Hagsmunir Íslands og aðild að Evrópusambandinu

157. löggjafarþing Mál nr. 739 26. maí 2026 Sjá á Alþingi.is ↗
4 ræður
2 þingmenn
805 orð
2 flokkar
Flokkur fólksins Sjálfstæðisflokkur

Ríkisstjórn

Eyjólfur Ármannsson
Flokkur fólksins
2 ræður 461 orð

Stjórnarandstaða

Ólafur Adolfsson
Sjálfstæðisflokkur
2 ræður 344 orð

Tímalína umræðunnar

26. maí 2026
Ólafur Adolfsson Sjálfstæðisflokkur ræða
176 orð
Frú forseti. Í viðtali á Útvarpi Sögu í febrúar síðastliðnum sagði hæstv. innviðaráðherra að hann hefði ekki fundið rök fyrir því og allt tal um það að evran myndi gera lífið léttara á Íslandi og gera það léttara fyrir Íslendinga að kaupa sér húsnæði væri ekki rétt. Í viðtalinu sagði ráðherrann jafnframt að hann varaði eindregið við allri umræðu um það þegar reynt er að halda því fram að lífsbaráttan verði léttari á Íslandi ef við tökum upp evru og göngum í…

Frú forseti. Í viðtali á Útvarpi Sögu í febrúar síðastliðnum sagði hæstv. innviðaráðherra að hann hefði ekki fundið rök fyrir því og allt tal um það að evran myndi gera lífið léttara á Íslandi og gera það léttara fyrir Íslendinga að kaupa sér húsnæði væri ekki rétt. Í viðtalinu sagði ráðherrann jafnframt að hann varaði eindregið við allri umræðu um það þegar reynt er að halda því fram að lífsbaráttan verði léttari á Íslandi ef við tökum upp evru og göngum í Evrópusambandið. Hins vegar hefur það, sem ráðherrann varaði svo sterklega við, ítrekað gerst og þá nær eingöngu af hendi samstarfsmanna hans í meiri hlutanum að landsmönnum er lofað ódýrari matvælum, lægri vöxtum og hundrað milljörðum í beinhörðum peningum.

Ég vil því spyrja hæstv. ráðherra hvort hann sé sammála þeim málflutningi sem samstarfsmenn hans í meiri hlutanum hafa látið frá sér fara upp á síðkastið. Finnst honum þessi áróður vera til þess fallinn að upplýsa almenning um raunveruleg áhrif aðildar að ESB? Er hæstv. ráðherra sammála þessum málflutningi eða heldur hann sig við fyrri skoðun?

Eyjólfur Ármannsson Flokkur fólksins ræða
225 orð
Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir fyrirspurnina. Ég vil byrja á því að benda hv. þingmanni á fína grein eftir formann flokksins, Ingu Sæland, sem birtist í Morgunblaðinu um helgina sem heitir Í dóm þjóðarinnar. Þar kemur skýrt fram hver afstaða Flokks fólksins er í þessu máli. Flokkur fólksins segir nei við aðild að Evrópusambandinu. Við erum hins vegar þeirrar skoðunar og höfum talað skýrt um það frá upphafi að það eigi að leggja fleiri mikilvæg mál í…

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir fyrirspurnina. Ég vil byrja á því að benda hv. þingmanni á fína grein eftir formann flokksins, Ingu Sæland, sem birtist í Morgunblaðinu um helgina sem heitir Í dóm þjóðarinnar. Þar kemur skýrt fram hver afstaða Flokks fólksins er í þessu máli. Flokkur fólksins segir nei við aðild að Evrópusambandinu. Við erum hins vegar þeirrar skoðunar og höfum talað skýrt um það frá upphafi að það eigi að leggja fleiri mikilvæg mál í dóm þjóðarinnar. Við tölum fyrir því að íslenska þjóðin, í þjóðaratkvæðagreiðslum, taki mikilvægar ákvarðanir, þar á meðal hvort við eigum að hefja aðildarviðræður aftur að Evrópusambandinu. Það er allt of lítið um þetta, að við séum að leggja mál í þjóðaratkvæðagreiðslu. Ég tel að við eigum að gera meira af því í framtíðinni. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst er algerlega óháð ríkisstjórnarsamstarfinu.

Varðandi þessa tilvitnun í viðtal við mig á Útvarpi Sögu þá stend ég við það sem ég segi þar. Og varðandi húsnæðismarkaðinn: Allir markaðir í heiminum ráðast af framboði og eftirspurn og hafa gert það frá upphafi sögunnar. Ekki af gjaldmiðli heldur framboði og eftirspurn. Framboð á húsnæði og eftirspurn eftir húsnæði ræður verði á húsnæðismarkaði. Það mun gera það líka undir evru. Þegar við greiðum fyrir eitthvað í dag með íslenskri krónu, verðmæti á Íslandi, þá er hærra hlutfall af vöxtum en í beinum höfuðstól.

Ólafur Adolfsson Sjálfstæðisflokkur ræða
168 orð
Frú forseti. Ég vil byrja á því að þakka hæstv. ráðherra fyrir hreinskiptin svör. Það liggur þá hér fyrir að hann er ósammála þessum aðilum sem hafa verið að halda þessu á lofti. Virðulegur forseti. Nú hefur hæstv. forsætisráðherra lýst því yfir að hún muni aldrei leggja til samning í síðari þjóðaratkvæðagreiðslu sem hún hefur ekki trú á að treysti fullveldi okkar, sjálfstæði og efnahagslega hagsmuni til lengri tíma. Í svipaðan streng tekur hæstv. utanríkisráðherra. Nú…

Frú forseti. Ég vil byrja á því að þakka hæstv. ráðherra fyrir hreinskiptin svör. Það liggur þá hér fyrir að hann er ósammála þessum aðilum sem hafa verið að halda þessu á lofti.

Virðulegur forseti. Nú hefur hæstv. forsætisráðherra lýst því yfir að hún muni aldrei leggja til samning í síðari þjóðaratkvæðagreiðslu sem hún hefur ekki trú á að treysti fullveldi okkar, sjálfstæði og efnahagslega hagsmuni til lengri tíma. Í svipaðan streng tekur hæstv. utanríkisráðherra. Nú liggur alveg skýrt fyrir að aðild að Evrópusambandinu felur í sér veigamikið valdaframsal sem tæki til allra þriggja þátta ríkisvalds, þ.e. löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds. Eins og segir í umsögn Lagastofnunar Háskóla Íslands við þingsályktunartillöguna hafa reglur sambandsréttar forgangsáhrif gagnvart reglum landsréttar, þar á meðal þar sem skörunin er við stjórnarskrá aðildarríkjanna. Því vil ég spyrja hæstv. innviðaráðherra: Mun hann samþykkja að leggja fram aðildarsamning sem kveður á um slíkt framsal á öllum þáttum ríkisvaldsins síðar í þjóðaratkvæðagreiðslu eða eru það einungis ráðherrar Samfylkingar og Viðreisnar sem hafa neitunarvald í þessu máli?

Eyjólfur Ármannsson Flokkur fólksins ræða
236 orð
Virðulegur forseti. Ég hef tröllatrú á því í lífinu að taka eitt skref í einu. Við gerum það alltaf, tökum eitt skref í einu og svo tökum við ákvörðun. Næsta skref núna er þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst næstkomandi. Þá verður spurt um lýðræðislega afstöðu þjóðarinnar til þess hvort við eigum að hefja aðildarviðræður eða ekki. Það er stóra spurningin. Ef það kemur nei út úr því þá verður ekkert gert meira í málinu, lífið heldur áfram. Ef niðurstaðan verður já, að við…

Virðulegur forseti. Ég hef tröllatrú á því í lífinu að taka eitt skref í einu. Við gerum það alltaf, tökum eitt skref í einu og svo tökum við ákvörðun. Næsta skref núna er þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst næstkomandi. Þá verður spurt um lýðræðislega afstöðu þjóðarinnar til þess hvort við eigum að hefja aðildarviðræður eða ekki. Það er stóra spurningin. Ef það kemur nei út úr því þá verður ekkert gert meira í málinu, lífið heldur áfram. Ef niðurstaðan verður já, að við eigum að hefja aðildarviðræður, þá verður það gert og svo verðum við að sjá hvernig sá samningur lítur út. Evrópusambandið er yfirþjóðleg stofnun, það er alveg klárt mál, það vita það allir. Við erum að verða eins og hver önnur aðildarríki samkvæmt þeim sáttmálum sem þar eru undir. Ég er stuðningsmaður EES-samningsins, tel að það sé mikilvægur samningur og við eigum að gæta hagsmuna okkar þar. Þar tel ég að við þurfum að bæta okkur töluvert í framtíðinni og núna. Við erum að gera það nú þegar í ETS-málum og öðrum málum. Ég tel að við eigum að taka eitt skref í einu hér, bíða eftir þjóðaratkvæðagreiðslunni og afstaða Flokks fólksins liggur þá skýrt fyrir. Ég er algjörlega sammála því sem kemur fram í grein formannsins sem birtist í Morgunblaðinu síðustu helgi um afstöðu Flokks fólksins varðandi aðild. Ég stend við það og get rökstutt það í löngu máli og hef gert það í fjölmiðlum.