Gæti haft óafturkræf áhrif á einkasölu ÁTVR Viðskiptablaðið 24. mars 2026

• Að hluta staðfest Styður ÁTVR varar við að ef þingmannafrumvarp Viðreisnar um heimila rekstur innlendra vefverslana með áfengi verður samþykkt gæti það haft víðtækari áhrif en ætlað er.
• Staðfest Styður Ef einkasalan verður ekki lengur talin byggð á lýðheilsusjónarmiðum af EFTA-dómstólnum er viðbúið að fyrirkomulagið verði ekki talið samræmast skuldbindingum Íslands samkvæmt EES-samningnum.
• Staðfest Styður Takmörkun á frelsi frjálsra vöruflutninga sem EES-samningurinn felur í sér er aðeins heimil samkvæmt EES-rétti ef hún uppfyllir kröfuna um að vera gerð til varnar almannahagsmunum, t.d. vegna lýðheilsu.
• Að hluta staðfest Styður Í EES-dómaframkvæmd er lykilkrafa um innra samræmi: ríki sem vísar til lýðheilsu til að réttlæta viðskiptahömlur verður að sýna fram á að heildarstefna þess sé ekki mótsagnakennd.
• Að hluta staðfest Styður Ef ríki grípur til aðgerða sem grafa undan lýðheilsumarkmiði sínu missir réttlætingin fyrir viðskiptahömlum trúverðugleika fyrir EES-dómstólum.
• Staðfest Styður Ef söluleiðum er bætt utan við einkasölukerfið gefur það til kynna að lýðheilsusjónarmiðin séu ekki jafn áríðandi og var haldið fram, sem gerir það erfiðara að réttlæta að einkasalan sé nauðsynleg.
• Að hluta staðfest Styður Í greinargerð frumvarpsins segir að erfitt sé að finna fordæmi í íslenskum rétti þar sem neytendum er meinað að kaupa vöru af innlendri verslun sem þeir mega kaupa af erlendri verslun og fá senda heim að dyrum.
• Að hluta staðfest Styður Í greinargerð frumvarpsins segir að skorta virðist málefnaleg rök fyrir þeim hömlum sem lagðar eru á atvinnufrelsi á þessu sviði.
• Staðfest Styður Með því að fjalla um einkasöluna og undantekningar frá henni sem álitamál um jafnræði í viðskiptum er grafið undan yfirlýstri ástæðu einkasölunnar — lýðheilsusjónarmiðum — með þeim afleiðingum að reyna kann á grundvöll einkasölunnar fyrir dómstólum.