Japan.

TRADE-DATA-024 (Draghi-skýrslan) staðfestir samkeppnishankar ESB gagnvart Bandaríkjunum en bendir raunar til þess að bandaríkjahagvöxtur hafi verið hraðari en evrópskur. Meginpunkturinn — að hægari vöxtur sé alþjóðlegt fyrirbæri miðað við eftirstríðsárin — er í stórum dráttum réttur, en Bandaríkin hafa staðið ESB framar síðustu áratugi.

Samhengi sem vantar

Draghi-skýrslan sýnir einmitt muninn á Bandaríkjunum og ESB. Fullyrðingin er rétt sem langtímaþróun (samanborið við 1945–1973) en Bandaríkin hafa vaxið hraðar en ESB, sem flækir jafngildisjöfnuðinn.

Heimildir: TRADE-DATA-024
Andstæðar heimildir: TRADE-DATA-024

Er ESB „hnignunarbandalag“? Vísir

Að hluta staðfest Efnahagsleg stöðnun hefur verið mjög misjöfn í mismunandi löndum ESB, sem bendir gegn þeirri kenningu að ESB-samstarfið sem slíkt sé orsök hennar. Fullyrt Viðskipti
Ef ESB-samstarfið sem slíkt væri orsök efnahagslegrar stöðnunar mætti búast við svipaðri "stöðnun" í öllum aðildarríkjum sambandsins, sem er ekki raunin.

PREC-DATA-023 sýnir augljósan mun á efnahagslegri þróun ESB-ríkja: Pólland hækkaði úr 49% í 81% af ESB-meðaltali en Grikkland lenti í skuldakreppu. CURRENCY-DATA-009 og CURRENCY-DATA-014 sýna misjafna hagvaxtarsveiflur meðal Norðurlandanna. Þessi gögn styðja fyrri hluta fullyrðingarinnar — að efnahagsleg frammistaða hafi verið mismunandi. Hins vegar er seinni hlutinn, þ.e. orsakaályktunin um að ESB-samstarfið sem slíkt sé ekki skýring, túlkun höfundar sem gögnin ein og sér rökstyðja ekki. Mismunandi árangur gæti stafað af mörgum þáttum umfram ESB-aðild.

Samhengi sem vantar

Fylgni milli mismunandi efnahagslegrar þróunar og ESB-aðildar er flókin — samanburður verður að taka tillit til upphafsaðstæðna, stærðar hagkerfis og innlendrar stefnu. Heimildir staðfesta misjafnan árangur en sanna ekki orsakasamhengið sem fullyrðingin dregur ályktanir um. Einnig fjalla heimildir ekki sérstaklega um «stöðnun» heldur um ólíkan vöxt.

Er ESB „hnignunarbandalag“? Vísir

Greinar (1)