Afstaða heilbrigðisráðherra til Evrópusambandsaðildar

Frú forseti. Ég vildi aðeins forvitnast um afstöðu hæstv. heilbrigðisráðherra til Evrópusambandsaðildar og þeirrar vinnu sem kann hugsanlega að vera hafin innan ráðuneytis hennar í tengslum við þau mál. Auðvitað varðar þetta mál heilbrigðiskerfið okkar. Nú sjáum við að innan EES-samningsins höfum við vissar heimildir til að hnika til ákveðnum atriðum eins og t.d. að lengja eða stytta þann tíma sem fólk þarf að dvelja í landinu sem EES-borgarar áður en það fær fullan aðgang að sjúkratryggingum og annað eins, sem er reyndar verið að stytta núna, en ef við förum inn í ESB verða væntanlega breytingar á þessu. Í framvinduskýrslum sem komu fram á sínum tíma erum við að miklu leyti vel samræmd kerfinu nú þegar í gegnum EES-samninginn. Það eru samt ýmis atriði, t.d. er nefnt í skýrslu Hagfræðistofnunar að við aðild þurfi að tryggja að löggjöf um samræmingu almannatryggingakerfa taki til ríkisborgara ríkja utan Evrópusambandsins sem eru löglega búsettir í landinu, þ.e. að ríkisborgarar sem eru ekki ríkisborgarar Evrópusambandsins en búa þó löglega í ríkjum Evrópusambandsins fái jafnvel aðgang að kerfinu hér á Íslandi ef við verðum aðilar að Evrópusambandinu. Þetta eru stórar spurningar og spurning hvort þetta hafi verið tekið með í reikninginn þegar við tölum um að Ísland verði nettógreiðandi við inngöngu í Evrópusambandið, hvort þetta og áhrifin á heilbrigðiskerfið á Íslandi hafi verið reiknuð út til hlítar og hversu langt undirbúningur þess efnis sé kominn í ráðuneyti heilbrigðisráðherra.

Nú eru ýmsir hæstv. ráðherrar ríkisstjórnarinnar farnir að setja fram fjölbreytt skilyrði fyrir því að þeir geti yfirleitt hugsað sér að leggja samninginn fram í annarri lotu eftir fyrri atkvæðagreiðslu jafnvel þótt það sé reyndar skýrt kveðið á um það að mínu mati, eins og ég skil þingsályktunartillöguna, að það verði gert. Þá eru samt farin að koma fram skilyrði um undir hvaða kringumstæðum hæstv. ráðherrar hugsi sér að styðja það að samningurinn verði lagður fram í þjóðaratkvæðagreiðslu. Ég hefði áhuga á að vita hvort hæstv. heilbrigðisráðherra sé komin svo langt að setja fram slík skilyrði sjálf. Hvað telur hæstv. heilbrigðisráðherra nauðsynlegt að náist í samningaviðræðum til að hæstv. ráðherra geti stutt þennan samning?

Virðulegur forseti. Ég þakka hæstv. ráðherra fyrir svörin. Ég reyndar minnist þess ekki að það hafi verið nein sérstaklega mikil samstaða meðal Evrópusambandsríkja í faraldrinum endilega heldur kom þar frekar í ljós að hver og einn vildi heldur gæta sinna hagsmuna. Ég velti fyrir mér hvort hæstv. ráðherra þyki að okkur hefði farnast betur í faraldrinum hvað varðar aðföng og bóluefni og annað eins ef við hefðum verið þar innan dyra, en það er efni í aðra umræðu. Við erum auðvitað að tala um samningsmarkmið í tengslum við Evrópusambandið og þegar við erum að fara í þessa atkvæðagreiðslu, hvort sem er í þinginu eða síðar þegar að þjóðaratkvæðagreiðslunni kemur, þá held ég að það sé mikill fengur í því fyrir þjóðina að það komi mjög skýrt fram af hálfu hvers og eins ráðuneytis hvers menn eru að æskja. Ég held að það færi mjög vel á því t.d. ef hæstv. ráðherra gæti komið hér í umræðu á eftir og farið einfaldlega yfir þessi sjónarmið út frá sjónarmiði heilbrigðisráðuneytisins þannig að fólk viti að hverju það gengur þegar það tekur þessa afdrifaríku ákvörðun. Ég hefði áhuga á að vita hvort hæstv. ráðherra sé fús til þess. Ég ætlaði nú að fara að ræða um t.d. möguleg áhrif ætlaðrar aukaaðildar Úkraínu að Evrópusambandinu sem Þýskalandskanslari hefur boðað. Það er spurning hvort ráðherra gefist tóm til að bregðast við því hvort hann hafi undirbúið sömuleiðis viðbrögð ráðuneytisins við því.