Ísland hefur lagaumgjörð um hagsmunaárekstra í Stjórnarráðinu, þar á meðal upplýsingaskyldu og vanhæfisreglur samkvæmt stjórnsýslulögum nr. 37/1993. Hins vegar skortir lögbundinn biðtíma eftir opinberu starfi fyrir ráðherra og háttsetta embættismenn — glugga sem GRECO-úttektir hafa gagnrýnt og frumvarp Sjálfstæðisflokksins um 18 mánaða bann bregst við.
Enska frumtextinn
Iceland has an established legal framework for managing conflicts of interest in government. Key instruments include: (1) Lög um varnir gegn hagsmunaárekstrum í Stjórnarráðinu (Act on Prevention of Conflicts of Interest in Government Offices), which requires disclosure of financial interests and imposes restrictions on officials' participation in decisions where they have personal interests; (2) Siðareglur ráðherra (Code of Ethics for Ministers), which establishes standards of conduct for cabinet members; (3) General administrative law principles on disqualification (vanhæfi) under the Administrative Procedures Act (stjórnsýslulög nr. 37/1993). However, Iceland does not have a post-employment cooling-off period requirement for ministers or senior officials — there is no mandatory waiting period before former officials can take positions in the private sector or with international organisations. This gap has been highlighted in international assessments, including GRECO (Group of States against Corruption) evaluation reports.
Heimild
Lög um varnir gegn hagsmunaárekstrum í Stjórnarráðinu; GRECO Fourth Round Evaluation Report on Iceland
Stjórnarráð Íslands og GRECO (hópur ríkja gegn spillingu) fjalla um regluverk og alþjóðlegt mat á aðgerðum Íslands gegn hagsmunaárekstrum í opinberri stjórnsýslu.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þrátt fyrir að lagarammi sé til staðar hafa bæði innlendir álitsgjafar og alþjóðlegar úttektarstofnanir gagnrýnt að framfylgd hans og gildissvið séu ófullnægjandi. Algengast er að bent sé á að lögboðinn biðtími sé ekki fyrir hendi. Frumvarp Sjálfstæðisflokksins um 18 mánaða starfsbann (SOV-LEGAL-007) er svar við þessu.
Notuð í greiningum (2)
Flott embætti í boði fyrir ESB ríki Vísir
- Staðfest Styður Þingmenn Sjálfstæðisflokksins hafi lagt fram frumvarp um reglur um starfsval eftir ákveðin opinber embætti, þar sem lagt sé til 18 mánaða biðtími áður en embættismenn sem tóku þátt í aðildarviðræðum geti tekið við stöðum hjá gagnaðilanum.
- Að hluta staðfest Styður Ísland hafi þegar reglur um hagsmunaárekstra, meðal annars í lögum um varnir gegn hagsmunaárekstrum í Stjórnarráðinu og í siðareglum ráðherra og ríkisstarfsmanna.
- Staðfest Styður Margar nágranna- og vinaþjóðir Íslands hafi strangari lagaumgjörð varðandi starfsval og hagsmunaárekstra.
Ræddu 'fjóra strámenn', vonbrigði og hagsmunaárekstra Vísir
- Staðfest Styður Þingmenn Sjálfstæðisflokksins hafa lagt fram frumvarp um að reglur verði hertar varðandi hagsmunaárekstra æðstu ráðamanna sem sinna hagsmunagæslu í samningaviðræðum við erlend ríki.
- Staðfest Styður Margar nágranna- og vinaþjóðir Íslands hafa strangari lagaramma um hagsmunaárekstra æðstu embættismanna en Ísland.