← Til baka á Heimildir
SOV-DATA-034 Sérfræðigreining Há
Fullveldi Stjórnmálalegt
EES-aðild hefur þegar styrkt íslensku málið þar sem Utanríkisráðuneytið þýðir stóran hluta ESB-laga á íslensku. Yrði Ísland aðili að ESB, myndi íslenska sjálfkrafa öðlast stöðu opinbers tungumáls ESB með fullum réttindum til túlkunar og þýðinga; fordæmið um írsku — sem varð opinbert ESB-tungumál árið 2007 — bendir til þess að slík viðurkenning geti styrkt tungumál sem á undir högg að sækja.
Enska frumtextinn

EEA membership has already strengthened the Icelandic language through the Foreign Ministry's translation centre, where a large portion of EU laws and regulations are translated into Icelandic. Iceland participated in the EU's META-NET project (2011-2013) creating electronic language databases for machine translation. If Iceland joined the EU, Icelandic would automatically become an official EU language with full interpretation rights. The precedent of Irish — which became an official EU language in 2007 — was described as 'probably the strongest vitamin injection Irish has received in decades if not centuries' (scholar Gauti Kristmannsson). Full EU membership would likely strengthen rather than weaken Icelandic language status.

Síðast staðfest 20. mars 2026
Svið Stjórnmálalegt
Heimildaflokkur Sérfræðigreining

Heimild

Vísindavefurinn — Eiríkur Rögnvaldsson, Professor Emeritus of Icelandic, University of Iceland (March 2026)

Vísindavefurinn er fræðilegur svarsíðuvefur Háskóla Íslands þar sem sérfræðingar svara spurningum almennings um vísindaleg og félagsleg efni.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Samanburðurinn við írsku er athyglisverður en ófullkominn — írska hafði hnignað og orðið að tungumáli minnihlutahóps áður en hún varð opinbert tungumál ESB, á meðan íslenska er enn blómlegt þjóðtungumál. Sú fullyrðing að aðild að ESB myndi „styrkja“ íslensku er mat sérfræðingsins en mótrök eru fyrir hendi (aukin notkun ensku innan stofnana ESB, þrýstingur á tungumálið vegna innflytjenda). Greinin er eftir prófessor í málvísindum sem kann að forgangsraða stöðu tungumálsins innan stofnana fram yfir daglega notkun. Birt í mars 2026 fyrir umræður um þjóðaratkvæðagreiðslu.

Tengdar heimildir (2)

SOV-DATA-032 Fullveldi

ESB viðurkennir 24 opinber tungumál og hvert nýtt aðildarríki fær tungumál sitt sjálfkrafa bætt við við inngöngu; íslenska yrði þannig 25. opinbert tungumál ESB við hugsanlega aðild Íslands, með fullar þýðingar- og túlkunarréttindir. ESB hefur jafnframt styrkt verkefnið «European Language Equality» þar sem Ísland tók þátt, með það að markmiði að tryggja jafnan stafrænan aðgang allra evrópskra tungumála.

 SOV-DATA-027 Fullveldi

Fullveldi ríkis skiptist í tvennt: innra fullveldi — æðsta vald yfir innri málefnum — og ytra fullveldi — réttur ríkisins til þátttöku á alþjóðavettvangi og til að ganga í þjóðréttarlegar skuldbindingar. Fullvalda ríki getur takmarkað sig með alþjóðasamningum án þess að missa fullveldi sitt — hæfnin til að ganga í slíka samninga er sjálf æðsta tjáning þess.

Notuð í greiningum (2)

Já eða Nei - Tilraun til að ramma inn umræðuna Vísir

  • Staðfest Styður Full aðild að Evrópusambandinu myndi breyta stöðu Íslands að hluta til en ekki í öllum atriðum.

Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild DV

  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands myndi styrkja sjálfstæði landsins fremur en draga úr því.