ESB aðild: Gjá milli borgar og landsbyggðar
Niðurstöður
Staðfest Mikill munur er á afstöðu landsmanna til ESB-aðildar eftir búsetu — stuðningur er mun meiri í höfuðborgarsvæðinu en á landsbyggðinni. Kannanir
Mikill munur er á afstöðu landsmanna til inngöngu Íslands í Evrópusambandinu eftir búsetu.
Fullyrðing: Mikill munur er á afstöðu landsmanna til ESB-aðildar eftir búsetu — stuðningur er mun meiri í höfuðborgarsvæðinu en á landsbyggðinni.
POLL-DATA-002 staðfestir skýrt að stuðningur við ESB-aðild er hærri meðal borgarbúa á höfuðborgarsvæðinu (~50%) en landsbyggðarinnar (~55% andvígir). POLL-DATA-018 styður þetta mynstur og staðfestir búsetumun í Gallup-könnuninni frá mars 2026. Munurinn er vel skjalfestur í mörgum óháðum könnunum.
Samhengi sem vantar
Lýðfræðileg sundurliðun í íslenskum könnunum hefur minni úrtaksstærð á hvern hóp og þar af leiðandi víðari skekkjumörk. Nákvæm hlutföll geta breyst eftir tímasetningu könnunar og spurningaorðalagi.
Að hluta staðfest Á landsbyggðinni eru 32% hlynntir ESB-aðild en 51% andvígir. Kannanir
en úti á landsbyggðinni er 32% hlynntir inngöngu en 51% andvígir.
Fullyrðing: Á landsbyggðinni eru 32% hlynntir ESB-aðild en 51% andvígir.
POLL-DATA-002 staðfestir að andstaða er mest á landsbyggðinni (~55% andvígir) og stuðningur minni en á höfuðborgarsvæðinu. Tölurnar í fullyrðingunni (32% hlynntir, 51% andvígir) eru í svipuðu samræmi við þessa mynd, þó nákvæmu prósenturnar séu ekki staðfestanlegar úr tiltækum heimildum. POLL-DATA-018 styður einnig búsetumuninn án þess að gefa nákvæm hlutföll.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-002 gefur ~55% andstöðu á landsbyggðinni en greinin segir 51% — munurinn gæti stafað af mismunandi könnunum eða tímabilum. Nákvæmar tölur um stuðning á landsbyggðinni (32%) eru ekki staðfestanlegar. Skekkjumörk eru veruleg fyrir landsvæðissundurliðanir.
Staðfest Fólk með háskólapróf er hlynntara ESB-aðild en fólk með grunnskóla- eða framhaldsskólapróf. Kannanir
fólk með háskólapróf er hlynntara inngöngu en fólk með grunnskóla- eða framahaldsskólapróf.
Fullyrðing: Fólk með háskólapróf er hlynntara ESB-aðild en fólk með grunnskóla- eða framhaldsskólapróf.
POLL-DATA-002 staðfestir að um 52% háskólamenntaðra styðja ESB-aðild og POLL-DATA-018 staðfestir að háskólamenntaðir eru hlynntari áframhaldandi viðræðum en þeir sem hafa minni formlega menntun. Mynstrið er stöðugt í íslenskum og norrænum könnunum.
Samhengi sem vantar
Undirhópar í íslenskum könnunum eru tiltölulega smáir vegna fámennis þjóðarinnar (um 390 þúsund), sem eykur skekkjumörk fyrir hverja flokkun. POLL-DATA-018 birti ekki tölulegar sundurliðanir eftir menntun í opinberri samantekt, þannig að nákvæmt umfang munarins er ekki staðfest.
Að hluta staðfest Í aldurshópnum 18 til 29 ára skipta hlynntir og andvígir ESB-aðild nánast jafnt — 44% eru hlynnt og 45% andvíg. Kannanir
Alls segjast 44% hlynnt inngöngu en 45% andvíg.
Fullyrðing: Í aldurshópnum 18 til 29 ára skipta hlynntir og andvígir ESB-aðild nánast jafnt — 44% eru hlynnt og 45% andvíg.
POLL-DATA-002 sýnir ~55% stuðning meðal 18–34 ára, sem stangast á við 44% stuðning hjá 18–29 ára í fullyrðingunni. Aldurshóparnir eru þó ólíkir (18–34 vs. 18–29) og tímabil könnunanna gæti skýrt hluta munarins. Fullyrðingin bendir til jafnari skiptingar meðal yngsta hópsins en POLL-DATA-002 gefur til kynna — en heimildin nær ekki til nákvæmlega sama aldurshóps.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-002 notar aldurshópinn 18–34 ára en fullyrðingin fjallar um 18–29 ára — þetta er ekki sami hópurinn. Stuðningur kann að vera lægri meðal allra yngstu (18–24) og hærri hjá 25–34 ára, sem gæti skýrt muninn. Fyrra mat úr fullyrðingabankanum á ekki við (fjallaði um Flokk fólksins). Aldurssundurliðanir hafa veruleg skekkjumörk.
Að hluta staðfest Í aldurshópnum 30 til 39 ára er hæsta hlutfall þeirra sem svara «hvorki né» — 22%. Kannanir
Í þessum aldurshópi er hæsta hlutfall þeirra sem svara hvorki né eða 22%.
Fullyrðing: Í aldurshópnum 30 til 39 ára er hæsta hlutfall þeirra sem svara «hvorki né» — 22%.
POLL-DATA-013 sýnir að óákveðnir kjósendur séu hlutfallslega flestir á aldrinum 30–50 ára, sem styður við hugmyndina um hátt hlutfall «hvorki né» í þessum aldurshópi. Nákvæma talan 22% er þó ekki staðfestanleg í fyrirliggjandi heimildum. POLL-DATA-014 sýnir ~16% óákveðna á landsvísu.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-013 greinir óákveðna kjósendur sem hlutfallslega flesta á aldrinum 30–50 ára, en gefur ekki nákvæmt hlutfall «hvorki né» fyrir 30–39 ára sérstaklega. Talan 22% er ekki staðfestanleg. Svar «hvorki né» gæti einnig falið í sér «veit ekki»-svör eftir spurningaframsetingu.
Að hluta staðfest Andstaða við ESB-aðild eykst eftir 40 ára aldurinn. Kannanir
Andstaðan við aðild að Evrópusambandinu eykst eftir 40 ára aldurinn.
Fullyrðing: Andstaða við ESB-aðild eykst eftir 40 ára aldurinn.
POLL-DATA-002 staðfestir að andstaða við ESB-aðild er sterkust meðal eldri kjósenda (55+: um 50% andvígir) en stuðningur sterkari meðal yngri (18–34: um 55% fylgjandi). Heimildir segja þó ekki nákvæmlega að andstaðan aukist «eftir 40 ára aldurinn» — POLL-DATA-002 talar um 18–34 og 55+ en ekki um 40 ár sem skil. Almennt mynstrið um aldur og andstöðu er stutt en nákvæmt aldursmark er ekki staðfest.
Samhengi sem vantar
Heimildin nefnir aldursbil 18–34 og 55+ en ekki sérstaklega 40 ár sem vendipunkt. Lýðfræðilegar sundurliðanir í íslenskum könnunum hafa minni úrtaksstærðir og því stærri skekkjumörk. POLL-DATA-015 sýnir einnig kynjamun (62% kvenna styðja viðræður á móti 52% karla) sem getur skarast við aldursmynstrin.