Fyrir bankahrunið 2008 var algengt að einstaklingar og fyrirtæki með tekjur í krónum tækju erlend lán til að njóta lægri vaxta og tóku þannig á sig gengisáhættu; þegar krónan veiklaðist verulega eftir hrunið jukust þessar skuldir gífurlega í krónum taldar og þessari starfsemi lauk illa. Í kjölfarið voru íslenskar fjármálastofnanir settar í strangar reglur um erlendar lánveitingar, en útflutningsfyrirtæki með tekjur í erlendum gjaldmiðlum teljast ekki háhætta innan þess ramma.
Enska frumtextinn
Before Iceland's 2008 banking collapse, it was common for Icelandic individuals and businesses with króna-denominated income and assets to borrow in foreign currencies to obtain lower interest rates, thereby taking on exchange-rate risk. When the króna weakened sharply after the crisis, the króna-equivalent value of these loans surged, and the practice 'ended badly'. In response, Icelandic banks were subsequently subject to strict restrictions on such foreign-currency lending. The author notes that foreign-currency loans from an Icelandic bank to an Icelandic export company — which has matching foreign-currency income — are not considered high-risk under this framework, since the exchange-rate risk lies with a borrower whose revenues are already in that currency.
Heimild
Evropuvefur - Gylfi Magnusson, "Post-2008 restrictions on foreign-currency loans in Iceland" (prófessor í hagfræði við HÍ (University of Iceland), 2026)
Evrópuvefurinn er íslenskur fræðsluvettvangur þar sem sérfræðingar svara spurningum almennings um ESB og EES; svör eru skrifuð af þar til bærum fræðimönnum og sérfræðingum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
The answer does not cite the specific law or regulation imposing the post-2008 restrictions on foreign-currency lending — it is presented as established regulatory fact. The contrast between restricted króna-income borrowers and permitted export-firm borrowers is the author's framing. The 2008 króna depreciation (~50% against the euro) is documented in CURR-DATA-001 and CURRENCY-DATA-016.
Notuð í greiningum (7)
Á Ísland heima í tollabandalagi í tollastríði? DV
- Að hluta staðfest Styður Íslensk fyrirtæki á innlendum samkeppnismarkaði starfa í umhverfi þrefalt hærri vaxta en útflutningsfyrirtæki.
EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Vaxtamunurinn milli krónunnar og gjaldmiðla á borð við evru, jen og svissneskan franka gerði krónuna að eftirsóttum vettvangi fyrir vaxtamunarviðskipti fyrir fjármálahrunið 2008.
Evruskýrslan án skýrrar niðurstöðu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Gengissveiflur krónu hafa reynst vel í stóráföllum en hafa ekki alltaf tempraðar niðursveiflur — stundum magnað áhrifin fremur en mildað.
Fjötrar örmyntar: Kostnaðurinn við krónuna „verulegur“ og „margþættur“ Kratinn (Ungir jafnaðarmenn)
- Að hluta staðfest Styður Íslenska krónan er fjötur um fót fyrir samkeppnishæft umhverfi á Íslandi.
Gjaldmiðlamálið: íslenski smábáturinn eða stóra skipið sem þolir ólgusjó? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Fáir útvaldir á Íslandi geta nýtt sér traustari gjaldmiðla á meðan almenningur er skilinn eftir með krónuna.
„Siðareglurnar bara enn eitt leikritið af hálfu þessarar ríkisstjórnar“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Skýrslan um íslensku krónuna leiðir í ljós að krónan getur ekki staðið undir einni helstu klassísku röksemdinni fyrir sjálfstæðum gjaldmiðli: að sveigjanlegt gengi dempi áföll og auðveldi aðlögun hagkerfisins.
Stefna að upptöku evru Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Geta krónunnar til að jafna sveiflur í hagkerfinu er takmörkuð samkvæmt skýrslu um gjaldmiðlamál.
- Staðfest Andmælir Gengi krónunnar hefur stundum gegnt mikilvægu hlutverki í aðlögun þegar stór áföll hafa riðið yfir.
- Staðfest Styður Aðlögun með gengisbreytingum er ekki ókeypis og ekki alltaf eins einföld og stundum er látið í veðri vaka.