Þriðjungur andvígur atkvæðagreiðslunni
Greindar 18 fullyrðingar. Niðurstöður: 14 stutt af heimildum, 4 stutt að hluta. Sjónarhorn: hlutlaus en ófullnægjandi. Heildstæðni: 45%.
Niðurstöður
Fullyrðingar (18)
Meirihluti landsmanna er hlynntur þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið samkvæmt nýjum Þjóðarpúlsi Gallup.
Fullyrðing: Meirihluti landsmanna er hlynntur þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB samkvæmt Þjóðarpúlsi Gallup.
Heimildir staðfesta að meirihluti er hlynntur þjóðaratkvæðagreiðslunni. Samkvæmt POLL-DATA-020 styðja um 60% svarenda hana og samkvæmt POLL-DATA-007 styðja 57% hana. Niðurstöðurnar eru samkvæmar milli heimilda og sýna skýran meirihluta.
Samhengi sem vantar
Mikilvægt er að greina á milli stuðnings við að halda þjóðaratkvæðagreiðslu og stuðnings við ESB-aðild sem slíka. Stuðningur við atkvæðagreiðsluna er meiri en stuðningur við aðild (57-60% gegn um 42%).
Tæpur þriðjungur er andvígur.
Fullyrðing: Tæpur þriðjungur landsmanna er andvígur þjóðaratkvæðagreiðslunni.
Samkvæmt POLL-DATA-020 eru um 30% andvígir þjóðaratkvæðagreiðslunni, og POLL-DATA-007 sýnir svipaða niðurstöðu (um 30% andvígir). "Tæpur þriðjungur" er því rétt lýsing á þessu hlutfalli.
Samhengi sem vantar
Um 10-12% svarenda eru óákveðnir eða svöruðu ekki, sem er mikilvægt samhengi þegar hlutföll eru kynnt.
Til stendur að greiða atkvæði um hvort Ísland eigi að halda áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið þann 29. ágúst.
Fullyrðing: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald aðildarviðræðna við ESB fer fram 29. ágúst 2026.
SOV-DATA-006 staðfestir að ríkisstjórnin tilkynnti þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna 29. ágúst 2026. Dagsetningin og efni atkvæðagreiðslunnar er í fullu samræmi við fullyrðinguna.
Samhengi sem vantar
Þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi (ekki bindandi) samkvæmt íslenskum stjórnskipunarrétti. Stjórnarandstaðan hefur gagnrýnt dagsetninguna sem of fljóta fyrir viðeigandi almenna umræðu.
39 prósent karla eru andvígir henni
Fullyrðing: 39 prósent karla eru andvígir þjóðaratkvæðagreiðslunni.
POLL-DATA-015 staðfestir að 39% karla eru andvígir áframhaldandi aðildarviðræðum samkvæmt Gallup/Vísir könnuninni í mars 2026. Talan 39% kemur beint úr niðurstöðum könnunarinnar.
Samhengi sem vantar
Þessar tölur varða afstöðu til áframhaldandi viðræðna, ekki ESB-aðildar sem slíkrar. Úrtakið var um 800 manns, þar sem kynjahópar eru um 400 hvor, sem þýðir breiðari skekkjumörk en fyrir heildarúrtakið.
52 prósent hlynntir
Fullyrðing: 52 prósent karla eru hlynntir þjóðaratkvæðagreiðslunni.
POLL-DATA-015 staðfestir að 52% karla styðja áframhaldandi aðildarviðræður. Hins vegar er mikilvægt að athuga að þetta hlutfall vísar til stuðnings við viðræður, ekki beint stuðnings við sjálfa þjóðaratkvæðagreiðsluna. Greinin virðist blanda þessum tveimur saman.
Samhengi sem vantar
Munur er á að vera hlynntur þjóðaratkvæðagreiðslunni (þ.e. að hún fari fram) og að kjósa með áframhaldandi viðræðum í henni. Þessi tala (52%) vísar til þess hversu margir karlar myndu kjósa með áframhaldandi viðræðum, ekki hversu margir styðja að atkvæðagreiðslan fari fram.
22 prósent andvígar
Fullyrðing: 22 prósent kvenna eru andvígar þjóðaratkvæðagreiðslunni.
POLL-DATA-015 staðfestir að 22% kvenna séu andvígar áframhaldandi aðildarviðræðum. Hins vegar vísar þessi tala til þess hvernig konur myndu kjósa í þjóðaratkvæðagreiðslunni, ekki hvort þær séu andvígar því að hún fari yfirleitt fram.
Samhengi sem vantar
Talan 22% vísar til kvenna sem myndu kjósa á móti áframhaldandi viðræðum, ekki endilega kvenna sem eru á móti þjóðaratkvæðagreiðslunni sem slíkri. Úrtakið er um 400 konur, sem þýðir breiðari skekkjumörk.
62 prósent kvenna hlynntar
Fullyrðing: 62 prósent kvenna eru hlynntar þjóðaratkvæðagreiðslunni.
POLL-DATA-015 staðfestir að 62% kvenna styðja áframhaldandi aðildarviðræður. Talan er rétt, en hún vísar til þess hvernig konur myndu kjósa um viðræður, ekki hvort þær séu hlynntar því að þjóðaratkvæðagreiðslan fari fram.
Samhengi sem vantar
Sambærilegt fyrirvarar og áður: 62% kvenna myndu kjósa með áframhaldandi viðræðum, sem er ekki það sama og stuðningur við sjálfa atkvæðagreiðsluna. Skekkjumörk eru víðari fyrir kynjahópa (~400 í hvorum hópi).
karlar fremur andvígir atkvæðagreiðslunni en konur
Fullyrðing: Karlar eru fremur andvígir atkvæðagreiðslunni en konur.
POLL-DATA-015 sýnir skýran kynjamun: 39% karla eru andvígir áframhaldandi viðræðum samanborið við 22% kvenna. POLL-DATA-008 og POLL-DATA-018 staðfesta einnig að konur eru hlynntari viðræðum en karlar. Þessi kynjamunur er í samræmi við sögulegt mynstur í ESB-könnunum á Íslandi.
Samhengi sem vantar
Kynjamunurinn (10-15 prósentustig) er í samræmi við norrænt mynstur þar sem karlar leggja meiri áherslu á sjávarútveg og fullveldi en konur á efnahagslegan stöðugleika og félagsstefnu.
kjósendur Viðreisnar séu hvað hlynntastir atkvæðagreiðslunni
Fullyrðing: Kjósendur Viðreisnar eru hvað hlynntastir þjóðaratkvæðagreiðslunni.
POLL-DATA-016 staðfestir að kjósendur Viðreisnar séu hlynntastir áframhaldandi viðræðum, og POLL-DATA-011 sýnir að um 90% kjósenda Viðreisnar styðji ESB-aðild. POLL-DATA-008 og POLL-DATA-020 staðfesta einnig að kjósendur Viðreisnar og Samfylkingarinnar séu hlynntastir.
Samhengi sem vantar
Flokkshópar í könnunum eru litlir, sem þýðir víðari skekkjumörk. Þetta mælir stuðning við viðræður, ekki aðild sem slíka.
slík atkvæðagreiðsla verið eitt þeirra helsta baráttumál
Fullyrðing: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-aðild hefur verið eitt helsta baráttumál Viðreisnar.
POLITICAL-DATA-004 staðfestir að Viðreisn var stofnuð árið 2014 með ESB-jákvæðan vettvang sem kjarnastefnu. POLITICAL-DATA-012 staðfestir að Viðreisn hafi verið sterkasti málsvari ESB-aðildar á Alþingi frá stofnun flokksins 2016. Þetta er vel skjalfest í heimildum.
Kjósendur Miðflokksins og Sjálfstæðisflokksins eru andvígastir
Fullyrðing: Kjósendur Miðflokksins og Sjálfstæðisflokksins eru andvígastir þjóðaratkvæðagreiðslunni.
POLL-DATA-016 staðfestir beint að kjósendur Miðflokksins og Sjálfstæðisflokksins séu andvígastir áframhaldandi viðræðum. POLL-DATA-011 sýnir að aðeins 10% kjósenda Miðflokksins og 25% kjósenda Sjálfstæðisflokksins styðji ESB-aðild. POLL-DATA-008 styður þetta einnig.
Samhengi sem vantar
Flokkshópar í könnunum hafa víðari skekkjumörk. Athuga ber að innan Sjálfstæðisflokksins er fjölbreytni skoðana -- um 25% kjósenda hans styðja ESB-aðild, sem er umtalsvert hlutfall.
rúmur helmingur kjósenda Framsóknarflokksins einnig
Fullyrðing: Rúmur helmingur kjósenda Framsóknarflokksins er andvígur þjóðaratkvæðagreiðslunni.
POLL-DATA-016 staðfestir að kjósendur Framsóknarflokksins séu nokkurn veginn jafnt skiptur, þar sem um helmingur er andvígur viðræðum. POL-DATA-020 lýsir flokknum sem "internally divided but historically EU-sceptic" og nefnir að um helmingur kjósenda hans sé á móti viðræðum.
Samhengi sem vantar
Framsóknarflokkurinn hefur aðeins 4 þingmenn og er í sögulegu lágmarki hvað þingfulltrúa varðar. Flokkshópur hans í könnunum er lítill og skekkjumörk því víð.
83 prósent þeirra sem eru hlynntir ríkisstjórninni eru hlynntir atkvæðagreiðslunni
Fullyrðing: 83 prósent þeirra sem styðja ríkisstjórnina eru hlynntir þjóðaratkvæðagreiðslunni.
POLL-DATA-016 staðfestir beint að 83% þeirra sem styðja ríkisstjórnina séu hlynntir áframhaldandi ESB-viðræðum. Þetta endurspeglar að tveir af þremur stjórnarflokkunum (Samfylkingin og Viðreisn) eru eindregið ESB-jákvæðir.
Samhengi sem vantar
Flokkur fólksins, þriðji stjórnarflokkurinn, er ESB-efins, sem gæti skýrt af hverju talan er 83% en ekki hærri. Greinin nefnir ekki þennan mikilvæga blæbrigðamun innan stjórnarsamsömsins.
Marktækur munur var á skoðun þeirra sem styðja ríkisstjórnina og þá sem eru andvígir henni.
Fullyrðing: Marktækur munur er á afstöðu til þjóðaratkvæðagreiðslunnar eftir afstöðu til ríkisstjórnarinnar.
POLL-DATA-016 sýnir að 83% stuðningsmanna ríkisstjórnarinnar styðja viðræður, á meðan stjórnarandstöðuflokkar (Miðflokkurinn, Sjálfstæðisflokkurinn) hafa langflesta andstæðinga. POLL-DATA-011 staðfestir einnig þennan mikla mun eftir flokkstengslum. Munurinn er skýr og umtalsverður.
Samhengi sem vantar
Þó munurinn sé mikill, eru undantekningar: Flokkur fólksins er í ríkisstjórn en ESB-efins, og um 25% kjósenda Sjálfstæðisflokksins styðja aðild þrátt fyrir andstöðu flokksins.
Þátttakendur í könnun Gallup, sem voru rúmlega átta hundruð
Fullyrðing: Rúmlega 800 manns tóku þátt í könnun Gallup.
POLL-DATA-019 staðfestir að um 810 manns svöruðu könnuninni (svarhlutfall 42,7% af 1.898 úrtaki). Talan "rúmlega 800" er rétt hvað svarendur varðar, en fullyrðingin nefnir ekki að upprunalegt úrtak var 1.898 manns -- mikilvægur munur á þátttakendum og svarendum.
Samhengi sem vantar
Heildarúrtakið var 1.898 manns en svarhlutfall var 42,7%, sem skilaði um 810 svarendum. Skekkjumörk fyrir um 800 manna úrtak eru um ±3,5 prósentustig. Netkönnun gæti vanmetið eldri hópa.
52 prósent sögðust kjósa með áframhaldandi aðildarviðræðum
Fullyrðing: 52 prósent myndu kjósa með áframhaldandi aðildarviðræðum ef þjóðaratkvæðagreiðslan væri í dag.
POLL-DATA-014 staðfestir beint að 52% myndu kjósa með áframhaldandi aðildarviðræðum. Þetta er í samræmi við heildarniðurstöður Gallup Þjóðarpúlsins í febrúar-mars 2026.
Samhengi sem vantar
Mikilvægt er að gera greinarmun á stuðningi við áframhaldandi viðræður (52%) og stuðningi við ESB-aðild (42%). Um 10% myndu vilja halda viðræðum áfram án þess að vera skuldbundnir til aðildar. 52/48 munurinn er nálægt skekkjumörkum könnunarinnar.
48 prósent myndu vilja hætta þeim
Fullyrðing: 48 prósent myndu vilja hætta aðildarviðræðum ef þjóðaratkvæðagreiðslan væri í dag.
POLL-DATA-014 staðfestir beint að 48% séu á móti áframhaldandi aðildarviðræðum, í samræmi við 52/48 skiptinguna úr könnuninni. POLL-DATA-007 og POLL-DATA-017 staðfesta þessar niðurstöður.
Samhengi sem vantar
Munurinn (52% gegn 48%) er innan skekkjumarka könnunarinnar (±3,5 prósentustig), svo niðurstaðan er í raun jöfn. Óákveðnir kjósendur (um 16% í aðildaspurningunni) gætu haft úrslitaáhrif.
Ekki munaði miklu, 52 prósent sögðust kjósa með áframhaldandi aðildarviðræðum en 48 prósent myndu vilja hætta þeim.
Fullyrðing: Lítill munur er á hlutfalli þeirra sem myndu kjósa með og á móti áframhaldandi aðildarviðræðum (52% gegn 48%).
POLL-DATA-014 staðfestir 52/48 skiptinguna. Munurinn (4 prósentustig) er innan skekkjumarka könnunarinnar (±3,5 prósentustig), svo lýsingin á "litlum mun" er rétt. POLL-DATA-007 og POLL-DATA-017 staðfesta einnig þessa þröngu skiptingu.
Samhengi sem vantar
Munurinn er tölfræðilega ómarktækur miðað við skekkjumörk könnunarinnar. Stuðningur við viðræður (52%) er umtalsvert meiri en stuðningur við aðild (42%), sem sýnir að um 10% kjósenda vilja viðræður en eru ekki skuldbundnir til aðildar.