Íslensk stjórnarskrá og löggjöf tryggja þjóðareign og yfirráð yfir náttúruauðlindum, þar á meðal jarðvarma og vatnsafli. Raforkulög (nr. 65/2003) stjórna raforkugeiranum. ESB-aðild myndi ekki beint flytja eignarhald á orkuauðlindum, en 194. grein sáttmálans um starfshætti ESB (TFEU) viðurkennir rétt aðildarríkja til að ákvarða orkusamsetninguna, þótt samkeppnisreglur og ríkisaðstoðarreglur takmarki í reynd hvernig ríki haga orkuverðlagningu.
Enska frumtextinn
Iceland's Constitution and domestic law establish national ownership and control over natural resources, including geothermal and hydropower. Article 1 of the Nature Conservation Act (No. 60/2013) declares that Iceland's natural resources that are not in private ownership are the common property of the nation. The Energy Act (Raforkulög No. 65/2003) governs the electricity sector and licensing. EU membership would not directly transfer ownership of energy resources, but would bring EU energy market regulations, including the Clean Energy Package's provisions on cross-border cooperation, market coupling, and ACER (Agency for the Cooperation of Energy Regulators) oversight. The EU Treaties (Article 194 TFEU) recognise member states' right to determine their energy mix and the conditions for exploiting energy resources.
Heimild
Althingi — Raforkulög (Electricity Act); Treaty on the Functioning of the European Union, Art. 194
Alþingi er löggjafarsamkoma Íslendinga og hefur einnig eftirlit með framkvæmdavaldinu; vefur þingsins birtir öll lagafrumvörp, þingsályktunar- og lagasöfn.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
While Article 194 TFEU preserves member states' sovereignty over energy resources, EU competition law, state aid rules, and internal energy market regulations can constrain how member states structure energy pricing and industrial contracts. The balance between national sovereignty and EU market rules is a live issue even among existing member states.
Notuð í greiningum (4)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur byggt velferðarsamfélag sitt á því að stýra auðlindum sínum sjálft, svipað og Noregur.
Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Fiskauðlindin er sameign þjóðarinnar samkvæmt lögum.
Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Útfærsla þess hvernig Ísland haldi yfirráðum yfir auðlindum sínum er samningsatriði sem þarf að kveða á um við samningsborðið.
Treystu þjóðinni — Opið bréf til forsætisráðherra Íslands Vísir
- Staðfest Styður Í tillögunum að nýrri stjórnarskrá voru tryggð yfirráð þjóðarinnar yfir sameiginlegum auðlindum.