Aðildarviðræður við ESB -- skuldaaðlögun fyrirtækja -- stjórnsýsluúttektir

Einar K. Guðfinnsson Sjálfstæðisflokkur ræða

2010-02-17 13:31 308 orð

Virðulegi forseti. Í fréttunum í gær var greint frá því að framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hygðist mæla með aðildarviðræðum við Ísland á fundi sínum þann 24. febrúar nk. Það kemur jafnframt fram hjá alþjóðlegu fréttaveitunni Reuters að stjórnvöld á Íslandi hafi sagt að búist væri við að þessar viðræður tækju 12–14 mánuði eða eitt ár héðan í frá. Hæstv. forsætisráðherra brást ákaflega jákvætt við í útvarpi og sjónvarpi í gærkvöldi og greindi frá því að hún fagnaði þessari ákvörðun…

Virðulegi forseti. Í fréttunum í gær var greint frá því að framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hygðist mæla með aðildarviðræðum við Ísland á fundi sínum þann 24. febrúar nk. Það kemur jafnframt fram hjá alþjóðlegu fréttaveitunni Reuters að stjórnvöld á Íslandi hafi sagt að búist væri við að þessar viðræður tækju 12–14 mánuði eða eitt ár héðan í frá. Hæstv. forsætisráðherra brást ákaflega jákvætt við í útvarpi og sjónvarpi í gærkvöldi og greindi frá því að hún fagnaði þessari ákvörðun framkvæmdastjórnarinnar mjög og teldi gott að framkvæmdastjórnin mælti með aðildarviðræðum. Hún sagði jafnframt að þetta væri gleðilegur áfangi og gott skref. Hæstv. forsætisráðherra lét síðan í ljósi þá von sína að þegar skriður kæmist á viðræðurnar, við færum að fá mynd á þær og fengjum betur að vita hvað í boði væri innan vébanda Evrópusambandsins yrði viðhorf manna til Evrópusambandsins jákvæðara en nú er. Eins og við vitum hefur komið greinilega fram í skoðanakönnunum að það er vaxandi andstaða við aðildarumsóknina að Evrópusambandinu. Sérstaklega var athyglisvert að sjá í könnun Viðskiptaráðs að andstaða innan viðskiptalífsins er að aukast gagnstætt því sem áður hefur verið.

Nú er það svo að einn af ábyrgðarmönnum þess að við erum í þeim sporum að sótt hefur verið um aðild að Evrópusambandinu er hv. þm. Ögmundur Jónasson. Hann var einn þeirra 33 þingmanna sem greiddu atkvæði með þessu, hann er með öðrum orðum einn þeirra sem auðveldaði þessa stöðu sem við erum í núna og hæstv. forsætisráðherra gleðst yfir. Nú langar mig til að spyrja hv. þingmann hvort hann deili þessum gleðilátum hæstv. forsætisráðherra með henni, hvort hann telji ástæðu til að fagna því að framkvæmdastjórnin

hafi nú komist að þeirri niðurstöðu að skynsamlegt sé að mæla með því að Ísland gerist aðili að Evrópusambandinu og hvort það sé að hans mati eitt af þeim brýnu úrlausnarefnum sem við eigum að leggja á áherslu á næstunni.

Ögmundur Jónasson Vinstrihreyfingin - grænt framboð ræða

2010-02-17 13:33 110 orð

Hæstv. forseti. Ánægja mín og gleðilæti vegna tilvitnaðra ummæla eru innan viðráðanlegra marka. [Hlátur í þingsal.] Ég var vissulega í hópi þeirra sem samþykktu tillögu um að Ísland sækti um aðild að Evrópusambandinu. Ég er þeirrar skoðunar að það sé orðin skrúfa á pólitísku lífi þessarar þjóðar og hætt við að forskrúfist ef ekkert að gert, spurningin um aðild að Evrópusambandinu. Ég vil fá úr því skorið hver vilji þjóðarinnar er í lýðræðislegum kosningum. Þetta er skýringin á…

Hæstv. forseti. Ánægja mín og gleðilæti vegna tilvitnaðra ummæla eru innan viðráðanlegra marka. [Hlátur í þingsal.] Ég var vissulega í hópi þeirra sem samþykktu tillögu um að Ísland sækti um aðild að Evrópusambandinu. Ég er þeirrar skoðunar að það sé orðin skrúfa á pólitísku lífi þessarar þjóðar og hætt við að forskrúfist ef ekkert að gert, spurningin um aðild að Evrópusambandinu. Ég vil fá úr því skorið hver vilji þjóðarinnar er í lýðræðislegum kosningum. Þetta er skýringin á stuðningi mínum við þessa aðildarumsókn. Hitt hefur ekkert breyst að ég er sjálfur mjög andvígur því að Ísland gangi í Evrópusambandið og hef sannast sagna aldrei verið andvígari því en í dag.

Skúli Helgason Samfylkingin ræða

2010-02-17 13:35 344 orð

Frú forseti. Ég kveð mér hljóðs undir þessum lið til að ræða mál sem mjög hefur brunnið á þjóðinni undanfarna daga og vikur, þ.e. skuldameðferð bankanna á fyrirtækjum í landinu, sérstaklega tilteknum stórfyrirtækjum. Í þessari umræðu hafa komið fram miklar og alvarlegar upplýsingar sem benda til þess að í þessu ferli sé pottur brotinn. Eitt alvarlegasta dæmið sem nefnt hefur verið tengist meðferð Arion banka á fyrirtækinu Samskipum þar sem fyrri eigandi, sem mun hafa réttarstöðu grunaðs í…

Frú forseti. Ég kveð mér hljóðs undir þessum lið til að ræða mál sem mjög hefur brunnið á þjóðinni undanfarna daga og vikur, þ.e. skuldameðferð bankanna á fyrirtækjum í landinu, sérstaklega tilteknum stórfyrirtækjum. Í þessari umræðu hafa komið fram miklar og alvarlegar upplýsingar sem benda til þess að í þessu ferli sé pottur brotinn. Eitt alvarlegasta dæmið sem nefnt hefur verið tengist meðferð Arion banka á fyrirtækinu Samskipum þar sem fyrri eigandi, sem mun hafa réttarstöðu grunaðs í umfangsmiklu fjársvikamáli, á að fá fyrirtækið á silfurfati að lokinni skuldameðferð. Viðskiptanefnd Alþingis hefur haft til umfjöllunar svokallaðar samræmdar verklagsreglur bankanna varðandi slíka endurskipulagningu fyrirtækja og ljóst er af þeim drögum sem þar liggja fyrir að bankarnir virðast fyrst og fremst leggja til grundvallar hámörkun arðsemi til skemmri tíma en ekki gæta þess nægilega vel að læra af þeirri bitru reynslu sem steypti fjármálakerfinu í glötun og lagði þungar byrðar á herðar almenningi í þessu landi. Mjög skortir á að þess sé freistað að auka viðskiptasiðferði eða traust almennings á þessu ferli.

Ég vil nefna nokkur sjónarmið sem ég tel að þurfi sérstaklega að gæta að við skuldameðferð bankanna. Í fyrsta lagi er nauðsynlegt að kanna til hlítar hvernig setja megi því skorður að stjórnendur stórfyrirtækja sem hafa keyrt þau í þrot svo þau geta ekki greitt af skuldum sínum geti fengið sömu fyrirtæki í hendurnar að lokinni skuldameðferð bankanna. Í öðru lagi verði þess gætt að öll fyrirtæki yfir tiltekinni stærð fari í almennt opið söluferli þar sem allir fjárfestar sitji við sama borð en fyrri eigendur og stjórnendur njóti þar ekki forréttinda. Í þriðja lagi að almenningur og fjölmiðlar hafi beinan aðgang að upplýsingum um skuldameðferð fyrirtækja þegar umfang afskrifta fer yfir tiltekið hlutfall. Síðast en ekki síst þarf að vega og meta til niðurstöðu þau lagalegu og siðferðislegu sjónarmið sem tengjast stöðu einstaklinga með réttarstöðu grunaðra í málum af þessu tagi.

Ég vek athygli á þessum málum því ég tel að það sé skylda okkar þingheims

að gera allt sem í okkar valdi stendur til að vekja athygli á þessum sjónarmiðum. Heyr, heyr.

Gunnar Bragi Sveinsson Framsóknarflokkur ræða

2010-02-17 13:37 345 orð

Virðulegi forseti. Í fyrsta lagi kem ég hingað upp til að lýsa áhyggjum mínum af því að mér sýnist að þetta land sé í raun stjórnlaust. Það virðist sem stjórnarflokkarnir séu ósammála um flesta hluti og viti ekki hvað hinn flokkurinn vill eða ætlar sér að gera. Hæstv. forsætisráðherra þvælist um heiminn í leynilegum opinberum erindagerðum sem maður er loksins núna búinn að átta sig á til hvers voru, það var til að tryggja endanlega að við fengjum jákvæða umfjöllun um aðildarumsókn…

Virðulegi forseti. Í fyrsta lagi kem ég hingað upp til að lýsa áhyggjum mínum af því að mér sýnist að þetta land sé í raun stjórnlaust. Það virðist sem stjórnarflokkarnir séu ósammála um flesta hluti og viti ekki hvað hinn flokkurinn vill eða ætlar sér að gera. Hæstv. forsætisráðherra þvælist um heiminn í leynilegum opinberum erindagerðum sem maður er loksins núna búinn að átta sig á til hvers voru, það var til að tryggja endanlega að við fengjum jákvæða umfjöllun um aðildarumsókn ríkisstjórnarinnar að Evrópusambandinu. Við megum nefnilega ekki gleyma því, frú forseti, að það er ríkisstjórnin sem stendur á bak við þessa aðildarumsókn. Hér talar gjarnan annar ríkisstjórnarflokkurinn eins og hann eigi ekki þátt og sé ekki hlutaðeigandi í þessari ríkisstjórn, það sé bara Samfylkingin sem fari í þessa vegferð, en það er aldeilis ekki þannig. Við verðum að átta okkur á því að sú heimild sem fór fyrir þingið að þingið fjallaði um þetta kemur úr ríkisstjórninni. Vinstri græn samþykktu í ríkisstjórn að þetta færi fyrir þingið og bera jafna ábyrgð og Samfylkingin á því að þetta ferli er hafið.

Það þarf þó ekki að hafa áhyggjur af því hvernig þeir munu endanlega greiða atkvæði miðað við orð þeirra og ást á lýðræðinu. Það hlýtur að liggja í augum uppi, eða hvað? Nei, það liggur nefnilega ekki í augum uppi því að á meðan Vinstri græn tala út og suður um hvort þau séu í ríkisstjórn eða ekki, hvort þau ætli að styðja aðildarumsókn eða samning um Evrópusambandið eða ekki, rekur landið áfram stjórnlaust því að menn ná ekki saman um stóru málin sem mestu máli skipta, þ.e. heimilin og fyrirtækin. Þetta er alveg með ólíkindum. Hér er grein eftir einn af aðalmönnum Vinstri grænna í Norðvesturkjördæmi þar sem hann lýsir því yfir að það sé ekki stjórnarsáttmáli í gangi heldur stefnuyfirlýsing. Hvernig má vera að þessir flokkar vinni saman að eins konar yfirlýsingu en hafi ekki sameiginlegt markmið fyrir þjóðina? Það er mjög undarlegt.

Frú forseti, Vinstri græn bera jafna ábyrgð á því að við erum í þessu ferli eins og Samfylkingin.

Þór Saari Hreyfingin ræða

2010-02-17 13:39 353 orð

Virðulegur forseti og hv. þingmenn. Mig langar að kveðja mér hljóðs um það sem ég lít á sem vegsemd og störf Alþingis og starfshætti í þágu almennings í landinu. Eins og ég hef oft tæpt á er mér að aukast efi um að Alþingi sem slíkt gæti almannahagsmuna og sinni því hlutverki sem það var kosið til. Í kjölfar þess hruns sem við búum við fyrir einu og hálfu ári síðan hefur enn ekki verið gerð úttekt á stjórnsýslunni og þeirri stjórnsýslu sem brást og leiddi af sér þetta hrun. Það sitja allir…

Virðulegur forseti og hv. þingmenn. Mig langar að kveðja mér hljóðs um það sem ég lít á sem vegsemd og störf Alþingis og starfshætti í þágu almennings í landinu. Eins og ég hef oft tæpt á er mér að aukast efi um að Alþingi sem slíkt gæti almannahagsmuna og sinni því hlutverki sem það var kosið til. Í kjölfar þess hruns sem við búum við fyrir einu og hálfu ári síðan hefur enn ekki verið gerð úttekt á stjórnsýslunni og þeirri stjórnsýslu sem brást og leiddi af sér þetta hrun. Það sitja allir með hendur í skauti og bíða eftir skýrslu rannsóknarnefndar þingsins sem enginn veit í rauninni hvað er. Það er til stofnun sem heitir Ríkisendurskoðun sem á að sjá um að gera stjórnsýsluúttektir þegar út af bregður. Hún hefur farið inn í stofnanir og kvartað yfir útgjöldum til kaupa á strokleðrum og ljósritunarvélum en hún hefur enn þá ekki skoðað Seðlabanka Íslands sem tapaði nærri því 350 milljörðum á einu bretti. Hún hefur ekkert gert í málinu.

Aðspurður sagði ríkisendurskoðandi fyrir fjárlaganefnd að þeir hefðu farið yfir ársreikninga Seðlabankans. Ég hef tekið þetta mál upp á vettvangi fjárlaganefndar oftar en einu sinni og oftar en tvisvar en það er ekki áhugi á því í fjárlaganefnd að fá Ríkisendurskoðun til að gera stjórnsýsluúttekt á Seðlabanka Íslands. Það er ekki áhugi á því að fá hana til að gera úttekt á Fjármálaeftirlitinu eða samskiptum þessara stofnana við viðskiptaráðuneytið. Þarna brást kerfið algerlega en hefði átt að koma í veg fyrir það hrun sem við stöndum frammi fyrir í dag. Það þarf að koma í ljós hverjir tóku ákvarðanir í þessum málum og hjá þessum stofnunum. Það þarf að koma í ljós hvað brást og það er ekki hægt að benda endalaust á Davíð Oddsson og kenna honum um allt. Þó að syndir hans séu kannski stórar er hann ekki eini maðurinn og eina svarta peðið í þessu öllu saman. Hv. þingmenn hljóta

að beita sér fyrir því sjálfir ef fjárlaganefnd gerir það ekki að gerð verði ítarleg stjórnsýsluúttekt á þessum stofnunum til að menn komist til botns í því

og gæti hagsmuna almennings.

Ragnheiður E. Árnadóttir Sjálfstæðisflokkur ræða

2010-02-17 13:42 296 orð

Frú forseti. Ég kveð mér hljóðs til að taka þátt í þeim umræðum sem hv. þm. Einar K. Guðfinnsson vakti máls á. Í framhaldi af svörum hv. þm. Ögmundar Jónassonar um það mál sem þeir ræddu sem er aðildarumsókn Íslands til Evrópusambandsins vil ég fá að beina nokkrum spurningum til hv. þingmanns. Ég hef verið mjög hugsi yfir því hvers konar forgangsröðun á sér stað í þessu samfélagi núna þegar við eigum við að glíma margs konar vandamál og ekki síst að tryggja almannaþjónustu á þeim tímum sem…

Frú forseti. Ég kveð mér hljóðs til að taka þátt í þeim umræðum sem hv. þm. Einar K. Guðfinnsson vakti máls á. Í framhaldi af svörum hv. þm. Ögmundar Jónassonar um það mál sem þeir ræddu sem er aðildarumsókn Íslands til Evrópusambandsins vil ég fá að beina nokkrum spurningum til hv. þingmanns.

Ég hef verið mjög hugsi yfir því hvers konar forgangsröðun á sér stað í þessu samfélagi núna þegar við eigum við að glíma margs konar vandamál og ekki síst að tryggja almannaþjónustu á þeim tímum sem fjármunir eru naumt skammtaðir eftir þá erfiðleika sem við höfum orðið fyrir. Þess vegna finnst mér spurningin um pólitíska forgangsröðun vera mjög mikilvæg um þessar mundir og eitthvað sem við þurfum alltaf að velta fyrir okkur. Ég velti fyrir mér og vil spyrja hv. þingmann — sem svo einlæglega sagði áðan að ánægja hans vegna stöðu mála gagnvart Evrópusambandsumsókninni væri innan viðráðanlegra marka og hann væri sem aldrei fyrr andvígur þessari umsókn og ég tel að kannanir sýni að svo er farið um okkur fleiri — vill hv. þingmaður fá úr því skorið meðal íslensku þjóðarinnar hvað sem það kostar um þessar mundir þegar skera þarf niður í heilbrigðiskerfinu og menntakerfinu og þegar loka þarf skurðstofum víða um land — vill hann þá eyða 1.000 millj. kr. í það minnsta í þessa umsókn? Ég vek athygli á því að í kostnaðarumsókn fjármálaráðuneytisins með umsögnum sem við ræddum í sumar var talað um að þessi 1.000 millj. kr. fjárhagsáætlun væri í besta falli

háð miklum vafa og færi eftir því hversu vel við færum í aðildarviðræðurnar, sem ég treysti að hv. þingmaður vilji þá gera almennilega. Er þetta það mikilvægasta,

að verja takmörkuðum fjármunum ríkissjóðs einmitt um þessar mundir?

Er allt til þess vinnandi að fá úr þessu skorið?

Ásta R. Jóhannesdóttir Samfylkingin ræða

2010-02-17 13:44 9 orð

Forseti vill hvetja hv. þingmenn til að virða tímamörk.

Árni Þór Sigurðsson Vinstrihreyfingin - grænt framboð ræða

2010-02-17 13:44 352 orð

Frú forseti. Ég ætla að blanda mér aðeins í þá umræðu sem hér hefur hafist m.a. um umsókn Íslands að Evrópusambandinu. Ég vil fyrst segja hins vegar í framhaldi af ræðu hv. þm. Skúla Helgasonar að ég tel að þær spurningar sem hann reifaði þar séu mjög mikilsverðar og mjög brýnt að Alþingi og stjórnmálalífið allt taki á þeim með þeim hætti sem hann lagði til og ræddi. Hv. þm. Einar K. Guðfinnsson upplýsti að frá því hefði verið greint að framkvæmdastjóri Evrópusambandsins ætlaði að mæla með…

Frú forseti. Ég ætla að blanda mér aðeins í þá umræðu sem hér hefur hafist m.a. um umsókn Íslands að Evrópusambandinu. Ég vil fyrst segja hins vegar í framhaldi af ræðu hv. þm. Skúla Helgasonar að ég tel að þær spurningar sem hann reifaði þar séu mjög mikilsverðar og mjög brýnt að Alþingi og stjórnmálalífið allt taki á þeim með þeim hætti sem hann lagði til og ræddi.

Hv. þm. Einar K. Guðfinnsson upplýsti að frá því hefði verið greint að framkvæmdastjóri Evrópusambandsins ætlaði að mæla með því að viðræður hæfust við Ísland um aðild að Evrópusambandinu. Þetta getur varla komið hv. þingmanni mjög á óvart. Það var samþykkt í júlí sl. á Alþingi að sækja um aðild að Evrópusambandinu. Það var ákvörðun Alþingis, tillaga sem kom inn í þingið þar að lútandi. Það var ljóst af hálfu stjórnarflokkanna beggja að skiptar skoðanir væru milli þeirra um afstöðu til Evrópusambandsins en menn voru sammála um að leggja fram tillögu þar að lútandi og að meiri hluti Alþingis tæki ákvörðun um framhaldið. Þar var ákveðið og samþykkt að fara í ákveðið ferli. Ég studdi það með nákvæmlega sömu rökum og hv. þm. Ögmundur Jónasson. Ég tel mikilvægt að þetta umræðuferli fari í gang, viðræður fari fram við Evrópusambandið og þjóðin taki ákvörðun á grundvelli þess sem út úr því kemur. Það þýðir ekki endilega að þeir sem styðja að það ferli eigi sér stað séu stuðningsmenn aðildar að Evrópusambandinu. Það er ekki sjálfkrafa þannig. Ég er reyndar þeirrar skoðunar að í þeirri stöðu sem við Íslendingar erum í dag eigum við að leyfa okkur að fara í endurmat á öllum málasviðum. Við höfum verið að tala um fjármálamarkaðinn og velferðarþjónustuna og það getur alveg eins átt við um aðild að Evrópusambandinu. Ég er alveg reiðubúinn til að fara í skoðun á því þegar viðræðum við Evrópusambandið lýkur hvort hagsmunum okkar yrði betur borgið með því að fara þar inn en ég er ekki þeirrar skoðunar í dag. Við eigum að

leyfa okkur við þær aðstæður sem núna eru að taka allt til endurmats og spyrja okkur grundvallarspurninga: Hvert stefnum við? Hvert ætlum við?

Lilja Mósesdóttir Vinstrihreyfingin - grænt framboð ræða

2010-02-17 13:47 196 orð

Frú forseti. Ég fagna tillögu frá hv. þm. Skúla Helgasyni varðandi útfærslu á sértækri skuldaaðlögun fyrirtækja. Ýmsir eru þeirrar skoðunar að ekkert sé hægt að gera til að koma í veg fyrir að útrásarvíkingar eignist aftur fyrirtæki sín. Ég tel reyndar að vandamálið sé miklu frekar það að pólitíska stefnumótun vanti varðandi sértæka skuldaaðlögun fyrirtækja. Bankarnir hafa tjáð viðskiptanefnd að þeir hafi bara fengið tilmæli frá ríkisstjórninni um að hámarka virði eigna bankanna, sem þýðir á…

Frú forseti. Ég fagna tillögu frá hv. þm. Skúla Helgasyni varðandi útfærslu á sértækri skuldaaðlögun fyrirtækja. Ýmsir eru þeirrar skoðunar að ekkert sé hægt að gera til að koma í veg fyrir að útrásarvíkingar eignist aftur fyrirtæki sín. Ég tel reyndar að vandamálið sé miklu frekar það að pólitíska stefnumótun vanti varðandi sértæka skuldaaðlögun fyrirtækja. Bankarnir hafa tjáð viðskiptanefnd að þeir hafi bara fengið tilmæli frá ríkisstjórninni um að hámarka virði eigna bankanna, sem þýðir á mannamáli að þeir muni taka hæstum tilboðum í eignir fyrirtækja eins og rekstrarfélagið Haga. Mér finnst reyndar undarlegt að hluthafar í gjaldþrota eignarhaldsfélagi eins og 1998 skuli geta gert hátt tilboð í rekstrarfélagið Haga en það er mál dómskerfisins að skoða það.

Frú forseti. Það er sannfæring mín að við þurfum að setja pólitíska stefnu á sértæka skuldaaðlögun og gefa með henni fyrirmæli um að eigendum fyrirtækja sem eru núna í þroti verði ekki veittur forkaupsréttur eins og er í tilfelli Haga. Auk þess vil ég gera þá kröfu til bankanna að þeir láti gera álagspróf á fyrrverandi eigendum bankanna þar sem m.a. er metið út frá viðskiptasögu þeirra hversu miklar líkur eru á að þeir keyri fyrirtæki í þrot.

Einar K. Guðfinnsson Sjálfstæðisflokkur ræða

2010-02-17 13:49 331 orð

Virðulegi forseti. Ég hef mikinn skilning á því að það sé erfitt fyrir hv. þm. Ögmund Jónasson, einn af ábyrgðarmönnum ESB-umsóknarinnar, að hafa taumhald á tilfinningum sínum þegar svona stórir atburðir eru gerast eins og þeir að framkvæmdarstjórnin ætli að mæla með aðildarumsókninni. En ég fagna því hins vegar að þessi gleðilæti hans eru innan allra viðráðanlegra og skikkanlegra marka. Hv. þingmaður sagði áðan að þetta ESB-mál væri eins konar skrúfa á þjóðinni sem væri að forskrúfast. En…

Virðulegi forseti. Ég hef mikinn skilning á því að það sé erfitt fyrir hv. þm. Ögmund Jónasson, einn af ábyrgðarmönnum ESB-umsóknarinnar, að hafa taumhald á tilfinningum sínum þegar svona stórir atburðir eru gerast eins og þeir að framkvæmdarstjórnin ætli að mæla með aðildarumsókninni. En ég fagna því hins vegar að þessi gleðilæti hans eru innan allra viðráðanlegra og skikkanlegra marka.

Hv. þingmaður sagði áðan að þetta ESB-mál væri eins konar skrúfa á þjóðinni sem væri að forskrúfast. En þetta er ekki bara skrúfa á þjóðinni, þetta er líka skrúfa á ríkisstjórnina og ríkisstjórnarsamstarfið og þar er ekki um neina forskrúfun að ræða. Þar sýnist mér nefnilega að skrúfgangurinn sé í fínu lagi og allt gengur eins og til er ætlast. Evrópusambandsaðildin heldur áfram og menn keyra þetta áfram eins og ekkert hafi í skorist og geta ekki dulið gleði sína í fjölmiðlum eins og hæstv. forsætisráðherra í gær.

Það er ekki þannig að hér sé um að ræða einhvers konar umræðuferli eins og hv. þm. Árni Þór Sigurðsson sagði áðan, það er óskaplega sakleysislegt orð og gefur til kynna að menn setjist nú niður og ræði málið kannski yfir kaffisopa eða tebolla eða einhverju slíku. Þetta er miklu meira. Umræðuferlið svokallaða felur t.d. það í sér að sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið kynnti á dögunum 146 blaðsíðna skýrslu bara um landbúnaðinn sem fyrstu svör við spurningum ESB. Þetta er umræðuferlið. Stjórnsýslan okkar er undirlögð af því að svara þessum stóru spurningum og hér er ekki um að ræða nein einföld svör við einföldum spurningum. Hér er um að ræða stórkostlegar ritgerðir í hverjum málaflokknum á fætur öðrum. Hér er ég að tala um afmarkaðan þátt í einu ráðuneyti og þá eru öll hin ráðuneytin eftir. Það er alveg ljóst mál að stjórnsýslan okkar er undirlögð í þessu umræðuferli af því að vinna að málefnum sem snúa að umsókn okkar að Evrópusambandinu í boði hv. þm. Ögmundar Jónassonar

og það verður ekki annað gert á meðan. Það skýrir auðvitað verkleysi ríkisstjórnarinnar hvað margt varðar.

Steinunn Valdís Óskarsdóttir Samfylkingin ræða

2010-02-17 13:51 328 orð

Frú forseti. Það eru tvö atriði sem ég vildi ræða undir þessum lið, í fyrsta lagi það sem hv. þm. Þór Saari sagði varðandi skort á úttekt á stjórnsýslunni. Nú veit ég ekki hvernig málum er háttað í fjárlaganefnd enda á ég ekki sæti þar, en ég vil lýsa þeirri skoðun minni að mér finnst sjálfsagt að fram fari einhvers konar skoðun á stjórnsýslu í Seðlabankanum eins og reyndar er gert ráð fyrir að fari fram í stjórnsýslunni sjálfri. Hæstv. forsætisráðherra hefur kynnt það hér að eftir að…

Frú forseti. Það eru tvö atriði sem ég vildi ræða undir þessum lið, í fyrsta lagi það sem hv. þm. Þór Saari sagði varðandi skort á úttekt á stjórnsýslunni. Nú veit ég ekki hvernig málum er háttað í fjárlaganefnd enda á ég ekki sæti þar, en ég vil lýsa þeirri skoðun minni að mér finnst sjálfsagt að fram fari einhvers konar skoðun á stjórnsýslu í Seðlabankanum eins og reyndar er gert ráð fyrir að fari fram í stjórnsýslunni sjálfri. Hæstv. forsætisráðherra hefur kynnt það hér að eftir að rannsóknarskýrsla Alþingis verður lögð fram í byrjun mars mun fara fram úttekt á grundvelli þeirrar skýrslu á því hvort eitthvað hafi farið úrskeiðis í stjórnsýslu ráðuneytis og stofnana ríkisins og í framhaldi af því að ef eitthvað óeðlilegt kemur í ljós á að grípa til viðeigandi ráðstafana. Ég vildi nefna þetta í þessari umræðu af því að skilja mátti af ræðu þingmannsins að það væri ekkert verið að gera varðandi úttekt á stjórnsýslunni.

Hitt atriðið sem ég vildi koma inn á, frú forseti, er það sem hv. þm. Skúli Helgason og Lilja Mósesdóttir nefndu varðandi þær reglur sem verið er að vinna að í viðskiptanefnd og snýr að endurskipulagningu skuldugra fyrirtækja. Ég er þeirrar skoðunar að við verðum við þessar aðstæður að notast við allt önnur viðmið en við höfum notast við hingað til í íslensku samfélagi. Það eru breyttir tímar, það eru nýir tímar sem kalla á breytt gildismat og breytt siðferðismat. Og þó að það útheimti ekki hámark peningalegrar endurgreiðslu frá skuldurum í hvert skipti, segi ég: Þá verður bara að hafa það vegna þess að ég held að siðferðið úti í samfélaginu sé þannig í augnablikinu að menn kæri sig ekki um að þeir menn sem settu íslenskt samfélag á hliðina fái tækifæri til þess að endurtaka leikinn. Það er kominn tími til að stokka upp á nýtt og spila eftir nýjum leikreglum en ekki þeim gömlu sem komu okkur í þá stöðu sem við erum núna.

Ásbjörn Óttarsson Sjálfstæðisflokkur ræða

2010-02-17 13:54 343 orð

Virðulegi forseti. Ég vil fyrst byrja á því að taka undir með þeim hv. þingmönnum sem rætt hafa um endurskipulagningu á skuldugum fyrirtækjum. Ég tel að við þurfum að fara með þetta mál miklu lengra og ég tek undir með hv. þm. Steinunni Valdísi Óskarsdóttur um að við þurfum að setja önnur viðmið. Ég var með skriflega fyrirspurn til hæstv. efnahags- og viðskiptaráðherra í haust þar sem ég óskaði eftir upplýsingum um hvaða afsláttur hefði verið gefinn á lánum, bæði húsnæðislánum og…

Virðulegi forseti. Ég vil fyrst byrja á því að taka undir með þeim hv. þingmönnum sem rætt hafa um endurskipulagningu á skuldugum fyrirtækjum. Ég tel að við þurfum að fara með þetta mál miklu lengra og ég tek undir með hv. þm. Steinunni Valdísi Óskarsdóttur um að við þurfum að setja önnur viðmið.

Ég var með skriflega fyrirspurn til hæstv. efnahags- og viðskiptaráðherra í haust þar sem ég óskaði eftir upplýsingum um hvaða afsláttur hefði verið gefinn á lánum, bæði húsnæðislánum og fyrirtækjalánum, á milli nýju og gömlu bankanna og svarið var mjög einfalt: Það var ekki hægt að svara vegna þess að það var bankaleynd. Það er alveg hreint með ólíkindum að það skuli vera þannig að sama fólkið og lánaði einstaklingunum íbúðarlánin rukkar þá nú. Þetta fólk fær bónus sem fer eftir því hvernig gengur að rukka. Ef vel gengur að rukka einstaklingana sem tóku lánin fær þetta fólk bónus út á það. Þetta er algerlega óskiljanlegt og ég tel mjög mikilvægt að við endurskoðum bankaleyndina til þess að við getum haft þessa hluti uppi á borðinu. Öðruvísi verður aldrei sátt í samfélaginu.

Virðulegi forseti. Það sem ég ætlaði að kveðja mér hljóðs um undir þessum lið er sá niðurskurður sem á sér stað hjá Ríkisútvarpinu. Búið er að segja upp 15 fréttamönnum og verið er að loka svæðisstöðvunum úti á landsbyggðinni. Á sama tíma er Ríkisútvarpið búið að fækka um eitt stöðugildi í sölu- og markaðsdeild. Ég velti því fyrir mér, virðulegi forseti: Er þetta rétt forgangsröðun, á meðan fréttastofan berst í bökkum við að koma upplýsingum til þjóðarinnar í því ástandi sem við erum í núna, skuli vera starfandi 26 manns í markaðsdeildinni? Mín skoðun er sú að þetta er algerlega ófært. Við verðum að ræða hér hvernig við ætlum að gera þetta og eins er skynsamlegra að draga úr kaupum á erlendu efni við þessar aðstæður. Þær aðstæður sem eru í þjóðfélaginu núna kalla á að það ágæta fólk sem starfar á fréttastofu

Ríkisútvarpsins hafi burði til að koma þeim fréttum til almennings sem hann þarf að fá.

Ögmundur Jónasson Vinstrihreyfingin - grænt framboð ræða

2010-02-17 13:56 223 orð

Hæstv. forseti. Það kom fram hjá tveimur þingmönnum a.m.k., hv. þm. Gunnari Braga Sveinssyni og hv. þm. Ragnheiði E. Árnadóttur, að þau væru rugluð í ríminu varðandi afstöðu Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs til Evrópusambandsins. Ég skal reyna að greiða úr þessum skilningsflækjum þeirra. Staðreyndin er sú að innan okkar raða hafa verið mismunandi áherslur hvað þetta snertir. Hluti þingflokksins vildi ekki fara í beinar aðildarviðræður heldur láta fyrst á það reyna hvort þjóðin vildi…

Hæstv. forseti. Það kom fram hjá tveimur þingmönnum a.m.k., hv. þm. Gunnari Braga Sveinssyni og hv. þm. Ragnheiði E. Árnadóttur, að þau væru rugluð í ríminu varðandi afstöðu Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs til Evrópusambandsins. Ég skal reyna að greiða úr þessum skilningsflækjum þeirra. Staðreyndin er sú að innan okkar raða hafa verið mismunandi áherslur hvað þetta snertir. Hluti þingflokksins vildi ekki fara í beinar aðildarviðræður heldur láta fyrst á það reyna hvort þjóðin vildi ganga til slíkrar vinnu. Síðan var annar hluti, og ég var í þeim hópi, sem vildi sækja um aðild. En það sem sameinar okkur, og það er ekkert flókið, er að við leggjum áherslu á lýðræðislega niðurstöðu í málinu. Það er það sem skiptir endanlega máli.

Hitt er rétt sem fram kom hjá hv. þm. Einari K. Guðfinnssyni og reyndar líka hv. þm. Ragnheiði E. Árnadóttur, að þetta er óhemjudýrt og við þurfum að gæta okkar í þessu efni. Ég tek undir áhyggjur hv. þingmanns varðandi forgangsröðunina. Staðreyndin er sú að skrifræðisbáknið í Brussel er óseðjandi ófreskja og er búið að búa til ferli sem er gríðarlega tímafrekt og gríðarlega dýrt. Við þurfum að gæta okkar mjög á því að láta ekki leiða okkur út á mjög kostnaðarsamar brautir hvað þetta snertir. Áhyggjur þingmannanna og ábendingar eru því eitthvað sem okkur ber svo sannarlega að taka tillit til.

Kristján L. Möller Samfylkingin ræða

2010-02-17 13:58 282 orð

Virðulegi forseti. Ég tók eftir því í upphafi þessarar umræðu frá hv. þm. Einari K. Guðfinnssyni að hann er mjög óttasleginn gagnvart Evrópusambandinu, eins og við höfum auðvitað oft heyrt, og sama kom fram hjá hv. þm. Gunnari Braga Sveinssyni. Ég fagna með hæstv. forsætisráðherra því að við séum að verða fullgilt aðildarumsóknarríki, það verður mikil og stór stund þegar það gerist. Sú aðildarumsókn sem er inni og verður samþykkt núna á næstunni, sem betur fer, er m.a. studd af hv. Guðmundi…

Virðulegi forseti. Ég tók eftir því í upphafi þessarar umræðu frá hv. þm. Einari K. Guðfinnssyni að hann er mjög óttasleginn gagnvart Evrópusambandinu, eins og við höfum auðvitað oft heyrt, og sama kom fram hjá hv. þm. Gunnari Braga Sveinssyni. Ég fagna með hæstv. forsætisráðherra því að við séum að verða fullgilt aðildarumsóknarríki, það verður mikil og stór stund þegar það gerist. Sú aðildarumsókn sem er inni og verður samþykkt núna á næstunni, sem betur fer, er m.a. studd af hv. Guðmundi Steingrímssyni og Siv Friðleifsdóttur sem bæði eru þingmenn Framsóknarflokksins. Ef ég man rétt var samþykkt á landsfundi Framsóknarflokksins áður en formannskjörið

byrjaði, að styðja aðildarumsókn að Evrópusambandinu. Framsóknarflokkurinn er nefnilega töluvert mikill Evrópuflokkur þó að það séu fimm þingmenn sem hér eru sem eru andvígir, en tveir styðja aðildarumsóknina. Þessi aðildarumsókn var líka studd af einum þingmanni Sjálfstæðisflokksins, Ragnheiði Ríkharðsdóttur, og varaformaður Sjálfstæðisflokksins sat hjá, hún ætlaði öðrum að taka þessa ákvörðun.

Virðulegi forseti. Þetta er stutt af töluvert stórum hóp af framsóknarmönnum og sjálfstæðismönnum og nýlega, 12. febrúar, var stofnað félagið Sjálfstæðir Evrópumenn. Þar eru margir nafntogaðir sjálfstæðismenn: Benedikt Jóhannesson er formaður, Ragnheiður Ríkharðsdóttir, Halldór Halldórsson, Baldur Dýrfjörð og vafalaust fleiri. Eitt af markmiðum þessa félags er að stuðla að hagstæðum samningi um aðild Íslands að Evrópusambandinu. Ég held, virðulegi forseti, að m.a. sjálfstæðismenn, sá þröngsýni hópur sem hér fyllir að hluta þingflokk sjálfstæðismanna, ætti að lesa ávarp Benedikts Jóhannessonar frá þessum stofnfundi og jafnframt lesa hvað góður forustumaður Sjálfstæðisflokksins, Bjarni heitinn Benediktsson, sagði

árið 1969 um hina óttaslegnu menn sem óttast að horfa út fyrir landsteinana.

Virðulegi forseti. Þetta kom upp í huga minn, „hinir óttaslegnu menn“ þegar ég hlustaði á þá sjálfstæðismenn sem talað hafa

um Evrópusambandið.

Aðildarviðræður við ESB -- skuldaaðlögun fyrirtækja -- stjórnsýsluúttektir

Ríkisstjórn

Stjórnarandstaða

Tímalína umræðunnar