← Til baka á Heimildir
LABOUR-DATA-018 Sérfræðigreining Há
Vinnumarkaður Efnahagslegt
Íslensk gögn fyrir árin 1996–2023 sýna sterka fylgni milli VLF á mann og hlutdeildar innflytjenda í vinnuafli — efnahagsleg uppgangstímabil og hlutdeild innflytjenda «ganga saman». Þetta endurspeglar að fyrirtæki ráða virkan erlent vinnuafl þegar eftirspurn er mikil, og án þessa framlags «myndi efnahagsleg þensla rekast á takmarkanir».
Enska frumtextinn

Icelandic data (1996-2023) shows strong correlation between GDP per capita and immigrant workforce share — economic expansion and immigrant share 'move in tandem'. However, this primarily reflects employers actively recruiting foreign workers during periods of strong economic demand rather than immigrants being inherently more productive. Without immigrant labour contributions, 'economic expansion would face constraints', suggesting immigration serves as a labour supply safety valve for Iceland's small economy.

Síðast staðfest 20. mars 2026
Svið Efnahagslegt
Heimildaflokkur Sérfræðigreining

Heimild

Vísindavefurinn — Þórólfur Matthíasson, Professor Emeritus, University of Iceland (December 2024)

Vísindavefurinn er fræðilegur svarsíðuvefur Háskóla Íslands þar sem sérfræðingar svara spurningum almennings um víðmörg fræðasvið.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Fylgni milli hagvaxtar og innflutnings fólks sannar ekki orsakasamhengi í hvora áttina sem er. Lýsingin á innflytjendum sem „öryggisventli“, þótt sennileg sé, tekur ekki á hugsanlegum neikvæðum áhrifum (þrýstingi á húsnæðismarkað, launalækkunum í tilteknum atvinnugreinum, kostnaði við aðlögun). Greiningin nær yfir tímabil almennt sterkrar efnahagslegrar frammistöðu Íslands, sem kann að skekkja fylgnina.

Tengdar heimildir (3)

LABOUR-DATA-016 Vinnumarkaður

Fjöldi erlendra ríkisborgara búsettra á Íslandi jókst um 558% frá 12.428 árið 1998 í 81.795 árið 2024, á sama tíma og innfæddur íbúafjöldi óx um 16%. Árið 2024 voru Pólverjar stærsti einstaklingshópurinn — um 27% af öllum erlendum ríkisborgurum — og Ísland var með næsthæsta hlutfall erlendra ríkisborgara í Norðurlöndum, 16,5%, á eftir Svíþjóð (19,0%).

 LABOUR-DATA-017 Vinnumarkaður

OECD-rannsókn á 19 löndum sýndi að 0,1 prósentustigsaukning í hlutdeild innflytjenda skilar 0,25% vexti á VLF á mann á fyrsta ári og 0,31% á öðru ári; nettóskattgreiðslur rísa um 0,85% á fyrsta ári og 1,11% á öðru ári. Sérstök OECD-gögn úr 25 löndum sýna að meðalframlag innflytjenda til ríkissjóðs er 1,56% af VLF þegar einstaklingsbundin þjónusta er dregin frá, en rennur í −0,16% þegar hrein almannavernd er talin með.

 LABOUR-DATA-001 Vinnumarkaður

Ísland nýtur þegar frjálsrar farar launafólks í gegnum EES-samninginn sem hefur gilt síðan 1994. EES-borgarar hafa rétt til búsetu og vinnu á Íslandi án atvinnuleyfis og Íslendingar hafa gagnkvæman rétt í ESB/EES-ríkjum. ESB-aðild myndi ekki veita Íslandi frelsi til hreyfanleika umfram þetta en myndi gefa Íslandi atkvæðisrétt um þær reglur sem gilda um frjálsa för.

Notuð í greiningum (3)

ESB-aðild geti knúið umbætur á vinnumarkaðsmódelinu Viðskiptablaðið

  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild gæti verið akkeri fyrir íslenskan vinnumarkað og efnahagslíf.

Sólveig Anna um stöðu verkafólks innan eða utan ESB Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Fyrirsjáanlegra rekstrarumhverfi og sterkari tenging við stærri efnahagssvæði getur aukið stöðugleika og skilað sér í meira atvinnuöryggi og betri kjörum til lengdar.

Sveitarfélög á Íslandi og Evrópusambandið Vísir

  • Að hluta staðfest Andmælir Evrópskir byggðasjóðar geta skapað ný atvinnutækifæri á landsbyggðum og dregið úr fólksfækkun.