Þjóðaratkvæðagreiðsla um inngöngu í Evrópusambandið

Virðulegi forseti. Í gegnum tíðina hefur hæstv. ráðherra verið skýr í afstöðu sinni til Evrópusambandsins og tekið afgerandi afstöðu gegn aðild Íslands að sambandinu. Með leyfi forseta:

„Það væri verri hlutur fyrir íslenskan almenning að ganga í Evrópusambandið en nokkuð annað sem hægt væri að hugsa sér. Við myndum missa fullveldið, sjávarútveginn og okkar sjálfsákvörðunarrétt.“

Þessi orð hæstv. ráðherra eru sterk og þau endurspegla andstöðu sem margir Íslendingar deila. Flokkur fólksins hefur einnig á sinni stefnuskrá tekið skýra afstöðu gegn aðild og talar fyrir því að Ísland standi utan sambandsins til að vernda þjóðhagslega hagsmuni. ESB er ekki það sama og það var. Sambandið hefur veikst á mörgum sviðum og ekki sýnt þann stöðugleika sem fólk vildi sjá. Hnignun í samstarfi og vaxandi vantraust innan ESB-ríkjanna sjálfra ætti einnig að kalla á varfærni og gagnrýna hugsun. Einhverjir hafa fært þau rök fyrir inngöngu að það sé til þess að ná verðbólgu og vöxtum niður, en hafa fært sig yfir á vagn varnar- og öryggismála í dag þegar við sjáum vexti á niðurleið. Við búum vissulega við óvissu í alþjóðakerfinu sem krefst þess að við stöndum vaktina í varnarmálum og utanríkisstefnu en slík staða réttlætir ekki róttækar stefnubreytingar. Að ganga í ESB væri stærsta utanríkisákvörðun sem Ísland tæki frá lýðveldisstofnun og krefst vandaðs undirbúnings.

Ég vil því spyrja hæstv. ráðherra: Styður hæstv. ráðherra það að flýta þjóðaratkvæðagreiðslu um inngöngu Íslands í Evrópusambandið?

Virðulegi forseti. Ég þakka hæstv. ráðherra fyrir skýr svör því að það er mikilvægt að við horfum raunsætt á stöðuna. Það er nefnilega oft látið líta svo út eins og viðræður við ESB séu bara ákveðin skoðunarferð, að við séum að kíkja í pakkann. En staðreyndin er sú að aðildarviðræður eru aðlögunarferli. Þær snúast ekki um að semja um hvað við fáum heldur hvernig við getum aðlagað íslenskt samfélag að kerfum og regluverki sambands sem hefur breyst mikið á síðustu árum. Hæstv. ráðherra hefur sjálf bent á, með leyfi forseta: „Það er augljóst að Evrópusambandið er ekki í sömu stöðu og áður. Það er mikil ólga innan sambandsins og Ísland ætti ekki að fórna sjálfstæði sínu fyrir slíkt.“ Við verðum að tryggja að þjóðin fái allar upplýsingar áður en gengið er til kosninga og að við undirbúum okkur vel því að ESB er að breytast og ekki til batnaðar og við eigum ekki að nota auðlindir Íslands sem skiptimynt fyrir inngöngu.

Ég spyr hæstv. ráðherra: Ef þjóðin samþykkir inngöngu í ESB getur ráðherrann þá fullyrt hér í dag að hún muni virða þá niðurstöðu og vinna af heilindum að því að fylgja þeirri vegferð eftir þó svo að hún telji hana ranga?