Fríverslunarsamtök Evrópu og Evrópska efnahagssvæðið 2015

Virðulegur forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir framsögu um þessa greinargóðu skýrslu sem gefur okkur öðrum þingmönnum ágæta yfirsýn yfir starfsemi þingmannanefndar EFTA.

Eitt af því áhugaverðasta sem þarna er að finna er umfjöllun um fríverslunarviðræður Bandaríkjanna og Evrópusambandsins sem nefndar hafa verið TTIP, og kallaðar það óformlega. Það er mjög áhugaverð tilraun tveggja heimsálfa til þess að vinna að því sameiginlega verkefni að auka frjálsa verslun í heiminum.

Hér kemur fram að þingmannanefndin hefur fundað með þingmönnum í Bandaríkjunum og hagsmunaaðilum þar og samningamönnum af hálfu Bandaríkjanna. Það má líka koma fram hér að Bandaríkin hafa haft frumkvæði að upplýsingagjöf til EFTA-ríkjanna, að minnsta kosti hvað varðar atvinnulíf í EFTA-ríkjunum og hefur boðið samtökum í atvinnulífinu, þar á meðal héðan frá Íslandi, Amerísk-íslenska viðskiptaráðinu, Samtökum atvinnulífsins og fleirum til sérstakra upplýsingafunda um þessi mál.

Mig langar að spyrja hv. þm. Guðlaug Þór Þórðarson: Hvernig horfir þessi upplýsingagjöf við af hálfu Evrópusambandsins? Í skýrslunni er rakinn fundur þingmannanefndar og ráðherra EFTA. Ég velti því fyrir mér hvort þingmannanefndin hafi fengið beinan aðgang og beinar upplýsingar frá samningamönnum Evrópusambandsins í þessu máli.

Virðulegi forseti. Já, það er nefnilega mjög mikilvægt að EFTA-ríkin fái upplýsingar um stöðu viðræðnanna frá báðum hliðum. Ég hvet þingmannanefnd Íslands að minnsta kosti til þess að gera gangskör að því að ýta sérstaklega á það.

En að öðru leyti hvað varðar fríverslunarviðræðurnar þá er eðli fríverslunarsamninga afar mismunandi. Þeir eru afar víðtækir almennt, fjalla um tolla og aðra þætti. Ég ætla nú ekki að gera tolla að umtalsefni hér. En eitt það mikilvægasta í þessum samningi er sú viðleitni að ná fram samkomulagi um gagnkvæma viðurkenningu á stöðlum. Það er nefnilega oft galli við fríverslunarsamninga eða tollabandalög að menn sammælast um eitthvert eitt kerfi. Með því eru menn fráleitt að auka frelsi í viðskiptum heldur þvert á móti læsa þeir sig oft inni í einhverju einu kerfi.

Þess vegna er ánægjulegt að þessi samningur, TTIP-viðræðurnar, skuli miða að því að ná fram samkomulagi um gagnkvæma viðurkenningu á alls kyns stöðlum.

Mig langaði að vita hvort hv. þingmaður gæti farið hér nokkrum orðum um afstöðu EFTA-ríkjanna fram að þessu. Er munur á afstöðu einstakra EFTA-ríkja til samningaviðræðnanna? Og ef svo er, felst munurinn þá einkum og sér í lagi í landbúnaðarkaflaviðræðum, vegna þess að við vitum að það strandar alltaf allt á landbúnaðarmálum?

En fyrir utan slík tollaatriði, er mikill munur á afstöðu EFTA-ríkjanna gagnvart þessum viðræðum Bandaríkjanna og Evrópusambandsins?