← Til baka á Heimildir
PREC-HIST-019 Sérfræðigreining Há
Fordæmi Fordæmi schroder revolving door controversy
Gerhard Schröder, kanslari Þýskalands 1998–2005, varð þekktasta dæmið um svonefnda snúningshurð í evrópskum stjórnmálum. Stuttu eftir kosningatap 2005 tók hann við formennsku í hluthafanefnd Nord Stream AG — verkefni sem hann hafði stutt sem kanslari — og gegndi síðar störfum hjá TNK-BP og Rosneft. Evrópuþingið samþykkti ályktun 2022 um refsiaðgerðir gegn honum eftir innrás Rússa í Úkraínu.
Enska frumtextinn

Gerhard Schröder, Chancellor of Germany from 1998 to 2005, became the most prominent example of post-government 'revolving door' controversy in European politics. Within weeks of losing the 2005 federal election, Schröder accepted the position of chairman of the shareholders' committee of Nord Stream AG, the consortium building the Nord Stream 1 gas pipeline from Russia to Germany — a project he had championed as Chancellor. He subsequently joined the board of TNK-BP (2009), took a role with Nord Stream 2 AG (2017), and was nominated for the board of Russian state oil company Rosneft (2017), a position he held until stepping down under pressure in 2022 following Russia's invasion of Ukraine. Schröder's close relationship with Russian President Vladimir Putin drew sustained criticism across the German political spectrum. The European Parliament passed a resolution in 2022 calling for sanctions against Schröder. His case has become a standard reference in debates about cooling-off periods and post-government ethics rules, including in Iceland's EU accession debate.

Dagsetning 19. maí 2022
Síðast staðfest 10. mars 2026
Svið Fordæmi
Heimildaflokkur Sérfræðigreining

Heimild

European Parliament Resolution 2022/2658(RSP); German Federal Parliament (Bundestag) records; major international news sources

Evrópuþingið, þýski sambandsdagurinn (Bundestag) og alþjóðlegir fjölmiðlar hafa fjallað ítarlega um siðferðisleg álitamál tengd störfum fyrrverandi leiðtoga í einkageiranum.

Fyrirvarar

Schröder's case is exceptional and not representative of typical post-government careers. Many former European leaders have gone into private sector roles without controversy (e.g., former EU Commission President Barroso's move to Goldman Sachs drew criticism but of a different nature). The relevance to Iceland's EU debate is limited: the question is whether EU membership would create specific revolving-door risks for Icelandic officials, which depends on the roles available and the cooling-off rules in place.

Tengdar heimildir (3)

SOV-LEGAL-007 Fullveldi

Sjálfstæðisflokkurinn lagði fram frumvarp á Alþingi um 18 mánaða biðtíma sem myndi banna háttsettum embættismönnum að þiggja stöður hjá alþjóðastofnunum sem þeir sömdu við. Þetta tengist ESB-aðildarumræðunni sem vörn gegn hagsmunaárekstrum, og er á sömu línu og 18 mánaða biðtími framkvæmdastjóra ESB.

 SOV-LEGAL-020 Fullveldi

Ísland hefur lagaumgjörð um hagsmunaárekstra í Stjórnarráðinu, þar á meðal upplýsingaskyldu og vanhæfisreglur samkvæmt stjórnsýslulögum nr. 37/1993. Hins vegar skortir lögbundinn biðtíma eftir opinbert starf fyrir ráðherra og háttsetta embættismenn — glugga sem GRECO-úttektir hafa gagnrýnt og frumvarp Sjálfstæðisflokksins um 18 mánaða bann bregst við.

 SOV-DATA-007 Fullveldi

Mörg vestræn lýðræðisríki hafa strangari reglur um biðtíma eftir opinbert starf en Ísland. Frakkland krefst þriggja ára biðtíma fyrir háttsetta embættismenn, Kanada tveggja ára fyrir ráðherra, og Framkvæmdastjórn ESB tveggja ára (þriggja fyrir forseta) — á meðan Ísland hefur engan lögbundinn biðtíma, sem GRECO-úttektir hafa bent á.

Notuð í greiningum (1)

Flott embætti í boði fyrir ESB ríki Vísir

  • Staðfest Styður Fyrrverandi ráðamenn vestrænna ríkja hafi sætt gagnrýni vegna persónulegra ákvarðana eftir embættislok, og Schröder fyrrverandi kanslari Þýskalands sé áberandi dæmi.