Heildarstyrking íslensks landbúnaðar árið 2020 nam um 29 milljörðum króna — 16,3 milljarðar í beinni ríkisstuðningi og 12,8 milljarðar í óbeinum neysluútgjöldum vegna innflutningsverndar — sem jafngildir 57,22% af framleiðsluvirði geirans. Tölurnar eru lágmarksmat þar sem samkeppnisundanþágur til vinnsluiðnaðarins eru ekki meðtaldar.
Enska frumtextinn
Iceland's total agricultural support in 2020 was approximately 29 billion ISK, comprising 16.3 billion ISK in direct government subsidies and 12.8 billion ISK in indirect consumer costs (paid through higher food prices due to import protection). This represented 57.22% of agricultural production value — meaning more than half the sector's output value came from state support. These figures are described as 'lower bounds' because they exclude competition exemptions granted to the processing industry. Production-linked support decreased 70% since 1986, but direct subsidies only declined 20%.
Heimild
Vísindavefurinn — Þórólfur Matthíasson, Professor Emeritus, University of Iceland (2021, updated 2026)
Vísindavefurinn er fræðilegur svarsíðuvefur Háskóla Íslands þar sem sérfræðingar svara spurningum almennings um víðmörg fræðasvið.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Stuðningshlutfallið, 57%, er hátt á alþjóðlegan mælikvarða en endurspeglar landfræðilegar og veðurfarslegar áskoranir fyrir landbúnað á Íslandi. Aðild að ESB gæti breytt stuðningsfyrirkomulaginu (með aðgangi að CAP) en myndi ekki endilega lækka heildarstuðning — landbúnaðarstyrkir ESB eru einnig umtalsverðir. Uppfært í mars 2026, sem gefur til kynna að þessar tölur séu taldar eiga við í umræðunni um þjóðaratkvæðagreiðslu. Fyrirvarinn um „neðri mörk“ þýðir að raunverulegur stuðningur gæti verið umtalsvert hærri.
Notuð í greiningum (3)
Áskoranir bænda hluti af alþjóðlegu samhengi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Óstöðugar aðfangakeðjur og hækkandi verð á aðföngum hafa haft veruleg áhrif á rekstrarskilyrði í landbúnaði.
Setja ætti niður samningsmarkmið Bændablaðið
- Staðfest Styður Tollvernd er ein af meginundirstöðum íslensks landbúnaðar.
Stjórnvöld verði að vinna með Bændasamtökunum verði aðildarviðræður samþykktar ruv
- Að hluta staðfest Andmælir Búvörusamningar kosta ríkissjóð um 20 milljarða króna á ári.