Launabónusar -- Icesave -- umsókn að ESB -- kyndingarkostnaður

Frú forseti. Á þeim ágæta vefmiðli feykir.is birtust nokkrar fréttir nýverið og á milli fréttanna „Sauðfjárbændur mótmæla“ og „Í dag er ekki góður dagur til að sleikja ljósastaura“ birtist frétt sem lætur ekki mikið yfir sér, en þó: „Ásmundur Einar ætlar að gera Samfylkingunni lífið leitt.“

Í fréttinni kemur fram, með leyfi forseta, að Ásmundur segi „að stoppa þurfi umsóknarferlið á næsta þrepi enda telur hann að ekki sé meiri hluti á Alþingi til að halda áfram með málið. — Við slátrum ESB-kosningunni, sagði Ásmundur og lofaði fundarmönnum því að hann muni ekki tipla í kringum Samfylkinguna í ESB-málinu heldur þvert á móti gera Samfylkingunni lífið leitt.“

Þegar þessi ummæli eru lesin saman við þær yfirlýsingar sem hæstv. ráðherrar, fjármálaráðherra og sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, gáfu í sumar hvað varðar ESB-ferlið allt saman kom í ljós að það væri mat þessara hæstv. ráðherra að stöðva bæri samninga við ESB ef sýnt þætti að ekki næðust að þeirra mati nægilega góðir samningar fyrir Íslendinga.

Allt þetta skiptir miklu máli og það er rétt að spyrja m.a. hv. þm. Valgerði Bjarnadóttur, sem situr í utanríkismálanefnd, hvort það sé mat þingmannsins að samningsstaða Íslands sé að styrkjast þessa dagana eða veikjast. Ég minni á að við sjálfstæðismenn lögðum til, úr því að ríkisstjórnin var greinilega klofin í þessu máli, að fram færi þjóðaratkvæðagreiðsla um þetta mál þannig að það lægi fyrir hvort vilji íslensku þjóðarinnar væri að fara í slíkt ferli, það mundi styrkja umsóknarferlið og gera mönnum ljóst í Brussel, ef þjóðin segði já, að alvara væri á bak við slíkt.

Nú er alveg greinilegt, ef menn lesa saman þessi ummæli, skoðanakannanir og ummæli hæstv. ráðherra, að lítil alvara virðist vera að baki þessu. Bæði hangir yfir hótun um að stöðva ferlið og hitt líka að sama hvað komi heim með þessum samningi muni helmingur

ríkisstjórnarinnar beita sér harkalega gegn þeim samningum.

Virðulegi forseti. Ég ætla hvorki að ræða um Evrópusambandið né Icesave. Mig langar undir þessum lið til að vekja athygli á fréttatilkynningu frá Samtökum sveitarfélaga á köldum svæðum. Í henni komu fram afskaplega sláandi upplýsingar, m.a. að það munar orðið 336% á kyndingarkostnaði í dreifbýli miðað við á Stór-Reykjavíkursvæðinu. Þetta er alveg gríðarlegur munur. Jafnframt kemur fram í þessari fréttatilkynningu að taxti á kyndingu í dreifbýli er 6,70 kr. Það sem kostar að kynda á Stór-Reykjavíkursvæðinu eru 2 kr., sem sagt 336% munur.

Í fjárlagafrumvarpinu sem er áætlað fyrir árið 2010 kemur fram að við ætlum að skerða þessar greiðslur um 80 millj. kr., það er niðurskurður á niðurgreiðslum til húshitunar, og ef við tökum verðlagsþáttinn líka inn í það erum við að tala þarna um 200 millj. Það er í kringum 20% niðurskurður til viðbótar. Þegar á þessu ári er búið að hækka rafmagnið um 20% og ég tel, frú forseti, að ef ekki verður gripið þarna inn í sé verið að raska búsetuskilyrðum. Bara til að árétta það heyrði ég í fullorðnum hjónum heima um síðustu helgi sem sögðu mér þær fréttir að nú væru þau, þetta ágæta fólk, að lenda í fátæktargildru. Það býr í eigin húsnæði, er búið að fá skerðingu á ellilífeyrinn og ofan á allan þennan rafmagnskostnað er þetta blessaða fólk að

lenda í fátæktargildru.

Hæstv. forseti. Ég missti reyndar af bróðurpartinum af fyrri ræðu hv. þm. Árna Þórs Sigurðssonar en miðað við það sem hann segir í sinni síðari ræðu held ég að ég geti brugðist við með þeim hætti að ég og ég hygg flokksfélagar mínir í Sjálfstæðisflokknum séum reiðubúnir að taka umræðu um þessi mál. Það er sameiginlegt markmið okkar að tryggja að hér rísi á rústunum heilbrigt bankakerfi þar sem gagnsæi ríkir og ekki eru innbyggðir hvatar til að taka óskynsamlegar ákvarðanir. Ég held að við séum öll sammála um það. Ég lýsi því a.m.k. yfir fyrir mína hönd að ég er reiðubúinn til að skoða þau mál sem hv. þm. Árni Þór Sigurðsson vék að.

En varðandi önnur mál sem hér hafa verið í umræðunni held ég að þegar við stöndum frammi fyrir ábyrgð í sambandi við Icesave-málið eru auðvitað í gangi ýmsar rannsóknir, m.a. á vegum þingsins og vegna ákvarðana þess um rannsóknarnefnd og sérstakan saksóknara, sem fela það í sér að leiða í ljós ábyrgð í þessu sambandi. Ábyrgð einstakra manna á Íslandi á tilurð Icesave-reikninganna og hvernig með þá var farið leiðir að mínu mati ekki til þess að hægt sé að samþykkja hvaða samkomulag sem er við Breta og Hollendinga í þessu máli. Mér finnst það veik rök fyrir stuðningsmenn Icesave-samninganna og þeirra frumvarpa um ríkisábyrgð sem hér hafa verið borin fram að vísa til ábyrgðar einhverra ótilgreindra einstaklinga á Íslandi og segja: Þar af leiðandi verðum við Íslendingar að ganga að kröfum Breta og Hollendinga. Mér finnst það ekki tæk röksemdafærsla. Við verðum að fara yfir efnisatriði málsins, hver okkar lagalega skuldbinding er, hvernig með hana er farið, hvernig við getum tryggt hagsmuni Íslands í sambandi við uppgjör þessara mála og það tel ég, og það mun koma betur fram í umræðunum á morgun, að ríkisstjórn Íslands hafi ekki gert.

Frú forseti. Ég tek undir þau ummæli sem hv. þm. Birgir Ármannsson hafði uppi vegna umræðu um launakjör og bónusa í bankakerfinu. En ég vil víkja aftur að umræðunni um ESB og umsóknarferli því sem nú stendur yfir.

Mat mitt er að í ljósi þeirra ummæla sem fallið hafa af hálfu ýmissa þeirra sem styðja þessa ríkisstjórn, bæði ráðherra og þingmanna, hefur komið í ljós að það eru meiri og deildari meiningar um þetta mál en í raun og veru glitti í hér í sumar og menn sáu. Maður mátti ætla að þegar ferlið væri komið af stað mundi það ganga fram, menn mundu klára það, klára samningana og svo mundi þjóðin koma að málinu. En nú hafa bæst við yfirlýsingar tveggja hæstv. ráðherra frá því í sumar um að rétt væri að stöðva ferlið, ef ekki fæst nægilega góður samningur að þeirra mati, yfirlýsingar sumra hv. þingmanna sem ætla að beita sér af krafti gegn öðrum stjórnarflokknum í málinu til að reyna að stöðva þetta ferli.

Allt þetta hlýtur að veikja samningsstöðu okkar Íslendinga og enn á ný hlýt ég að benda á það, frú forseti, hversu heilladrýgra það hefði verið ef við Íslendingar hefðum farið að þeim ráðum sem við sjálfstæðismenn settum fram og farið í gegnum þetta þannig að þjóðin hefði sagt til um hvort hún hefði viljað sækja um aðild eða ekki. Þá hefðum við komið sameinuð til leiks, við hefðum komið til samninga með sterka samningsstöðu með þjóðina að baki okkur og um leið skýra og klára kröfu um að slíkur samningur komi til baka og þjóðin fái að greiða þar atkvæði um. En sú staða kann að koma upp að samningurinn komi ekki aftur til Íslands, að þjóðin fái ekki að segja skoðun sína eins og hv. þm. Árni Þór Sigurðsson sagði einmitt að væri forsenda þess að hann hefði stutt málið, að þjóðin fengi að lokum að segja sitt álit. Þess vegna hefði verið heilladrýgra að fara okkar leið og það kemur núna fram að menn sjái jafnvel fram á að þetta ferli tefjist. Það hefur reyndar komið fram hjá hv. þm. Valgerði Bjarnadóttur að hún hefur ekki miklar áhyggjur af því. Þá spyr maður sig: Hefði ekki verið skynsamlegra

að gefa sér svolítið meiri tíma, fara í gegnum slíka atkvæðagreiðslu og hafa hreint og klárt umboð á bak við samninganefndina en ekki það umboð

sem greinilega er algjörlega í tætlum og í fullkominni rúst?

Virðulegi forseti. Það fer ekkert á milli mála að Íslendingar hafa orðið frægir að endemum fyrir ýmislegt upp á síðkastið. Nú held ég að enn eitt dæmið sé að bætast í þennan sarp og það er hvernig staðið er að þessu umsóknarferli að Evrópusambandinu eins og það er kallað. Við vitum auðvitað að ríkisstjórnin gekk þverklofin til þess máls í sumar. Þá var okkur sagt og búin til ný stjórnmálafræðileg kenning um að eftir því sem ríkisstjórn væri klofnari þeim mun sterkari væri hún, ég tala nú ekki um lýðræðið.

Núna sjáum við hins vegar hvað hér er að gerast. Það blasir við öllum mönnum að það er fullkomið hik í þessu máli. Það fer enginn núna með þann sannfæringarkraft í brjóstinu sem þarf að liggja fyrir þegar menn fara til svona mikilvægra viðræðna, það er enginn sannfæringarkraftur á bak við þessa umsókn lengur. Auglýsir t.d. einhver núna að íslenska þjóðin ætti í tilefni af því að búið er að skipa samninganefnd að safnast saman á börum borgarinnar og gleðjast yfir því eins og menn gerðu í sumar? Auðvitað ekki. Það er ekki lengur til staðar þessi neisti sem einu sinni var á bak við þessa hugmynd um umsókn að Evrópusambandinu.

Við sjáum þetta dag frá degi. Andstaðan vex í ranni ríkisstjórnarinnar og ríkisstjórnarflokkanna. Einstakir þingmenn koma fram, einstakir ráðherrar lýsa yfir andstöðu sinni, einstakir þingmenn hvetja bókstaflega til þess að strax frá fyrsta degi verði unnið gegn þessum samningi sem þó er ekki búið að láta reyna á. Samninganefndin er nýlega skipuð, hefur ekki farið sína fyrstu ferð til Brussel eftir því sem mér er best kunnugt um. Svo sjáum við þetta líka í fjárlagafrumvarpinu þar sem einungis er gert ráð fyrir því að ráðuneytin, fyrir utan utanríkisráðuneytið, fái 50 millj. kr. til að standa að svona mikilli samningsgerð. Við sjáum að það er ekki lengur þessi sannfæring á bak við málið. Hins vegar er öllum ljóst að leyniþráður liggur á milli Icesave-málsins og Evrópusambandsumsóknarinnar og það er það eina

sem drífur þetta áfram, viljinn til að knýja fram Icesave-lausnina og viljinn til að semja við Evrópusambandið. Þar á milli eru hrein og klár

og augljós tengsl.

Frú forseti. Við upplifum hér mikinn hringlandahátt af hálfu stjórnarflokkanna. Annar flokkurinn, Vinstri grænir, segir eitt og hinn flokkurinn, Samfylkingin, segir allt annað. Við sjálfstæðismenn teljum ljóst að þetta ferli er farið af stað og þá verðum við að gæta íslenskra hagsmuna. Ég tel ríkisstjórnina ekki vera að gæta íslenskra hagsmuna með framkomu sinni þar og eins varðandi ESB-umsóknarferlið. Ég verð að segja það eins og er.

Ég var á sama fundi og hv. þm. Valgerður Bjarnadóttir í Brussel þar sem hæstv. utanríkisráðherra sat ásamt Olli Rehn og fleirum og talaði sérstaklega um hvað íslenskur sjávarútvegur væri góður, að við hefðum lært af mistökum okkar í gegnum tíðina og værum núna með sterkan sjávarútveg. Ég spyr þá: Samræmist það íslenskum hagsmunum meðan við erum í umsóknarferli um inngöngu í ESB að fara að kollvarpa fiskveiðistjórnarkerfinu hér heima? Ég segi nei. Utanríkisráðherrann segir það sjálfur. Við erum með sterkt sjávarútvegskerfi en á sama tíma og við erum að hefja umsóknarferlið, aðildarviðræðurnar, er verið að kollvarpa fiskveiðistjórnarkerfinu hér heima.

Ég undirstrika að ég tel mikilvægt að við förum þessa leið á enda, að við klárum samningsferlið allt og gætum okkar ýtrustu hagsmuna sem liggja náttúrlega fyrst og fremst á sviði landbúnaðar og sjávarútvegs. Að því verðum við að huga, en ég er algjörlega mótfallin því að setja málið fram með þeim hringlandahætti sem ýmsir stjórnarþingmenn hafa gert, að það eigi að fara að draga aftur umsóknina til Evrópusambandsins. Mér finnst það lýsa mikilli vitleysu og miklu óraunsæi í allri utanríkispólitík Íslendinga. Við verðum að klára þetta ferli, gera það af reisn og láta síðan þjóðina ráða. Við eigum ekki að vera feimin við það.