Aðildarviðræður við Evrópusambandið

157. löggjafarþing Mál nr. 543 9. mars 2026 Sjá á Alþingi.is ↗
4 ræður
2 þingmenn
962 orð
2 flokkar
Samfylkingin Sjálfstæðisflokkur

Ríkisstjórn

Kristrún Frostadóttir
Samfylkingin
2 ræður 476 orð

Stjórnarandstaða

Guðrún Hafsteinsdóttir
Sjálfstæðisflokkur
2 ræður 486 orð

Tímalína umræðunnar

9. mars 2026
Guðrún Hafsteinsdóttir Sjálfstæðisflokkur ræða
246 orð
Frú forseti. Fyrir rúmu ári síðan eða réttara sagt 27. ágúst 2024 sagði hæstv. forsætisráðherra í ítarlegu viðtali um Evrópumálin að þetta væri ekki rétti tíminn til að fara í þessa vegferð. Hún sagði að aðildarferli að Evrópusambandinu væri mjög stór breyting fyrir íslenskt samfélag og hún sagði að slíkt ferli krefðist ofboðslega sterks umboðs, víðtækrar samstöðu í samfélaginu og krefðist þess að þetta kæmi ekki bara frá einum eða tveimur stjórnmálaflokkum heldur frá…

Frú forseti. Fyrir rúmu ári síðan eða réttara sagt 27. ágúst 2024 sagði hæstv. forsætisráðherra í ítarlegu viðtali um Evrópumálin að þetta væri ekki rétti tíminn til að fara í þessa vegferð. Hún sagði að aðildarferli að Evrópusambandinu væri mjög stór breyting fyrir íslenskt samfélag og hún sagði að slíkt ferli krefðist ofboðslega sterks umboðs, víðtækrar samstöðu í samfélaginu og krefðist þess að þetta kæmi ekki bara frá einum eða tveimur stjórnmálaflokkum heldur frá þjóðinni sjálfri, atvinnurekendum og verkalýðshreyfingunni. Hún sagði meira að segja að það væri bannað að plata í þessu starfi, að hún myndi alls ekki ganga á bak orða sinna, aldrei. Síðan liðu bara örfáir mánuðir, frú forseti, og í áramótaávarpi sínu 31. desember sagði hæstv. forsætisráðherra, með leyfi forseta:

„Leyfum engum að kljúfa okkur. Höfnum svartagallsrausi um að íslenska leiðin sé ekki lengur fær og hér þurfi að kúvenda högum okkar og háttum. Ekkert er fjær sanni.“

Því spyr ég hæstv. forsætisráðherra: Hvað hefur raunverulega breyst síðan hún sagði sjálf að þetta væri ekki rétti tíminn og hvað hefur breyst um að þetta ferli krefðist mikillar samstöðu þjóðarinnar og sterks umboðs, frá því að hún hvatti þjóðina um áramótin til að hafna þeirri hugsun að íslenska leiðin dygði ekki? Hvað hefur breyst, frú forseti, annað en árangursleysi forsætisráðherra í efnahagsmálum? Hvað er það nákvæmlega sem hefur gerst síðan 31. desember sem veldur því að nú er þessi kúvending orðin og það á núna að fara að rjúka á harðahlaupum inn í Evrópusambandið?

Kristrún Frostadóttir Samfylkingin ræða
279 orð
Frú forseti. Já, mér þykir athyglisvert að heyra vitnað í mig þar sem ég tala einmitt um að við þurfum að hafna svartagallsrausi eftir það sem á undan hefur gengið í þessum sal. Mér þykir líka undarlegt að heyra umræður um leynimakk vegna þess að hér hafa ráðamenn sýnt forystu fyrir hönd íslensku þjóðarinnar Er það? í samtölum við erlenda þjóðarleiðtoga einmitt til þess að íslenska leiðin sé fær, m.a. til að tryggja okkur sérhagsmuni í samræðum um loftferðir, í …

Frú forseti. Já, mér þykir athyglisvert að heyra vitnað í mig þar sem ég tala einmitt um að við þurfum að hafna svartagallsrausi eftir það sem á undan hefur gengið í þessum sal. Mér þykir líka undarlegt að heyra umræður um leynimakk vegna þess að hér hafa ráðamenn sýnt forystu fyrir hönd íslensku þjóðarinnar Er það? í samtölum við erlenda þjóðarleiðtoga einmitt til þess að íslenska leiðin sé fær, m.a. til að tryggja okkur sérhagsmuni í samræðum um loftferðir, í samhengi við samgöngur og annað hér. Þetta kallast að veita forystu í alþjóðamálum. Umrætt viðtal fór ég í fyrir tveimur árum og hér er spurt hvað hafi breyst. Hér hefur verið mynduð ríkisstjórn þar sem það er samstaða, samstaða þriggja flokka um að leita til þjóðarinnar í þessu máli. Um það snýst þessi atkvæðagreiðsla. Og þessir þrír flokkar, þessi stjórnarmeirihluti er að efna hér svikið loforð, m.a. flokks hv. þingmanns á sínum tíma og flokka annarra sem hér sitja í minni hluta og eiga nú erfitt með að horfa upp á það að þjóðinni sé veitt rödd í þessu máli. Það er samstaða í þessum stjórnarmeirihluta um að spyrja þjóðina þeirrar spurningar hvort það eigi að leita eftir samningi þannig að við getum tekið ákvörðun um það hvort við viljum áfram eða ekki. Hitt er annað mál að það hlýtur hver maður hér inni að sjá að staðan hefur breyst í alþjóðamálum. Það er rót í kringum okkur og Ísland á góða sögu að segja af því að leita tækifæra þegar aðrir eru leitandi í kringum okkur. Í lok dags er það hins vegar þjóðarinnar að taka ákvörðun í þessu máli, eins sárt og fólki hér inni þykir það.

Guðrún Hafsteinsdóttir Sjálfstæðisflokkur ræða
240 orð
Frú forseti. Nei, þetta kallast nefnilega ekki forysta. Þetta kallast forystuleysi, algert forystuleysi og hæstv. forsætisráðherra er uppvís að því að ráða ekki við það verkefni sem hún kallaði eftir að taka að sér hér í aðdraganda kosninga í nóvember 2024. Þar sagði hæstv. forsætisráðherra að hún ætlaði ekki að kljúfa þjóðina í þessu máli. Hún ætlaði ekki að leggja í þessa vegferð vegna þess að það væru svo brýn verkefni hér heima sem þyrfti að leysa. Að berja niður…

Frú forseti. Nei, þetta kallast nefnilega ekki forysta. Þetta kallast forystuleysi, algert forystuleysi og hæstv. forsætisráðherra er uppvís að því að ráða ekki við það verkefni sem hún kallaði eftir að taka að sér hér í aðdraganda kosninga í nóvember 2024. Þar sagði hæstv. forsætisráðherra að hún ætlaði ekki að kljúfa þjóðina í þessu máli. Hún ætlaði ekki að leggja í þessa vegferð vegna þess að það væru svo brýn verkefni hér heima sem þyrfti að leysa. Að berja niður verðbólgu með sleggju hefur ekki tekist, að ná niður vöxtum hefur ekki tekist. Hvað hefur gerst hér annað en það að staðan er verri? Hún er verri nú heldur en áður en ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur tók við völdum hér á landi. Hæstv. forsætisráðherra fullyrðir hér að það sé samstaða um þetta mál. Það er algerlega án nokkurra fordæma að einhver þjóð ætli að sækja um aðild að Evrópusambandinu þegar ekki er samstaða um það á þjóðþingi þeirra landa. Við erum búin að heyra það. Við heyrðum síðast formann Flokks fólksins segja á föstudaginn: Nei, nei, ég mun ekki „agitera“ fyrir þessu máli, ég er alfarið á móti þessu máli. Hæstv. ráðherra sagði á föstudag að efnahagsleg staða Íslands væri sterk og því væri þetta góður tími til að sækja um. En fyrir ári síðan sagði forsætisráðherra að hún treysti sér varla í verkefnið því að staðan væri svo slæm eftir síðustu ríkisstjórn.

Forseti biður hv. þingmenn um að virða tímamörkin.

Kristrún Frostadóttir Samfylkingin ræða
197 orð
Hæstv. forseti. Við sáum breytingar á lánshæfismati ríkissjóðs núna fyrir helgi. Þetta er reyndar önnur tilkynningin um slíkt. Hvers vegna er það? Vegna þess að það er bjart fram undan í ríkisfjármálum? Hvers vegna er það? Vegna þess að þessi ríkisstjórn er að fara að skila fjármálaáætlun sem sýnir jákvæða afkomu í fyrsta skipti í tíu ár, út kjörtímabilið, út tímabil þessarar ríkisstjórnar. Við höfum hoggið á raforkuhnútinn, við erum búin að leggja fram húsnæðispakka.…

Hæstv. forseti. Við sáum breytingar á lánshæfismati ríkissjóðs núna fyrir helgi. Þetta er reyndar önnur tilkynningin um slíkt. Hvers vegna er það? Vegna þess að það er bjart fram undan í ríkisfjármálum? Hvers vegna er það? Vegna þess að þessi ríkisstjórn er að fara að skila fjármálaáætlun sem sýnir jákvæða afkomu í fyrsta skipti í tíu ár, út kjörtímabilið, út tímabil þessarar ríkisstjórnar. Við höfum hoggið á raforkuhnútinn, við erum búin að leggja fram húsnæðispakka. Það er nú þegar búið að setja fram áætlanir og opna fleiri hjúkrunarrými en síðasta ríkisstjórn gerði í sjö ár. Þingsályktunartillagan um þessa þjóðaratkvæðagreiðslu þar sem hlustað verður á þjóðina var samþykkt á hundraðasta — einn núll núll — fundi ríkisstjórnarinnar þar sem m.a. var líka samþykkt stofnun innviðafélag — sem síðasta ríkisstjórn fjallaði um í hversu langan tíma? Mögulega hátt í tíu ár. Það er verið að gera ýmislegt annað. Við getum spurt þjóðina og líka sinnt öðrum málum. Það er eitthvað sem síðasta ríkisstjórn var ófært að gera því þau voru fyrst og fremst sammála um það að neita málum. Það var neitunarríkisstjórn. Þetta er ríkisstjórn sem treystir sér að spyrja þjóðina og halda líka vel á spöðunum í efnahagsmálum.