Breytingar á stofnanaumhverfi vegna ESB-aðildar

Virðulegi forseti. Þegar framkvæmdastjórn Evrópusambandsins afgreiddi frá sér umsóknarbeiðni Íslands um aðild að Evrópusambandinu vakti það fyrst og fremst athygli fyrir þær kröfur sem þar komu fram til breytinga á ýmsu sem lýtur að starfsumhverfi stórra atvinnugreina eins og sjávarútvegs og landbúnaðar. Það hefur minna farið fyrir þeirri umræðu sem er hins vegar algjörlega óhjákvæmileg, að framkvæmdastjórnin gerði líka mjög miklar kröfur um breytingar á stofnanaumhverfi sem snúa að þessum atvinnugreinum og raunar miklu fleirum.

Í Morgunblaðinu núna á laugardaginn var viðtal við hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra þar sem hann dró upp hrollvekjandi mynd af því sem við blasir ef landið gerist aðili að Evrópusambandinu. Hann vakti m.a. athygli á því að það þurfi að gera grundvallarbreytingar á stofnanaumhverfi landbúnaðarins sem feli í sér gífurlega fjölgun á starfsfólki og það muni líka stórauka álagið á starfsfólk ráðuneytisins. Hann talaði um að það þurfi að tvöfalda eða þrefalda þann fjölda sem vinnur í ráðuneytinu, kannski úr 35–40 manns upp í 100 manns.

Þetta eru auðvitað athyglisverðar upplýsingar og undirstrika það sem ég og mjög margir héldum fram þegar þessi mál voru til umræðu, að þær kostnaðartölur sem lágu til grundvallar mati okkar á kostnaði vegna Evrópusambandsaðildar væru mjög vanmetnar. Það sem hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra vekur athygli á í þessu viðtali er að þarna er verið að leggja af stað í kostnaðarsamt og tímafrekt ferli sem felur í sér grundvallarbreytingar án þess að þjóðarvilji sé skýr í þeim efnum. Nú vil ég spyrja hæstv. utanríkisráðherra um hvort þetta sé ekki tilefni til að fara yfir þessi mál að nýju, átta sig á því hvaða breytingar er í raun og veru verið að kalla yfir okkur með svörum framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins. Þá er ég ekki að vísa til þeirra breytinga sem gerðar eru kröfur um, t.d. varðandi sjávarútveg og landbúnað almennt, heldur þær breytingar sem þetta felur í sér fyrir stofnanaumhverfi okkar, fyrir ráðuneytin og fyrir þau umsvif

sem þurfa að eiga sér stað á þessum vettvangi til að mæta þeim miklu kröfum sem það felur í sér að verða aðili að Evrópusambandinu.

Virðulegi forseti. Ég ætla að draga saman það sem hæstv. ráðherra sagði. Hann sagði í fyrsta lagi: Það verður gríðarleg uppstokkun á stofnanakerfinu sem hlýst af aðild okkar að Evrópusambandinu.

Í öðru lagi sagði hæstv. ráðherra: Það verða til nýjar stofnanir og þær verða mjög mannaflsfrekar. Í þriðja lagi segir hann: Kostnaðurinn mun hækka umtalsvert mikið.

Þetta er það sem hæstv. ráðherra greindi okkur frá og er auðvitað mjög þýðingarmikið. Það er dálítið í samræmi við það sem hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra var að greina frá í viðtali við Morgunblaðið. Hann sagði: Það er óðs manns æði að vera að leggja af stað í þetta ferli nema það liggi þá fyrir hvort það sé raunverulegur þjóðarvilji, hvort það sé vilji af hálfu hæstv. ríkisstjórnar fyrst og fremst til þess að standa þannig að þessu.

Spurningin sem liggur fyrir núna er þessi: Er eining um það innan ríkisstjórnarinnar að halda þessu áfram þegar það er smám saman að koma á daginn að stofnanaumhverfið verður allt viðurhlutameira, flóknara, dýrara og

mannaflsfrekara en menn hafa látið í veðri vaka?