Breytingar á stofnanaumhverfi vegna ESB-aðildar

138. löggjafarþing Mál nr. 699 15. mars 2010 Sjá á Alþingi.is ↗
4 ræður
2 þingmenn
1.024 orð
2 flokkar
Samfylkingin Sjálfstæðisflokkur

Ríkisstjórn

Einar K. Guðfinnsson
Sjálfstæðisflokkur
2 ræður 516 orð
Össur Skarphéðinsson
Samfylkingin
2 ræður 508 orð

Stjórnarandstaða

Tímalína umræðunnar

15. mars 2010
Einar K. Guðfinnsson Sjálfstæðisflokkur ræða
340 orð
Virðulegi forseti. Þegar framkvæmdastjórn Evrópusambandsins afgreiddi frá sér umsóknarbeiðni Íslands um aðild að Evrópusambandinu vakti það fyrst og fremst athygli fyrir þær kröfur sem þar komu fram til breytinga á ýmsu sem lýtur að starfsumhverfi stórra atvinnugreina eins og sjávarútvegs og landbúnaðar. Það hefur minna farið fyrir þeirri umræðu sem er hins vegar algjörlega óhjákvæmileg, að framkvæmdastjórnin gerði líka mjög miklar kröfur um breytingar á stofnanaumhverfi sem snúa að þessum…

Virðulegi forseti. Þegar framkvæmdastjórn Evrópusambandsins afgreiddi frá sér umsóknarbeiðni Íslands um aðild að Evrópusambandinu vakti það fyrst og fremst athygli fyrir þær kröfur sem þar komu fram til breytinga á ýmsu sem lýtur að starfsumhverfi stórra atvinnugreina eins og sjávarútvegs og landbúnaðar. Það hefur minna farið fyrir þeirri umræðu sem er hins vegar algjörlega óhjákvæmileg, að framkvæmdastjórnin gerði líka mjög miklar kröfur um breytingar á stofnanaumhverfi sem snúa að þessum atvinnugreinum og raunar miklu fleirum.

Í Morgunblaðinu núna á laugardaginn var viðtal við hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra þar sem hann dró upp hrollvekjandi mynd af því sem við blasir ef landið gerist aðili að Evrópusambandinu. Hann vakti m.a. athygli á því að það þurfi að gera grundvallarbreytingar á stofnanaumhverfi landbúnaðarins sem feli í sér gífurlega fjölgun á starfsfólki og það muni líka stórauka álagið á starfsfólk ráðuneytisins. Hann talaði um að það þurfi að tvöfalda eða þrefalda þann fjölda sem vinnur í ráðuneytinu, kannski úr 35–40 manns upp í 100 manns.

Þetta eru auðvitað athyglisverðar upplýsingar og undirstrika það sem ég og mjög margir héldum fram þegar þessi mál voru til umræðu, að þær kostnaðartölur sem lágu til grundvallar mati okkar á kostnaði vegna Evrópusambandsaðildar væru mjög vanmetnar. Það sem hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra vekur athygli á í þessu viðtali er að þarna er verið að leggja af stað í kostnaðarsamt og tímafrekt ferli sem felur í sér grundvallarbreytingar án þess að þjóðarvilji sé skýr í þeim efnum. Nú vil ég spyrja hæstv. utanríkisráðherra um hvort þetta sé ekki tilefni til að fara yfir þessi mál að nýju, átta sig á því hvaða breytingar er í raun og veru verið að kalla yfir okkur með svörum framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins. Þá er ég ekki að vísa til þeirra breytinga sem gerðar eru kröfur um, t.d. varðandi sjávarútveg og landbúnað almennt, heldur þær breytingar sem þetta felur í sér fyrir stofnanaumhverfi okkar, fyrir ráðuneytin og fyrir þau umsvif

sem þurfa að eiga sér stað á þessum vettvangi til að mæta þeim miklu kröfum sem það felur í sér að verða aðili að Evrópusambandinu.

Össur Skarphéðinsson Samfylkingin ræða
318 orð
Frú forseti. Nú veit ég ekki hvort hv. þingmaður veltir því hér upp hvort það eigi að endurskoða aðildarumsókn okkar. Ég hef áður sagt að þingið ræður öllu varðandi það ferðalag. Þingið tók þessa ákvörðun og ef menn vilja hætta við hana verður þingið að gera það. Ég sé enga ástæðu til þess. Sú skýrsla sem framkvæmdastjórnin lagði fram um daginn var merkileg fyrir margra hluta sakir. Það ber að líta á hana sem línuna sem þeir draga í upphafi þessa ferlis. Síðan setjum við fram okkar…

Frú forseti. Nú veit ég ekki hvort hv. þingmaður veltir því hér upp hvort það eigi að endurskoða aðildarumsókn okkar. Ég hef áður sagt að þingið ræður öllu varðandi það ferðalag. Þingið tók þessa ákvörðun og ef menn vilja hætta við hana verður þingið að gera það. Ég sé enga ástæðu til þess.

Sú skýrsla sem framkvæmdastjórnin lagði fram um daginn var merkileg fyrir margra hluta sakir. Það ber að líta á hana sem línuna sem þeir draga í upphafi þessa ferlis. Síðan setjum við fram okkar gagnkröfur, svo verður samið og út úr því kemur niðurstaða.

Sú spurning sem hv. þingmaður varpaði hér til mín — ja, hann hefði átt að vera hér í salnum um daginn því að ég hef fengið þessa spurningu áður skriflega frá einum af hv. þingmönnum Framsóknarflokksins. Ég sagði það skýrt þá að það er alveg ljóst að aðild að Evrópusambandinu gerir alla jafna kröfur um gríðarlega uppstokkun á stofnanakerfum viðkomandi ríkja. Í okkar tilviki er það töluvert frábrugðið vegna þess að við erum þegar aðilar að EES og Schengen og einu stofnanauppbrotin og breytingarnar sem hugsanlega þarf að gera eru innan landbúnaðarins. Ég hef gert grein fyrir því hvaða breytingar það eru.

Það er rétt sem hv. þingmaður segir, að kröfurnar eru þær að settar verði upp tilteknar nýjar stofnanir og þær verða mannfrekar. Ég hef hins vegar lýst því alveg skýrt úr þessum stóli að við förum í þessa samninga með það fyrir augum að ná sem hagstæðastri niðurstöðu. Við munum að sjálfsögðu berja fótastokk smæðar okkar og sérstöðu og freista þess í samningunum að stofnanir sem fyrir eru geti hugsanlega tekið þessi störf að sér þannig að það verði ódýrara en ella. Ég hef hins vegar sagt það skýrt frá upphafi, m.a. í þarsíðustu viku, að það er alveg ljóst að þetta mun fela í sér kostnað sem verður umtalsvert meiri en er í dag. Það er alveg ljóst.

Einar K. Guðfinnsson Sjálfstæðisflokkur ræða
176 orð
Virðulegi forseti. Ég ætla að draga saman það sem hæstv. ráðherra sagði. Hann sagði í fyrsta lagi: Það verður gríðarleg uppstokkun á stofnanakerfinu sem hlýst af aðild okkar að Evrópusambandinu. Í öðru lagi sagði hæstv. ráðherra: Það verða til nýjar stofnanir og þær verða mjög mannaflsfrekar. Í þriðja lagi segir hann: Kostnaðurinn mun hækka umtalsvert mikið. Þetta er það sem hæstv. ráðherra greindi okkur frá og er auðvitað mjög þýðingarmikið. Það er dálítið í…

Virðulegi forseti. Ég ætla að draga saman það sem hæstv. ráðherra sagði. Hann sagði í fyrsta lagi: Það verður gríðarleg uppstokkun á stofnanakerfinu sem hlýst af aðild okkar að Evrópusambandinu.

Í öðru lagi sagði hæstv. ráðherra: Það verða til nýjar stofnanir og þær verða mjög mannaflsfrekar. Í þriðja lagi segir hann: Kostnaðurinn mun hækka umtalsvert mikið.

Þetta er það sem hæstv. ráðherra greindi okkur frá og er auðvitað mjög þýðingarmikið. Það er dálítið í samræmi við það sem hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra var að greina frá í viðtali við Morgunblaðið. Hann sagði: Það er óðs manns æði að vera að leggja af stað í þetta ferli nema það liggi þá fyrir hvort það sé raunverulegur þjóðarvilji, hvort það sé vilji af hálfu hæstv. ríkisstjórnar fyrst og fremst til þess að standa þannig að þessu.

Spurningin sem liggur fyrir núna er þessi: Er eining um það innan ríkisstjórnarinnar að halda þessu áfram þegar það er smám saman að koma á daginn að stofnanaumhverfið verður allt viðurhlutameira, flóknara, dýrara og

mannaflsfrekara en menn hafa látið í veðri vaka?

Össur Skarphéðinsson Samfylkingin ræða
190 orð
Frú forseti. Að því er varðar síðustu spurningu hv. þingmanns, sem var eftirfarandi: Er eining um það innan ríkisstjórnarinnar að halda umsóknarferlinu fram? er svarið afdráttarlaust já. Það er stefna þessarar ríkisstjórnar að sækja um aðild að Evrópusambandinu og að leggja síðan niðurstöðuna í dóm þjóðarinnar. Hvað varðar þann samandrátt sem hv. þingmaður gerði mér til hægðarauka var hann allur úr lagi færður og það var allt rangt sem hann hafði þar eftir mér nema niðurlagið. Ég hef sagt …

Frú forseti. Að því er varðar síðustu spurningu hv. þingmanns, sem var eftirfarandi: Er eining um það innan ríkisstjórnarinnar að halda umsóknarferlinu fram? er svarið afdráttarlaust já. Það er stefna þessarar ríkisstjórnar að sækja um aðild að Evrópusambandinu og að leggja síðan niðurstöðuna í dóm þjóðarinnar.

Hvað varðar þann samandrátt sem hv. þingmaður gerði mér til hægðarauka var hann allur úr lagi færður og það var allt rangt sem hann hafði þar eftir mér nema niðurlagið. Ég hef sagt að kostnaðurinn varðandi landbúnaðarstofnanakerfið verður umtalsvert meiri. Ég tel að það sé enginn vafi á því.

Hitt sem hv. þingmaður sagði var rangt. Ég sagði ekki að þetta mundi hafa í för með sér gríðarlega uppstokkun á mörgum sviðum. Ég sagði að svo væri í öðrum ríkjum. Svo verður ekki á Íslandi vegna aðildar okkar að Schengen og EES. En það þarf að skoða stofnanaumhverfi landbúnaðarins. Það er alveg hárrétt. Sú sýn sem við höfum og sem samningahópur okkar í landbúnaði mun væntanlega leggja fram er

að gera þetta sem ódýrast og mest straumlínulagað, nota stofnanir sem eru fyrir hendi og sameina þær stofnanir sem

regluverkið óskar eftir í eina stofnun.