Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir lýsti því á Alþingi 9. mars 2026 að grundvallarprinsipp um lífshætti Íslands sem eyþjóðar — einkum varðandi orku og sjávarauðlindir — yrðu að njóta virðingar í öllum aðildarviðræðum. Hún nefndi "skýr rauð flögg" á þessum málum en neitaði að tilgreina nákvæm samningsskilyrði á Alþingi. Hún undirstrikaði jafnframt að þjóðaratkvæðagreiðslan væri hluti stjórnarsáttmálans, ekki efnahagsleg neyðarráðstöfun.
Enska frumtextinn
Prime Minister Kristrún Frostadóttir (Samfylkingin) stated in Alþingi on 9 March 2026 that she has been clear in all conversations, including with EU leaders, that any Icelandic accession process would need to respect fundamental principles about Iceland's way of life as an island nation, particularly regarding energy and fisheries resources. She described these as 'grundvallarprinsipp sem þarf að virða' (fundamental principles that must be respected) and said she would set 'skýr rauð flögg' (clear red flags) on these issues in any negotiations. However, she declined to specify exact negotiating terms in parliament, saying: 'Nákvæmu orðalagi í þessari pontu ætla ég ekki að stilla upp' (I will not lay out precise wording at this podium). She also clarified that the referendum decision predates the current economic situation and was part of the coalition agreement, not an economic rescue measure.
Heimild
Alþingi — Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra (andsvar, 157. löggjafarþing)
Alþingi er þjóðþing Íslands sem fer með löggjafarvald og er vettvangur þingræðna þar sem ráðherrar svara fyrirspurnum þingmanna.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
The PM's statements on resource sovereignty are general commitments without specific detail on negotiating red lines. The refusal to specify exact terms in parliament could reflect either strategic negotiating prudence or a lack of defined positions. The PM's stance that EU accession is a long-term strategic decision, not an economic quick fix, contrasts with some media framing.
Notuð í greiningum (4)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Þingsályktunartillaga ríkisstjórnarinnar snýst um fullt forræði yfir auðlindum þjóðarinnar, en í tillögunni er talað um "forræði" en ekki "fullt forræði". Forsætisráðherra var ekki tilbúinn í dag að lýsa því yfir að fullt forræði væri skilyrði.
- Villandi Andmælir Kristrún Frostadóttir mætti ekki í Silfurbergið til að ræða ESB-málið og tók ekki þátt í þingumræðunni; hún gekk út úr þingsalnum um leið og umræður hófust.
- Að hluta staðfest Styður Marta Kos, stækkunarstjóri ESB, hefur ítrekað sagt að samið sé á grundvelli þess umhverfis og raunveruleika sem hvert aðildarríki sem sækir um býr við.
- Staðfest Styður ESB-þjóðaratkvæðagreiðslan stóð í stjórnarsáttmálanum og var kynnt á fyrsta fundi ríkisstjórnarinnar.
Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Kristrún Frostadóttir sagði í ágúst 2024 að þetta væri ekki rétti tíminn til að fara í aðildarviðræður við ESB.
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði að aðildarferli krefðist ofboðslega sterks umboðs og víðtækrar samstöðu í samfélaginu.
Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka Morgunblaðið
- Staðfest Styður Samningsmarkmið Íslands eru að halda yfirráðum yfir auðlindum sínum ef farið verður í aðildarviðræður við ESB.
- Staðfest Styður Áskorunin í aðildarviðræðum er að halda yfirráðum yfir auðlindum Íslands.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Staðfest Styður Utanríkisráðherra mun ekki skrifa undir aðildarsamning sem felur ekki í sér fyrirsjáanleg yfirráð Íslendinga á auðlindum og fiskiveiðistjórn.
- Staðfest Styður Utanríkisráðherra kveðst ekki mundu skrifa undir slæman samning við ESB.