← Til baka á Heimildir
POLL-DATA-006 Opinber tölfræði Há
Kannanir Stjórnmálalegt norwegian referendum 1994
Noregur hafnaði ESB-aðild í þjóðaratkvæðagreiðslu 28. nóvember 1994 þar sem 52,2% greiddu á móti og 47,8% með, við 89% þátttöku — hæstu kosningaþátttöku í sögu Noregs. Sjávarútvegsmálin réðu mestu, þar sem strandbyggðir óttuðust sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna, og Noregur gekk í staðinn í EES-samninginn sem Ísland er einnig aðili að.
Enska frumtextinn

Norway held its second EU membership referendum on 28 November 1994, with 52.2% voting against and 47.8% in favour, on a turnout of 89.0% — the highest turnout for any Norwegian national vote. The margin narrowed compared to 1972, with urban areas and business interests strongly pro-EU while rural and northern Norway remained firmly opposed. The fisheries issue was again decisive: coastal communities feared the Common Fisheries Policy would destroy their livelihoods. Norway subsequently joined the EEA (effective 1 January 1994, before the referendum) as its alternative to full membership — the same framework Iceland currently participates in.

Dagsetning 28. nóvember 1994
Síðast staðfest 9. mars 2026
Svið Stjórnmálalegt
Heimildaflokkur Opinber tölfræði

Heimild

Statistics Norway — Referendum results 1994; Archer (2005) — 'Norway outside the European Union'

Norska hagstofan (SSB) er opinber tölfræðistofnun Noregs sem safnar og birtir gögn um efnahag, lýðfræði og samfélag.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Norway's oil wealth gave it a stronger economic basis for rejecting EU membership than Iceland possesses. The narrowing margin between 1972 and 1994 suggested a trend toward 'Yes', but subsequent polling has shown no sustained majority for EU membership in Norway. Norway's EEA experience since 1994 is the closest parallel to Iceland's situation.

Tengdar heimildir (2)

POLL-DATA-005 Kannanir

Noregur hélt fyrstu þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild (þá EBE) 25. september 1972 þar sem 53,5% greiddu atkvæði á móti og 46,5% með, við 79,2% kosningaþátttöku. Umræðan snerist um sjávarútveg, landbúnað og fullveldi — efni sem líkist mjög íslensku umræðunni nú. Nei-herbergi var samtök bænda, sjómanna, vinstri flokka og dreifbýlissamfélaga.

 PREC-HIST-002 Fordæmi

Eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna 1994 hefur stöðugur meirihluti Norðmanna verið á móti ESB-aðild og skoðanakannanir árið 2025 sýna að 70–75% eru andvíg henni. Efnahagslegur árangur Noregs utan ESB byggist þó að miklu leyti á olíuauðlindum og Lífeyrissjóði ríkisins sem nemur um 1.700 milljörðum dala.

Notuð í greiningum (2)

25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)

  • Að hluta staðfest Styður Norðmenn höfnuðu ESB-samningi á sínum tíma vegna þess að þeir vita að auðlindaforræðið er lykilatriðið þegar ríki byggir á auðlindahagkerfi.
  • Staðfest Styður Norðmenn hafa fengið að sjá ESB-samninga, ekki einu sinni heldur tvisvar.
  • Að hluta staðfest Styður Norðmenn hafa tvisvar hafnað ESB-aðild í þjóðaratkvæðagreiðslu vegna þess að þeir fengu ekki undanþágur, einungis tíu ára aðlögun að fiskveiðistjórnunarkerfi ESB.

Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar Vísir

  • Staðfest Styður Noregur hefur tvisvar hafnað inngöngu í þjóðaratkvæðagreiðslu eftir aðildarviðræður við ESB.