Sjávarútvegur og fiskeldi Noregs utan ESB náðu meti í útflutningi árið 2024 — 175,4 milljarðar norskra króna (~15,3 milljarðar evra) — og Noregur er næststærsti sjávarútvegsútflytjandinn í heiminum, á eftir Kína. Um 70% útflutningsvirðisins kemur frá fiskeldi (lax) og 30% frá villtum veiðum; Noregur stjórnar fiskveiðum sínum í gegnum tvíhliða samninga og þátttöku í svæðisbundnum stofnunum (NEAFC, ICES).
Enska frumtextinn
Norway's fishing and aquaculture industry has experienced sustained growth outside the EU. Total Norwegian seafood exports reached a record NOK 175.4 billion (approximately EUR 15.3 billion) in 2024, up from NOK 172 billion in 2023 and NOK 130 billion in 2022, making Norway the world's second-largest seafood exporter after China. Aquaculture (primarily farmed Atlantic salmon) accounts for approximately 70% of export value; wild fisheries the remaining 30%. Norway's wild fish stocks are generally well-managed: Northeast Arctic cod (the largest cod stock in the world) has been sustainably managed through annual bilateral negotiations with Russia (now suspended) and unilateral Norwegian/third-party quotas, with the spawning stock biomass generally above safe biological limits. The Norwegian seafood industry employs approximately 96,000 people total (including approximately 9,500 full-time fishermen), spanning catching, aquaculture, processing, and related services. Norway manages its fisheries through its own quota system, bilateral agreements, and participation in regional fisheries management organisations (NEAFC, ICES). Norway is frequently cited in Iceland's EU debate as evidence that a Nordic country can maintain a successful fishing industry without EU membership.
Heimild
Norwegian Seafood Council (Norges sjømatråd); Statistics Norway (SSB)
Norska sjávarútvegsnefndin (Norges sjømatråd) og Hagstofa Noregs (SSB) — opinbera útflutningsupplýsingar um norskan sjávarútveg og fiskeldi.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Árangur Noregs í sjávarútvegi byggist fyrst og fremst á fiskeldi (eldislax, ~70% af útflutningsverðmætum) en Ísland hefur takmarkaða burði til slíks vegna umhverfissjónarmiða og skorts á skjólsælum fjörðum. Villtar fiskveiðar Noregs standa frammi fyrir áskorunum: hrygningarstofn makríls hefur dregist saman úr 7 milljónum í 2,8 milljónir tonna frá 2014 (og er kominn undir varúðarmörk lífmassa, BLIM) og veiðiálag á þorsk fer yfir markmið um hámarksafrakstur (MSY). Tvíhliða samkomulag um stjórnun veiða við Rússland fór út um þúfur eftir 2022. Noregur greiðir einnig umtalsverða styrki í gegnum Uppbyggingarsjóð EES/Noregs (3,1 milljarð evra fyrir tímabilið 2021–2028) og viðurkennir flestar fiskveiðireglugerðir ESB í gegnum fylgistefnur EES-samningsins, þótt sameiginlega sjávarútvegsstefnan (CFP) sjálf sé undanskilin EES.
Notuð í greiningum (5)
ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir
- Staðfest Styður Ísland hefur byggt upp alþjóðlega viðurkennda sérstöðu í sjávarútvegsstjórnun.
Fengu hvorugt varanlegar undanþágur Vísir
- Staðfest Styður Sjávarafurðir eru mikilvæg útflutningsvara fyrir Noreg.
- Staðfest Styður Sjávarútvegur skiptir afgerandi máli fyrir bæði búsetu og atvinnulíf við strendur Noregs.
Mun þyngri byrðar á útgerðum hér en í Færeyjum Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Sum norsk sjávarútvegsfyrirtæki eru stærri en allur íslenskur sjávarútvegur til samans.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
- Staðfest Styður Allur afli og fiskiafurðir skulu vera rekjanlegar í gegnum alla framleiðslu og dreifingu, frá veiði til sölu, samkvæmt reglugerð ESB nr. 1224/2009, grein 58(1).
- Staðfest Styður Samkvæmt regluverki ESB verður að skrá veiði, votta löndun, skrá sölu og halda rekjanleika til verslanna.
Stærðarhagkvæmni keppinauta og ríkisstyrkir Viðskiptablaðið/Fiskifréttir
- Að hluta staðfest Styður Sum norsk sjávarútvegsfyrirtæki eru stærri en allur íslenskur sjávarútvegur til samans.
- Að hluta staðfest Styður Tekjur stærsta sjávarútvegsfélagsins í Noregi voru nærri þrefalt hærri en tekjur íslensks sjávarútvegs í heild sinni árið 2024.