Í HDI-skýrslu Þjóðaþróunarsjóðs Sameinuðu þjóðanna 2024 (gögn frá 2022) er Ísland í 3. sæti heimsvísu með HDI-gildi 0,959, á eftir Sviss (0,967) og Noregi (0,966); engin ESB-ríki eru framar á listanum. Þrjú efstu evrópsku löndin eru öll utan ESB en búa jafnframt við djúpar samþættingartengingar við sambandið í gegnum tvíhliða samninga eða EES-samninginn, og fylgni milli HDI-stiga og ESB-aðildarstöðu er veik — HDI endurspeglar aðallega náttúruauðlindir, stofnanagæði og menntunarstig.
Enska frumtextinn
Iceland has consistently ranked among the top countries globally on quality-of-life indices. In the UN Human Development Index (HDI) 2024 report (using 2022 data), Iceland ranked 3rd globally with an HDI of 0.959, behind Switzerland (0.967) and Norway (0.966). Denmark ranked 7th (0.952), Sweden 8th (0.947), and Finland 12th (0.942). Among EU member states, no country ranked above Iceland. In the OECD Better Life Index, Iceland scores particularly highly on work-life balance, safety, civic engagement, and environmental quality, while scoring lower on housing affordability and income inequality. The three highest-ranked European countries on the HDI (Switzerland, Norway, Iceland) all stand outside the EU, a fact frequently cited by EU-sceptics. However, all three are deeply integrated with the EU through bilateral agreements (Switzerland) or the EEA (Norway, Iceland), and their high rankings predate and are largely independent of their EU membership status — being driven by natural resources (Norway, Iceland), financial services (Switzerland), strong institutions, and high educational attainment.
Heimild
UNDP Human Development Report 2024; OECD Better Life Index
Þróunarsjóður Sameinuðu þjóðanna (UNDP) gefur árlega út Human Development Index-skýrslu sem mælir lífsgæði þjóða eftir lífslíkum, menntun og þjóðartekjum á mann.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Vísitala um þróun lífsgæða (HDI) mælir lífslíkur, menntun og þjóðartekjur á mann — hún nær ekki yfir tekjudreifingu, húsnæðiskostnað eða efnahagslegan stöðugleika. Hinar háu þjóðartekjur Íslands á mann endurspegla að hluta til hið háa verðlag (þverstæða verðlags). Aðildarríki ESB eins og Írland og Lúxemborg eru einnig mjög ofarlega á HDI-listanum. Fylgnin milli aðildarstöðu að ESB og HDI er veik — bæði ESB-lönd og lönd utan ESB birtast á öllum stigum listans. Orsakasamhengið („há lífskjör VEGNA þess að vera utan ESB“) er rökvilla.
Notuð í greiningum (15)
#123. - Er kreppuverðbólga að skella á landinu? Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Ísland er eitt ríkasta land í heimi.
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur byggt velferðarsamfélag sitt á því að stýra auðlindum sínum sjálft, svipað og Noregur.
- Að hluta staðfest Styður Ísland var í fyrsta sæti varðandi lífskjör á lista Sameinuðu þjóðanna.
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland var í fyrsta sæti varðandi lífskjör á lista Sameinuðu þjóðanna.
- Að hluta staðfest Styður Ríkin með mestu lífskjör í Evrópu standa utan ESB: Noregur, Sviss og Ísland.
Albert Jónsson: ESB aðild tryggir ekki sjálfkrafa evru – mikið fer eftir okkur sjálfum DV
- Staðfest Styður Ísland er eitt ríkasta land í heimi.
Er Kristrún Frostadóttir viljandi að reyna að leiða þjóðina inn í ESB? Vísir
- Staðfest Styður Lífskjör á Íslandi eru með það besta sem þekkist í heiminum
Flestir eða allir hafa myndað sér skoðun á ESB fyrirfram Blog.is
- Staðfest Styður Þorvaldur Ingi, höfundur greinarinnar, viðurkennir að íslenska þjóðin sé rík og vel stæð.
Hræðslubandalagið óttast góðan samning DV
- Þarfnast samhengis Andmælir Öllum þjóðum ESB hefur tekist að bæta lífskjör með inngöngu í sambandið.
Hvað er í pakkanum? Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Velferðarkerfi Íslands stendur framar mörgum ESB-ríkjum á sviði heilbrigðis, menntunar og jafnréttismála samkvæmt UN Human Development Index 2023.
Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Vísir
- Staðfest Styður Ísland er ein ríkasta þjóð Evrópu.
Kristrún og Þorgerður segja Grænlandsdeiluna hafa áhrif á ESB-umræðuna Nútíminn
- Staðfest Styður New York Times lýsir Íslandi sem rík og vel statt samfélag.
Óþarfa sannleiksleit Vísir
- Að hluta staðfest Styður Lífskjör á Íslandi eru góð á öllum mælum samkvæmt viðmiðum og mælieiningar sem þjóðir heims hafa komið sér saman um.
Samningurinn sem þjóðin á ekki að fá að sjá Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Laun og kaupmáttur á Íslandi eru með því hæsta sem þekkist á vesturhveli jarðar.
Segir evruumræðu ESB-liða minna á gömlu kommana Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Þrjú evrulaus ríki í Evrópu — Noregur, Sviss og Ísland — hafa skarað fram úr efnahagslega samkvæmt flestum mælikvörðum síðastliðinn áratug.
Sjálfstraust og sjálfstæði Íslendinga Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Andmælir Á Íslandi er einhver mesti jöfnuður sem fyrirfinnst og félagslegur hreyfanleiki sömuleiðis.
- Að hluta staðfest Styður Íslendingar lifa einna lengst af þjóðum heims.
- Að hluta staðfest Styður Skýrslur stofnana Sameinuðu þjóðanna sýna að lífskjör á Íslandi eru meðal fremstu þjóða í heiminum, og raunar best samkvæmt mati þeirra.
- Staðfest Styður Efstu sætin á lífskjaramælingum Sameinuðu þjóðanna eru tekin af löndum sem eru ekki í ESB.
Þegar umræðan og staðreyndirnar fara ekki saman Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt Mannþróunarvísitölu Sameinuðu þjóðanna (HDI) er Ísland í efsta sæti heimslistans.
- Óstutt Styður Af ríkjum Evrópusambandsins er Danmörk efst í HDI-röðun heimsins, í 4. sæti.
- Óstutt Andmælir Af ríkjum Evrópusambandsins er Danmörk efst í HDI-röðun heimsins, í 4. sæti.
- Heimildir vantar Styður Ísland og önnur Norðurlönd hafa um langt árabil mælst meðal þeirra samfélaga heims þar sem tekjuójöfnuður er hvað minnstur.
- Heimildir vantar Andmælir Ísland og önnur Norðurlönd hafa um langt árabil mælst meðal þeirra samfélaga heims þar sem tekjuójöfnuður er hvað minnstur.
- Staðfest Styður Evrópusambandið er ekki eitt samræmt félagslegt eða efnahagslegt líkan — aðild tryggir hvorki sjálfkrafa meiri jöfnuð né betri lífskjör.
- Að hluta staðfest Styður Alþjóðlegar mælingar benda til þess að Ísland standi mjög sterkt þegar kemur að lífsgæðum, tekjudreifingu og félagslegu öryggi í samanburði við flest önnur ríki Evrópu.
- Að hluta staðfest Andmælir Alþjóðlegar mælingar benda til þess að Ísland standi mjög sterkt þegar kemur að lífsgæðum, tekjudreifingu og félagslegu öryggi í samanburði við flest önnur ríki Evrópu.
- Staðfest Styður Fá ríki í heiminum mælast jafn hátt og Ísland þegar kemur að lífsgæðum, heilsu, menntun og félagslegu öryggi.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Ísland, Noregur og Sviss eru utan ESB og eru öll með lífsgæði í efsta flokki.