Samkvæmt 245. grein TFEU og siðareglum framkvæmdastjórnarinnar frá 2018 þurfa fráfarandi framkvæmdastjórar ESB að virða tveggja ára biðtíma (þrjú ár fyrir forseta) áður en þeir taka við störfum sem tengjast fyrra starfssviði. Reglurnar voru hertar eftir að José Manuel Barroso gekk til liðs við Goldman Sachs árið 2016.
Enska frumtextinn
The EU Treaty framework imposes specific post-employment obligations on senior EU officials. Article 245 TFEU (Treaty on the Functioning of the European Union) states that members of the European Commission shall, both during and after their term of office, 'respect the obligations arising therefrom and in particular their duty to behave with integrity and discretion as regards the acceptance, after they have ceased to hold office, of certain appointments or benefits.' The European Commission's Code of Conduct for Commissioners (revised 2018) operationalises this: departing Commissioners face a 2-year cooling-off period (3 years for the Commission President) during which they must notify the Commission of any intended new professional activity and obtain approval. If the activity relates to their former portfolio, it is presumptively prohibited during the cooling-off period. The European Ombudsman has investigated several cases of alleged revolving-door violations, most notably the move of former Commission President José Manuel Barroso to Goldman Sachs in 2016, which led to the strengthening of the code in 2018. Despite these rules, enforcement remains contested — the Commission's own ad hoc ethics committee assesses notifications, but critics argue it lacks independence. The European Parliament has repeatedly called for the establishment of an independent EU ethics body.
Heimild
Article 245 TFEU; European Commission Code of Conduct for Commissioners (C(2018) 700); European Ombudsman Decision OI/1/2021/KR
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins er framkvæmdarvald ESB sem leggur fram lagafrumvörp og hefur eftirlit með framkvæmd sáttmála og reglna sambandsins.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Reglur ESB um snúningsdyraáhrif eiga við um framkvæmdastjóra og háttsetta starfsmenn ESB, en ekki um embættismenn aðildarríkja á ráðsfundum eða fulltrúa ríkja. Ef Ísland gengi í ESB væri framkvæmdastjóri þess háður þessum reglum en íslenskir ráðherrar sem sætu fundi ráðsins væru það ekki. Reglurnar hafa verið gagnrýndar bæði fyrir að vera of veikar (af hálfu frjálsra félagasamtaka sem vinna að gegnsæi, líkt og Transparency International EU) og fyrir að vera of íþyngjandi (af þeim sem halda því fram að þær fæli hæfa umsækjendur frá því að gegna opinberu starfi). Herðing reglnanna árið 2018 var að hluta til viðbragð við Barroso-deilunni en á þær hefur ekki reynt í sambærilega áberandi máli síðan.
Notuð í greiningum (2)
Flott embætti í boði fyrir ESB ríki Vísir
- Staðfest Styður Aðildarríki ESB eigi tilkall til ýmissa embætta innan stofnana sambandsins og sagan sýni að æðstu embættin séu gjarnan skipuð fyrrum ráðherrum og háttsettum embættismönnum.
- Staðfest Styður Fyrrverandi ráðamenn vestrænna ríkja hafi sætt gagnrýni vegna persónulegra ákvarðana eftir embættislok, og Schröder fyrrverandi kanslari Þýskalands sé áberandi dæmi.
Hópurinn sem myndi hagnast mest Vísir
- Að hluta staðfest Styður Í framkvæmdastjórn Evrópusambandsins sitja ekki fulltrúar aðildarríkjanna heldur embættismenn sambandsins, þótt þeir séu tilnefndir af ríkjunum. Þeim er óheimilt að ganga erinda heimalanda sinna.