Sjávarútvegur og ESB

157. löggjafarþing Mál nr. 586 23. mars 2026 Sjá á Alþingi.is ↗
4 ræður
2 þingmenn
816 orð
2 flokkar
Miðflokkurinn Viðreisn

Ríkisstjórn

Hanna Katrín Friðriksson
Viðreisn
2 ræður 417 orð

Stjórnarandstaða

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson
Miðflokkurinn
2 ræður 399 orð

Tímalína umræðunnar

23. mars 2026
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson Miðflokkurinn ræða
230 orð
Frú forseti. Eins og þekkt er fór ríkisstjórnin á taugum yfir því hversu illa gengur í efnahagsmálunum og ákvað að beina athyglinni annað og valdi til þess umdeildasta mál sem hægt væri að ráðast í, að steypa samfélaginu í átök um aðild að Evrópusambandinu. Þó hefur ríkisstjórnin verið nokkuð treg til að gefa upp hvað hún ætlar sér, þ.e. hvaða aðferðir verði notaðar til að ná markmiðinu um að koma Íslandi inn í Evrópusambandið. Hæstv. utanríkisráðherra hefur reyndar…

Frú forseti. Eins og þekkt er fór ríkisstjórnin á taugum yfir því hversu illa gengur í efnahagsmálunum og ákvað að beina athyglinni annað og valdi til þess umdeildasta mál sem hægt væri að ráðast í, að steypa samfélaginu í átök um aðild að Evrópusambandinu. Þó hefur ríkisstjórnin verið nokkuð treg til að gefa upp hvað hún ætlar sér, þ.e. hvaða aðferðir verði notaðar til að ná markmiðinu um að koma Íslandi inn í Evrópusambandið. Hæstv. utanríkisráðherra hefur reyndar sagt afdráttarlaust að það sé ófrávíkjanleg krafa að Ísland haldi áfram fullum og varanlegum yfirráðum yfir náttúruauðlindum sínum, þar með talið í sjávarútvegi.

Spurning mín til hæstv. atvinnuvegaráðherra er: Deilir hæstv. atvinnuvegaráðherra þessu mati hæstv. utanríkisráðherra? Jafnframt væri áhugavert að heyra hjá hæstv. ráðherra hvernig þetta mat og þessi afstaða samrýmist því að nú hefur hv. þingflokksformaður Samfylkingarinnar þegar byrjað að velta því fyrir sér og lýst áhuga á því að komast að því hvað Íslendingar kynnu að fá stóra hlutdeild í uppsjávarveiðum ef gengið yrði Evrópusambandinu á hönd. Spurningin snýr þó aðallega þessu, afstöðu hæstv. ráðherra til náttúruauðlinda og sjávarútvegs, og sé hæstv. ráðherra sammála hæstv. utanríkisráðherra, þarf þá yfir höfuð að opna sjávarútvegskaflann? Því að hann verður ekki opnaður nema umsóknarríki gefi til kynna að það sé tilbúið til að gefa eitthvað eftir. Er þessu ekki sjálfhætt miðað við þessa skilgreiningu ef Evrópusambandið gerir kröfu um að sjávarútvegskaflinn verði opnaður?

Hanna Katrín Friðriksson Viðreisn ræða
272 orð
Frú forseti. Ég þakka hv. þm. Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni fyrir spurninguna. Fyrstu viðbrögð mín eru þau að ég trúi því að við berum öll sömu hagsmuni þjóðarinnar fyrir brjósti. Síðan greinir okkur á um það hvaða leiðir eru bestar til að ná þeim hagsmunum. Mér finnst hv. þingmaður óþarflega lítill í sér í þessari umræðu um mögulegar aðildarviðræður við Evrópusambandið vegna þess að það liggur fyrir að í þeim aðildarviðræðum mun ýmislegt koma í ljós. Ég get eytt tímanum…

Frú forseti. Ég þakka hv. þm. Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni fyrir spurninguna. Fyrstu viðbrögð mín eru þau að ég trúi því að við berum öll sömu hagsmuni þjóðarinnar fyrir brjósti. Síðan greinir okkur á um það hvaða leiðir eru bestar til að ná þeim hagsmunum. Mér finnst hv. þingmaður óþarflega lítill í sér í þessari umræðu um mögulegar aðildarviðræður við Evrópusambandið vegna þess að það liggur fyrir að í þeim aðildarviðræðum mun ýmislegt koma í ljós. Ég get eytt tímanum hér í að fara yfir það af hverju ég trúi því að við munum ná fram ákveðnum sérlausnum, vonandi á því stigi að við teljum að það þjóni hagsmunum okkar betur að vera inni í Evrópusambandinu. Ég get líka farið yfir það hér að það er ekki tímabært að gefa það upp á bátinn að við náum slíku fram. Stóra málið er að nú í haust verður þjóðin spurð hvort hún vilji athuga þessi mál og við leggjum í vegferðina þaðan, ef meiri hluti þjóðarinnar samþykkir. Geri þjóðin það ekki þá búum við við óbreytta stöðu. En mig langar bara til að árétta að það er miklu stærra svar, 29. ágúst, að segja nei vegna þess að það læsir okkur inni. Það að segja já býður upp á ótal möguleika. En ég ætla líka að taka undir það, af því að ég hygg að það hafi verið hluti af spurningunni hjá hv. þingmanni, hvort ég sé sammála hæstv. utanríkisráðherra varðandi auðlindirnar okkar, þær eru þarna undir. Við viljum og þurfum að halda yfirráðum yfir þeim. Við erum þjóð sem býr að ríkulegum auðlindum. Það er lykilatriði fyrir okkur að við höldum þeim yfirráðum.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson Miðflokkurinn ræða
169 orð
Frú forseti. Ég hef áður nefnt að þessir fyrirspurnatímar hérna verða hálftilgangslausir ef þeir eru fyrst og fremst nýttir af ráðherrum til að flytja æfðu frasana sína fremur en að svara spurningunum sem til þeirra er beint. Ég verð þó að bregðast við einu sem þó kom fram hjá hæstv. ráðherra en það var mat hans að það að segja nei í þessari áformuðu þjóðaratkvæðagreiðslu ríkisstjórnarinnar væri miklu stærra svar en hitt vegna þess að það lokaði menn inni. Það kom nú…

Frú forseti. Ég hef áður nefnt að þessir fyrirspurnatímar hérna verða hálftilgangslausir ef þeir eru fyrst og fremst nýttir af ráðherrum til að flytja æfðu frasana sína fremur en að svara spurningunum sem til þeirra er beint. Ég verð þó að bregðast við einu sem þó kom fram hjá hæstv. ráðherra en það var mat hans að það að segja nei í þessari áformuðu þjóðaratkvæðagreiðslu ríkisstjórnarinnar væri miklu stærra svar en hitt vegna þess að það lokaði menn inni. Það kom nú bara fram á fundi utanríkismálanefndar í morgun af hálfu utanríkisráðuneytisins að það væri aldeilis ekki svo, því að jafnvel þótt menn segðu nei þá hæfist bara aukið samstarf við Evrópusambandið á annan hátt heldur en með aðlögunarferli.

En ég ætla að gera aðra tilraun til að fá skýrt svar við spurningunni: Er það ófrávíkjanleg krafa að mati hæstv. ráðherra að í hugsanlegum aðildarviðræðum haldi Íslendingar fullum og óskoruðum og varanlegum yfirráðum yfir náttúruauðlindum og þar með talið sjávarútvegi? Og er þá einhver ástæða til að opna sjávarútvegskaflann?

Hanna Katrín Friðriksson Viðreisn ræða
145 orð
Frú forseti. Ég hef mjög gaman af rökræðum en það er einn þáttur rökræðu sem ég á erfitt með, eða eitt í þáttum þeirra sem ég ræði við, og það er það að gera samasemmerki á milli þess að fá ekkert svar og fá ekki svarið sem maður vill fá. Nú er ég ekki alveg klár á því hvað hv. þingmaður vill hér en ég lauk máli mínu áðan á því að segja að það væri lykilatriði í viðræðum að við héldum yfirráðum yfir auðlindum okkar. Ófrávíkjanlegt? Ég þarf að segja þetta aftur: Það…

Frú forseti. Ég hef mjög gaman af rökræðum en það er einn þáttur rökræðu sem ég á erfitt með, eða eitt í þáttum þeirra sem ég ræði við, og það er það að gera samasemmerki á milli þess að fá ekkert svar og fá ekki svarið sem maður vill fá. Nú er ég ekki alveg klár á því hvað hv. þingmaður vill hér en ég lauk máli mínu áðan á því að segja að það væri lykilatriði í viðræðum að við héldum yfirráðum yfir auðlindum okkar. Ófrávíkjanlegt? Ég þarf að segja þetta aftur: Það er ófrávíkjanleg krafa að við höldum yfirráðum yfir auðlindum okkar. Tel ég viðræðurnar þess virði fyrir hagsmuni íslenskrar þjóðar að láta reyna á það frekar en að loka okkur inni í heimóttarskap og hræðslu, sem ég get ekki skilið hvaðan sprettur, hv. þingmaður? Já, ég tel það betra fyrir íslenska hagsmuni.