Verndartollar ESB á kísilmálm

Forseti. Ég vil taka undir orð hv. þm. Guðrúnar Hafsteinsdóttur að kalla saman þann fund sem hún óskaði eftir. En svona fór þetta; ESB er búið að brjóta EES-samninginn á meðan við forðumst ítrekað að nýta þau ákvæði sem samningurinn býður upp á. Nú hlýtur allt tal um aðlögunarviðræður að Evrópusambandinu að vera búið, annað væri alveg út í hött miðað við þessar aðstæður. Ef einhverjum dettur í hug að ætla að samþykkja bókun 35 úr þessu þá veit ég ekki hvar Alþingi Íslendinga er statt.

Frú forseti. Ég þakka hv. þm. Guðrúnu Hafsteinsdóttur fyrir að hefja máls á þessu. Þetta er gríðarlega alvarleg staða. Ég myndi segja að það sé í rauninni komin upp fullkomlega ný staða í samskiptum Íslands og ESB sem hefur afleiðingar og á að hafa afleiðingar. Þá þýðir ekkert fyrir sitjandi ríkisstjórn að segja að þetta mál sé aðskilið öðrum málum hvað ESB varðar. Þetta er pólitísk ákvörðun ESB sem þarf að bregðast hart við og hafa víðtækar afleiðingar. Teljum við þetta ekki brot á EES-samningnum? Á þá ekki að hefja deilumál í hvelli við þetta ESB-batterí? Ég geri þá skýlausu kröfu að samningar sem hafa verið gerðir, eða hefur staðið til að gera, við ESB verði settir í ótímabundið frost. Það er ekki hægt að tala bara um nokkurra daga frestun og það vita allir hvað ég er að tala um. Ótímabundið frost, ég geri kröfu um það og sama frysting á að gilda um þá samninga sem atvinnuvegaráðherra hefur gert og utanríkisráðherra þar áður. Það á að setja þetta allt saman í frost. Bókun 35: Ég held að það sé algerlega tómt mál að tala um að hún verði hér rædd. Aðlögunarviðræðurnar: Ég hef ekki nokkra trú á því að neinn tali um það hér eftir.

Frú forseti. Ég tek undir með þeim ræðumönnum sem hér hafa verið að vekja máls á þessu alvarlega máli, þ.e. að samningsaðili okkar hvað varðar samninginn um Evrópska efnahagssvæðið hefur brotið þennan samning á okkur. Þá kemur í ljós, frú forseti, hversu afskaplega litlu máli við skiptum í augum Evrópusambandsins. Þetta kom líka í ljós hérna fyrir 15 árum þegar við börðumst um á hæl og hnakka vegna Icesave-samninganna, þá kom í ljós hversu litlu máli hagsmunir Íslands skipta í Evrópu. Það hefur komið í ljós núna aftur að þeim munar ekkert um að brjóta þennan samning á okkur ef það þjónar þeirra hagsmunum og horfa ekkert á það, þó það hafi tekið tvo, þrjá daga, einhvers konar umhugsunarfrestur að kröfu hugsanlega íslenskra og norskra stjórnvalda, það skipti í raun engu máli. Við þurfum auðvitað að efla samstarf við sem flestar þjóðir í kringum okkur, Evrópusambandið, Bretland, Kanada og Bandaríkin og senda út skilaboð í allar áttir að við vinnum með öllum. Við erum ekki að binda okkur við eitt vegna þess að þegar upp er staðið þá skiptum við afskaplega litlu máli í stóra samhenginu. Við erum svipuð Grímsey í stóra samhenginu við Ísland, eins og Ísland í samhengi við Evrópusambandið.

Forseti minnir hv. þingmenn á að virða tímamörkin.

Frú forseti. Hv. þm. Guðmundur Ari Sigurjónsson kemur í pontu undir liðnum fundarstjórn forseta og varar við því að þetta grafalvarlega mál sem hér er upp komið verði ekki nýtt til að slá pólitískar keilur eða blandað saman við önnur mál er varða Evrópumálin.

Frú forseti. Það er akkúrat það sem þetta mál snýst um. Það er því miður, eins sorglegt eins og það er, að raungerast það sem margir þingmenn hér inni hafa varað ítrekað við, þ.e. að hagsmunir Íslands séu ekkert hafðir að leiðarljósi í þessu samstarfi. Það er ekkert annað hægt, hv. þm. Guðmundur Ari Sigurjónsson, en að blanda þessum málum saman. Þú tekur ekki þessa niðurstöðu út fyrir sviga, aðildarviðræður að ESB í annan sviga, bókun 35 í þriðja svigann o.s.frv. Þetta er allt saman spurning um samskipti við Evrópusambandið og svona eru þau að ganga í dag þrátt fyrir EES-samninginn.

Virðulegur forseti. Ég tel ekki óvitlaust, til að átta okkur á því hvers konar vatnaskil hafi orðið hér, að vísa til orða Álfheiðar Ágústsdóttur, forstjóra Elkem á Íslandi, sem segir, með leyfi forseta:

„Við þurfum bara að fylgjast núna með þessu í þessum nýja veruleika og reyna að átta okkur á hvernig við vinnum með þá stöðu. En auðvitað eru það alveg hryllileg vonbrigði að EES-löndin séu núna fyrir utan og ekki lengur aðilar að innri markaði.“

Slík eru vatnaskilin og hér eru þingmenn þegar þeir bregðast hinir verstu við, eðlilega, sakaðir um að grafa undan EES-samningnum. En hver er að grafa undan EES-samningnum annar en Evrópusambandið? Hv. þm. Dagbjört Hákonardóttir talar um að nú hefjist nýir tímar í íslenskri hagsmunagæslu. Hvernig verður sú hagsmunagæsla á þessum nýju tímum? Verður hún falin í því að auka enn á undirgefni okkar með því að ráðast beint í bókun 35 eins og manni heyrist hv. þm. Dagur B. Eggertsson leggja til? Það verður ekki leiðin af hálfu Miðflokksins, sannarlega ekki.

Frú forseti. Í ljósi orða hv. þm. Dags B. Eggertssonar finn ég mig knúinn, og reyndar var undir það tekið að nokkru leyti af hv. þm. Dagbjörtu Hákonardóttur, að benda á það að ef einstaka þingmenn hér inni viðra áhyggjur sínar af því hvernig EES-samningurinn er að þróast, sem hefur skipt okkur miklu máli í gegnum tíðina, að hann sé kannski að verða dálítið einhliða, þá eru það ekki þeir sem eru að grafa undan samningnum. Það er Evrópusambandið með þessari niðurstöðu sem er að grafa undan EES-samningnum, ekki þingmenn sem eru að nýta hér málfrelsi sitt til að viðra áhyggjur. Ég tek undir orð hv. þm. Snorra Mássonar að það er ekki rétta leiðin að auka núna á undirgefnina. Nú þarf að sýna það sem þessi þjóð hefur áður gert í gegnum tíðina, festu, númer eitt, tvö og þrjú. Ég legg til að við ættum bara að íhuga það hér í þessum sal hvort við eigum nokkuð að vera að innleiða hér fleiri bókanir fyrr en við náum frekari árangri á þessu sviði.

Forseti. Hér er gefið í skyn að einhverjir hafi ekki stutt EES-samninginn. Ég hef stutt EES-samninginn en vissulega hafa hér orðið vatnaskil, algjör vatnaskil. Þá er augljóslega ekki vænlegt að fara að ýta okkur inn í Evrópusambandið á þessum tíma. Það er talað um að það sé betra að fara lengra inn í sambandið til að eiga sæti við borðið. En það mátti sín lítils þegar Norðurlöndin og Eystrasaltsríkin voru að tala okkar máli. Þau eiga sæti við borðið. Og hvernig gekk það? Það gekk ekki neitt. Ég held að leiðin núna sé ekki að fara í áttina að Evrópusambandinu heldur að ná áttum. Það væri líka gott ef við kæmum með lausnir fyrir kísilframleiðendur sem þurfa að vinna undir regluverki Evrópusambandsins en mega ekki standa jafnfætis á innri markaðnum.