Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir (Viðreisn) lagði fyrst fram þingsályktunartillögu um ESB-þjóðaratkvæðagreiðslu 19. september 2023 í stjórnarandstöðu, og Logi Einarsson (Samfylking) hafði lagt fram svipaða tillögu 2022. Endurteknar tillögur sýna að hugmyndin þróaðist á mörgum þingum áður en hún varð ríkisstjórnarstefna.
Enska frumtextinn
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir (Viðreisn) first introduced a parliamentary resolution for an EU accession referendum on 19 September 2023 (153. löggjafarþing), when Viðreisn was in opposition. The 2023 proposal used similar framing to the 2026 version — asking whether negotiations should continue — and argued that the Icelandic public had been denied the right to complete the process that began with the 2009 application. The resolution did not pass as Viðreisn lacked a parliamentary majority. Logi Einarsson (Samfylkingin) had introduced an earlier version on 20 September 2022 (153. löggjafarþing) with the same essential question. These repeated proposals demonstrate that the referendum concept was developed over multiple parliamentary sessions before the 2024 coalition agreement formalised it as government policy.
Heimild
Alþingi — Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir (flutningsræða, 154. löggjafarþing); Logi Einarsson (flutningsræða, 153. löggjafarþing)
Alþingi er þjóðþing Íslands og æðsta löggjafarvald landsins. Þingfundir og ræður eru birtar í opinberum þingskjölum á vef Alþingis.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
The consistency of the referendum proposals across sessions demonstrates a deliberate political strategy by pro-EU parties. However, the failure of earlier proposals also shows that the referendum only became possible after the 2024 election produced a coalition willing to pursue it. The wording of the question evolved slightly between iterations.
Notuð í greiningum (6)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Villandi Andmælir Ríkisstjórnin hefur verið í baktjaldamakki í Brussel frá 2024 um ESB-aðild.
Ekki víst hvernig Evrópusambandið bregst við Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðsluna var lögð fram á föstudag (7. mars 2026).
Enginn afsláttur gefinn segi þjóðin já við aðildarviðræðum RÚV
- Staðfest Styður Þjóðaratkvæðagreiðslan um ESB-aðild var kynnt í þingsályktunartillögu sem ríkisstjórnin lagði fram á föstudaginn 6. mars 2026.
- Staðfest Styður Í þingsályktunartillögunni er þjóðaratkvæðagreiðslan ákveðin þannig að spurt verður: "Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?"
- Staðfest Styður Ísland mun geta greiðt atkvæði aftur um ESB-aðild að loknum aðildarviðræðum, segi þjóðin já í fyrstu þjóðaratkvæðagreiðslunni.
- Staðfest Styður Þjóðaratkvæðagreiðslan er ákveðin þannig að hún er ekki atkvæðagreiðsla um ESB-aðild í heild, heldur um hvort hafist verði handa við aðildarviðræður.
Hitnaði í kolunum vegna meintra MAGA-tengsla Morgunblaðið
- Staðfest Styður Á Alþingi fer fram umræða um fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu.
Hvers vegna er umsóknin til Evrópusambandsins frá 2009 falin? Vísir
- Staðfest Styður Þingsályktunartillaga frá 16. júlí 2009 fól ríkisstjórninni að leggja inn umsókn um aðild Íslands að ESB og halda þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarsamning að loknum viðræðum.
- Að hluta staðfest Styður Þingsályktunartillaga utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðagreiðslu 2026 fjallar um "framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu" en umsóknin frá 2009 var um fulla aðild — þetta tvennt er í ósamræmi.
- Staðfest Styður Þingsályktunin frá 2009 gerði ráð fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarsamning að loknum viðræðum, ekki þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort hefja ætti viðræður.
Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir
- Staðfest Styður Fyrri umræða um þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðildarviðræður fer fram á Alþingi 9. mars 2026 klukkan þrjú.