Gögn um Evrópusambandið

157. löggjafarþing Mál nr. 753 27. maí 2026 Sjá á Alþingi.is ↗
4 ræður
4 þingmenn
636 orð
3 flokkar
Framsóknarflokkur Miðflokkurinn Sjálfstæðisflokkur

Ríkisstjórn

Stjórnarandstaða

Sigríður Á. Andersen
Miðflokkurinn
1 ræða 183 orð
Guðlaugur Þór Þórðarson
Sjálfstæðisflokkur
1 ræða 166 orð
Sigurður Ingi Jóhannsson
Framsóknarflokkur
1 ræða 151 orð
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson
Miðflokkurinn
1 ræða 136 orð

Tímalína umræðunnar

27. maí 2026
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson Miðflokkurinn ræða
136 orð
Frú forseti. Í gær spurði ég beint hinn eiginlega forseta Alþingis, hafandi spurt staðgengla hæstv. forseta ítrekað: Er engin von til þess að hæstv. forseti sé tilbúinn til að beita sér fyrir því að leynigögnin, grundvallargögn varðandi Evrópusambandið, verði birt? Mér finnst ekki forsvaranlegt að Alþingi afgreiði málið frá sér án þess að við fáum upplýsingar um hvað hæstv. utanríkisráðherra hefur verið að bauka í Brussel að undanförnu og nýjustu vísbendingar, eins og…

Frú forseti. Í gær spurði ég beint hinn eiginlega forseta Alþingis, hafandi spurt staðgengla hæstv. forseta ítrekað: Er engin von til þess að hæstv. forseti sé tilbúinn til að beita sér fyrir því að leynigögnin, grundvallargögn varðandi Evrópusambandið, verði birt? Mér finnst ekki forsvaranlegt að Alþingi afgreiði málið frá sér án þess að við fáum upplýsingar um hvað hæstv. utanríkisráðherra hefur verið að bauka í Brussel að undanförnu og nýjustu vísbendingar, eins og hv. þm. Guðlaugur Þór Þórðarson benti á hérna áðan, ýta undir mikilvægi þess. En skyndilega ríkir friður á vorum tímum milli Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks og Viðreisnar. En er enginn flokkur þarna í þessu stjórnarsamstarfi, t.d. Samfylkingin, sem telur rétt að alþingismenn og almenningur hafi aðgang að öllum þeim upplýsingum sem þarf til að menn geti greitt atkvæði í væntanlegri þjóðaratkvæðagreiðslu út frá staðreyndum?

Guðlaugur Þór Þórðarson Sjálfstæðisflokkur ræða
166 orð
Virðulegi forseti. Fyrst aðeins um það að ef það er kominn einhver friður milli Sjálfstæðisflokksins og Viðreisnar þá hefur það ekki borist til þingflokks Sjálfstæðismanna og ég vona að við einbeitum okkur að því sem skiptir máli, að koma í veg fyrir það að þessi ríkisstjórn komi Íslandi með góðu eða illu inn í Evrópusambandið. En ég tek undir með hv. þingmanni Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni að ef það hefur verið markmið hjá þessari ríkisstjórn að stunda leyndarhyggju í…

Virðulegi forseti. Fyrst aðeins um það að ef það er kominn einhver friður milli Sjálfstæðisflokksins og Viðreisnar þá hefur það ekki borist til þingflokks Sjálfstæðismanna og ég vona að við einbeitum okkur að því sem skiptir máli, að koma í veg fyrir það að þessi ríkisstjórn komi Íslandi með góðu eða illu inn í Evrópusambandið. En ég tek undir með hv. þingmanni Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni að ef það hefur verið markmið hjá þessari ríkisstjórn að stunda leyndarhyggju í þessu máli þá fær hæstv. ríkisstjórn 9,5 af 10 mögulegum. Ég vek athygli á því að við erum búin að taka hérna nokkra daga í að ræða þessa tillögu og hæstv. ráðherrar hafa ekki tekið þátt í umræðunni núna. Þeir hafa ekki tekið þátt í þessari umræðu þrátt fyrir að hæstv. utanríkisráðherra hafi sagst í gær ætla að gera það. Og stjórnarliðar hafa hvað eftir annað, nú bara í störfum þingsins, orðið uppvísir að því að hafa fengið rangar upplýsingar frá hæstv. ríkisstjórn í tengslum við þetta mál.

Sigurður Ingi Jóhannsson Framsóknarflokkur ræða
151 orð
Virðulegi forseti. Í landinu eru tvö stjórnsýslustig, ef þingmenn hafa gleymt því. Þau eru nokkuð óháð hvort öðru og taka sínar ákvarðanir hvort á sínu sviði þótt þau þurfi að hafa samstarf. Að blanda pólitík sveitarstjórnarstigsins inn í þennan þingsal er sérstakt og ég held að við ættum ekki að gera það. Ég ætla hins vegar að taka undir orð kollega minna sem voru að fjalla um það áðan að við erum að fara í þjóðaratkvæðagreiðslu eftir rúma þrjá mánuði með upplýsingar…

Virðulegi forseti. Í landinu eru tvö stjórnsýslustig, ef þingmenn hafa gleymt því. Þau eru nokkuð óháð hvort öðru og taka sínar ákvarðanir hvort á sínu sviði þótt þau þurfi að hafa samstarf. Að blanda pólitík sveitarstjórnarstigsins inn í þennan þingsal er sérstakt og ég held að við ættum ekki að gera það.

Ég ætla hins vegar að taka undir orð kollega minna sem voru að fjalla um það áðan að við erum að fara í þjóðaratkvæðagreiðslu eftir rúma þrjá mánuði með upplýsingar sem við höfum ekki fengið nægar frá meiri hlutanum, frá framkvæmdarvaldinu. Þingið á að skaffa upplýsingarnar til fólksins í landinu. Það er fólkið í landinu sem á að taka ákvörðunina. Það að bjóða okkur upp á einhverjar leyniupplýsingar sem við megum hvorki birta, tala um né vitna í hjálpar ekki fólkinu í landinu nokkurn skapaðan hlut. En það er á ábyrgð ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur að fara í þessa vegferð.

Sigríður Á. Andersen Miðflokkurinn ræða
183 orð
Virðulegur forseti. Við ítrekuðum hér enn og aftur, eins og fram hefur komið, kröfu um að leynd verði aflétt af gögnum í svokölluðu leyniherbergi. Ég vakti líka athygli á því undir miðnætti í gær hér í fundarstjórn forseta að á heimasíðum sem ég sé að a.m.k. einhverjir hæstv. ráðherrar Viðreisnar úr ríkisstjórninni eru að auglýsa hér sem hlutlausa upplýsingasíðu, síðu fyrir upplýsingar um þessa þjóðaratkvæðagreiðslu, á vegum einhvers gervimanns og gervimennis, er vísað…

Virðulegur forseti. Við ítrekuðum hér enn og aftur, eins og fram hefur komið, kröfu um að leynd verði aflétt af gögnum í svokölluðu leyniherbergi. Ég vakti líka athygli á því undir miðnætti í gær hér í fundarstjórn forseta að á heimasíðum sem ég sé að a.m.k. einhverjir hæstv. ráðherrar Viðreisnar úr ríkisstjórninni eru að auglýsa hér sem hlutlausa upplýsingasíðu, síðu fyrir upplýsingar um þessa þjóðaratkvæðagreiðslu, á vegum einhvers gervimanns og gervimennis, er vísað í gögn, nánar tiltekið eitthvað sem kallað er „talpunktar-1(.txt)“ sem sagðir eru hluti af þeim upplýsingum sem stjórnvöld hafa lagt fram varðandi þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður Íslands við ESB. Það hefur ekki verið byggt á neinum sérstökum opinberum miðli sem notandinn getur vísað beint í heldur er það með í þeim gagnasöfnum sem undirbúa og styðja upplýsingar til almennings og eru notuð af stjórnvöldum í kynningum og umræðum um málið. Ég hef óskað eftir því og kallað og spurt hér: Hvaða talpunktar af hálfu stjórnvalda liggja þarna að baki sem ekki eru opinber gögn en hafa greinilega verið afhentir einhverju gervimenni í þágu heimasíðugerðar í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB?