Fríverslunarsamningur milli Fríverslunarsamtaka Evrópu og Lýðveldisins Kólumbíu o.fl.

Frú forseti. Ég mæli hér fyrir tillögu til þingsályktunar þar sem óskað er heimildar til handa ríkisstjórninni til að fullgilda fyrir Íslands hönd fríverslunarsamning milli ríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu og Lýðveldisins Kólumbíu. Þessi samningur var undirritaður í Genf í Sviss þann 25. nóvember 2008. Samhliða er leitað heimildar til að fullgilda landbúnaðarsamning milli Íslands og Lýðveldisins Kólumbíu. Sá samningur var undirritaður sama dag.

Samningaviðræðum um fríverslunarsamninginn og landbúnaðarsamninginn lauk í júní 2008 og viðræðurnar, sem voru ekkert sérstaklega erfiðar, tóku u.þ.b. eitt ár. Þessi samningur við Kólumbíu er mikilvægur til að bæta aðgang fyrirtækja í EFTA-ríkjunum að markaðnum í Kólumbíu. Samningurinn mun draga úr eða í sumum tilvikum afnema algjörlega viðskiptahindranir og hann mun því bæta samkeppnisstöðu fyrirtækja í EFTA-ríkjunum innan Kólumbíu. Við gerð þessa samnings var ekki eingöngu litið til umfangs núverandi viðskipta, það var líka litið til þeirra tækifæra sem kunna að skapast í framtíðinni þar sem samningurinn ryður úr vegi hindrunum fyrir fyrirtæki í EFTA-ríkjunum sem hafa áhuga á að sækja fram á þessum markaði.

Við skulum ekki gleyma því, frú forseti, að Kólumbía er eitt af þeim ríkjum í Suður-Ameríku sem hefur átt við mikil vandamál að glíma. Þar hefur fátækt verið ríkjandi og þar hefur verið sundrung og óöld en í tíð Uribes, núverandi forseta, hafa stjórnvöld gert það sem þau geta til þess að koma á friði í landinu. Það liggur fyrir að í því skyni hafa þau notið alþjóðlegrar ráðgjafar og m.a. lagt sig í líma við það að fara eftir öllum þeim samningum og sáttmálum sem tengjast Sameinuðu þjóðunum, t.d. um mannréttindi og frið. Þess vegna held ég, frú forseti, eins og þegar er hægt að lesa í erlendum ritum, að líklegt sé að efnahagur landsins haldi áfram að blómgast. Hann hefur reyndar eflst hraðar en í öðrum löndum á svipuðum slóðum og þess vegna tel ég að þarna sé um að ræða land sem við eigum að reyna að efla tengsl okkar við eins og hægt er.

Sú breyting sem hefur orðið á efnahag Kólumbíu birtist m.a. í því að útflutningur héðan til Kólumbíu hefur aukist á síðustu árum og nánast fimmfaldaðist á árunum 2005 til 2009. Við skulum vona að sú þróun haldi áfram og gera má ráð fyrir því að eftir því sem hagur heimamanna blómgist sækist þeir enn frekar eftir því að kaupa ýmsar vörur héðan. Þetta eru sjávarútvegsvörur sem á mælikvarða heimamanna eru lúxusvörur og þess vegna held ég að hér sé eftir nokkru að slægjast.

Fríverslunarsamningurinn við Kólumbíu kveður á um lækkun eða niðurfellingu tolla á iðnaðarvörum, sjávarafurðum og unnum landbúnaðarvörum. Þannig munu tollar á öllum helstu sjávarafurðum og iðnaðarvörum frá Íslandi falla niður þegar samningurinn tekur gildi eða að loknu fimm til tíu ára tímabili sérstakrar aðlögunar.

Tollar við innflutning á sjávarafurðum til Kólumbíu eru fyrir gildistökuna, þ.e. áður en Alþingi hefur veitt heimild sína, á bilinu 5–20% þannig að engum ætti að dyljast að með niðurfellingu þessara tolla skapast nýjar forsendur fyrir aukin viðskipti með sjávarafurðir. Þessi samningur er einnig af svokallaðri annarri kynslóð fríverslunarsamninga og inniheldur auk ákvæða um vöruviðskipti ákvæði um þjónustuviðskipti, fjárfestingar, samkeppnismál, hugverkaréttindi, opinber innkaup og ákvæði um lausn ágreiningsmála.

Síðari samningurinn, landbúnaðarsamningurinn milli Íslands og Kólumbíu, er viðbótarsamningur og gerður með vísan til fríverslunarsamnings EFTA-ríkjanna og Kólumbíu. Auk fríverslunarsamningsins myndar landbúnaðarsamningurinn hluta fríverslunarsvæðisins með slíkum samningum, sem eru þá annars vegar á milli Noregs og Kólumbíu og hins vegar á milli Sviss og Kólumbíu. Verslun með óunnar landbúnaðarvörur fellur undir landbúnaðarsamninginn og hann kveður á um að tollar á tilteknum landbúnaðarvörum verði lækkaðir eða felldir niður. Kólumbía mun m.a. fella niður tolla á vatni og ég veit að hv. þm. Gunnar Bragi Sveinsson, sem kemur úr Skagafirði, mun gleðjast yfir því að tollar á lifandi hrossum munu einnig falla niður frá og með gildistöku samningsins. Ekki síður mun það gleðja hjarta hans og margra okkar sem erum unnendur íslensks landbúnaðar að tollar á íslensku lambakjöti falla að fullu niður að loknum tíu ára aðlögunartíma.

Ég legg svo til, virðulegi forseti, að þegar þessari umræðu lýkur verði þessari tillögu vísað til síðari umræðu og hv. utanríkismálanefndar.

Frú forseti. Það sem gleður mig alltaf við þennan hv. þingmann er að þegar grannt er skoðað þá erum við alveg sammála og höfum svipaða sýn á það hvernig hlutirnir munu þróast. Hv. þingmaður gengur meira og minna út frá því að Ísland muni ganga í Evrópusambandið. Ég tel það reyndar líka og það gleður mig að hann skuli ekki vera víðs fjarri mér í því.

Ég vil svara hv. þingmanni með eftirfarandi hætti: EFTA fylgir yfirleitt í slóð Evrópusambandsins varðandi gerð fríverslunarsamninga við ríki utan Evrópu. Það er alveg hárrétt hjá hv. þingmanni að ef svo vildi nú til að Ísland yrði orðið aðili að Evrópusambandinu innan mjög skamms tíma þá hefði þessi sjóferð kannski ekki mikinn tilgang. Þó hefur hún þann tilgang að við erum aðilar að EFTA og höfum skuldbundið okkur til þess að fylgja þeim eftir og vinna með þeim að samningum af þessu tagi. Ég held hins vegar ekki, og ég er viss um að hv. þingmaður er mér sammála um það, að Ísland verði komið í Evrópusambandið innan tiltölulega skamms tíma. Ég hef alltaf sagt að þær samningaviðræður verði erfiðari og langdregnari en sumir æstustu stuðningsmenn ESB hér á landi telja eða má t.d. lesa úr skýrslu framkvæmdastjórnarinnar um Ísland. Þetta hefur klárlega tilgang. Við verðum að halda áfram virkni stjórnkerfis okkar og standa við samninga okkar við þau bandalög sem við erum aðilar að núna.

Að því er varðar Kína þá hef ég farið yfir það mál hér á hinu háa Alþingi. Þeir samningar hafa tekið fjögur ár minnir mig. Það hefur verið töluverð uppstytta en ekki meiri en hefur orðið í samningaviðræðum Kína við aðrar þjóðir. Það sem kannski ber helst á milli er það að Kínverjar eru ansi fastir fyrir varðandi ákvæði um t.d.

flutning vinnuafls til Íslands.

Ég sé það, frú forseti, að hv. þm. Gunnar Bragi Sveinsson hefur mikinn áhuga á því að efla viðskipti við Kína og ég er honum sammála um það. Til frambúðar tel ég að Kínverjar verði ákaflega mikilvægt viðskiptaríki við okkur. Eins og staðan er núna er það hins vegar svo að útflutningur okkar til Kína er allt of lítill. Í samanburði við t.d. Evrópusambandið er það eins og himinn og hundaþúfa.

Nú verð ég að viðurkenna það fyrir hv. þingmanni að hann kann að vera betur að sér um það hvenær síðasti fundur var haldinn, eftir rosknu minni held ég að það hafi verið í apríl á síðasta ári en ég þyrði ekki að leggja líf mitt að veði fyrir því.

Ekki vil ég fara hér opinberlega með þau helstu ágreiningsmál sem hafa komið upp en ég get þó sagt það við hv. þingmann að það sem kannski gerir það helst að verkum að ekki hafa menn fallist eins og systkin í faðma yfir samningaborðum er aðallega tvennt, það er vinnuafl og það er sjávarafurðir og aðlögunartími varðandi tollabreytingar á þeim. Hv. þingmaður veit að krafa Íslands í öllum samningaviðræðum um frjálsa verslun hefur alltaf verið og verður alltaf tollfrjáls aðgangur fyrir sjávarafurðir. Þetta var það sem skipti langmestu máli þegar við vorum að semja um EES og þetta er það sem við leggjum mikla áherslu og vinnu til að ná fram.

Að öðru leyti, frú forseti, finnst mér alltaf gaman að eiga orðaskipti við hv. þingmann um Evrópusambandið. Mér fellur illa af því að ég hef svo mikla trú á hinum unga þingflokki Framsóknarflokksins, þegar þeir koma hérna drengirnir og segja að þeir séu algjörlega vissir um að við förum ekki í Evrópusambandið af því að það sé svo vont, en við vitum ekki hvaða samningur verður í boði fyrir okkur.

Ég spái því, af því að hv. þingmaður er snjall og framsýnn, að sá tími muni koma að honum ferst eins og lærisveininum Tómasi, þegar hann leggur höndina í sárið

mun hann trúa.

Frú forseti. Það er ekki rétt. Ef það hefur gerst hefur það gerst mjög nýlega og án þess að mér sé kunnugt um það, en það er alls ekki rétt. Þvert á móti eigum við ákaflega vinsamleg samskipti við Kínverja. Eins og hv. þingmaður veit hafa þeir áhuga á því að koma með einhverjum hætti að fjárfestingum hér á landi og hafa verið að skoða ýmsa kosti.

Varðandi Evrópusambandið er það einfaldlega þannig að ef hv. þingmaður fer um ríki Evrópusambandsins, þau sem nýlega hafa t.d. gengið í Evrópusambandið, mun honum verða sagt að fjölmargar undanþágur hafi verið veittar. Ég er ekki að halda því fram, en hv. þingmaður ætti að spyrja t.d. Maltverja og aðra slíka. Ég hef hins vegar sagt við hv. þingmann í umræðum, og við hina góðu og námsfúsu hv. þingmenn Framsóknarflokksins, að það sé reynslan af Evrópusambandinu að það sýni mikla hugkvæmni í að túlka sínar eigin reglur til þess að búa til klæðskerasniðnar lausnir fyrir ríki með sérstaka hagsmuni. Hv. þingmaður getur t.d. skoðað sumarbústaðajarðir á Jótlandi, fiskveiðar á Möltu, landbúnað í Ölpunum, en þó einkum og sér í lagi landbúnað norðan 62° í Finnlandi. Þar eru tvenns konar lausnir uppi. Önnur er alveg klárlega ekki varanleg, hin lausnin sem orðuð er í samningnum með þeim hætti að það er ekki hægt að þýða það beinlínis svo að hún sé varanleg en Finnar sjálfir túlka það hins vegar þannig og líta svo á að hún sé varanleg. Orðanna hljóðan kann að vera öðruvísi.

Að því er varðar síðan ýmislegt sem við munum þurfa að taka upp frá Evrópusambandinu eftir regluverki þeirra, t.d. stofnanir innan landbúnaðargeirans, þá hafa flokksmenn hv. þingmanns lýst því með mjög grafískri nákvæmni hvað við munum þurfa að setja upp ofboðslegt stofnanabatterí á Íslandi. Við skulum spyrja að leikslokum. Við skulum skoða og sjá hvað kemur út úr því og kannski verður hv. þingmaður dálítið hissa þá, ef hann getur orðið meira hissa en hann er í dag.

Frú forseti. Hv. þingmaður Framsóknarflokksins, Gunnar Bragi Sveinsson, þarf nú ekki að tala mikið um orkumálin, ég held að hans flokkur hafi gert nóg í þeim efnum og hafi jafnvel farið fram úr björtustu óskum Evrópusambandsins um breytingar á því sviði.

Varðandi landbúnaðarmálin og stofnanabatterí landbúnaðarkerfisins, það er hárrétt, 600 manns í Svíþjóð. Nú ætti hv. þingmaður að nota hugarreikning og reikna út hvað það eru margir miðað við stærð Íslands í dag og skoða síðan hversu margir vinna nú þegar í því batteríi að sýsla að þessum málum. Það er þó ekki það sem ég ætlaði að vekja eftirtekt hv. þingmanns á heldur hitt að við skulum spyrja að leikslokum.

Ef hv. þingmaður hefur rétt fyrir sér, munum við enda með samning sem þjóðin greiðir síðan atkvæði um og ég ber fram á Alþingi Íslendinga þar sem er búið til þetta rosalega stofnanabatterí. Ég held ekki. Ég ætla ekki að segja hv. þingmanni hver ég held að verði niðurstaðan í því. Hitt er klárt að og hef ég sagt það að ég, fyrir hönd íslenska ríkisins, mun freista þess í fyrsta lagi að gera kerfið miklu einfaldara, setja fram kröfur fyrir hönd Íslands hugsanlega um að sameina þessar stofnanir, sem einhver góður þingmaður Framsóknarflokksins reiknaði út að væru sjö eða átta, sameina þær í eina og hugsanlega ganga lengra, hugsanlega nota einhverjar stofnanir sem nú eru þegar til innan íslenska ríkisins. Og ég veit hvaðan hv. þingmaður er og hann getur þá velt fyrir sér hvað ég er að hugsa.

Í öðru lagi varðandi sjávarútveginn, það er alveg hárrétt hjá hv. þingmanni að það er ekki hægt að jafna saman sjávarútvegi Möltu og Íslands. En aftur segi ég: Við skulum spyrja að leikslokum, við skulum sjá hver niðurstaðan verður. Ef hún verður svona eins og hv. þingmaður er að spá, kem ég auðvitað, sem utanríkisráðherra, eins og halaklipptur hundur með vondan samning. Það er ekki flóknara en það. Hv. þingmaður mun

þá hafa fullgild rök til þess að sannfæra þjóðina um að fella þann samning. En ég held ekki

að lyktir málsins verði þessar, með fullri virðingu, frú forseti.