Ísland innleiðir um 75% af löggjöf ESB um innri markaðinn í gegnum EES-samninginn án atkvæðisréttar í stofnunum ESB. Ísland hefur aldrei beitt fyrirvararétti sínum samkvæmt 102. grein og EES-samstarfsnefndin samþykkir í reynd ESB-lög án raunverulegra breytinga — kerfi sem norskar gagnrýnendur hafa kallað "faxlýðræði".
Enska frumtextinn
Iceland implements approximately 75% of EU single market legislation through the EEA Agreement without having any voting rights in the EU institutions that draft and adopt these laws. The EEA Joint Committee, where Iceland has a formal seat, operates by consensus but in practice rubber-stamps EU legislation — Iceland has never exercised its Article 102 'right of reservation' to veto an EEA-relevant act. The EFTA pillar's consultative role is limited to providing input before legislation is finalised, with no amendment power. This arrangement has been described as a 'fax democracy' by Norwegian critics — Iceland receives the laws by fax (metaphorically) and implements them without meaningful influence over their content.
Heimild
EEA Agreement, Articles 99–104; EFTA Secretariat — Decision-shaping in the EEA
EFTA-skrifstofan annast daglegan rekstur Fríverslunarsamtaka Evrópu og EES-samningsins, veitir aðildarríkjum stuðning við innleiðingu regluverks innri markaðarins og fylgist með lagaþróun.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
The 'fax democracy' characterisation is contested. EFTA states do participate in expert committees and have some influence during the drafting stage. The EEA also excludes many policy areas (agriculture, fisheries, justice, foreign policy) where Iceland retains full sovereignty. The democratic deficit argument works both ways — EU membership would give Iceland a vote but also extend EU law to currently excluded areas.
Notuð í greiningum (3)
Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þjóðlönd sem eru aðilar að ESB taka þátt í alþjóðasamvinnu um lög og reglur en eru talin fullvalda.
- Staðfest Styður EES-samningurinn veitir Íslandi ekki atkvæðarétt í löggjafarvinnunni hjá ESB.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Staðfest Styður Íslendingar hafa lítil sem engin áhrif á mótun þeirra reglna sem gilda á innri markaðnum í gegnum EES-samninginn.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland er eyja og ekki tengt meginlandi Evrópu, sem skapar sérstöðu í samningaviðræðum um ETS-kerfið.