Lausn Icesave-deilunnar -- gagnaver í Reykjanesbæ -- breytingar á ríkisstjórn

138. löggjafarþing Mál nr. 1176 7. september 2010 Sjá á Alþingi.is ↗
17 ræður
13 þingmenn
3.855 orð
4 flokkar
Framsóknarflokkur Samfylkingin Sjálfstæðisflokkur Vinstrihreyfingin - grænt framboð

Ríkisstjórn

Ragnheiður E. Árnadóttir
Sjálfstæðisflokkur
2 ræður 597 orð
Össur Skarphéðinsson
Samfylkingin
1 ræða 394 orð
Skúli Helgason
Samfylkingin
1 ræða 301 orð
Birgir Ármannsson
Sjálfstæðisflokkur
1 ræða 286 orð
Guðlaugur Þór Þórðarson
Sjálfstæðisflokkur
1 ræða 277 orð
Þórunn Sveinbjarnardóttir
Samfylkingin
1 ræða 233 orð
Ólöf Nordal
Sjálfstæðisflokkur
1 ræða 214 orð
Mörður Árnason
Samfylkingin
1 ræða 192 orð
Ásta R. Jóhannesdóttir
Samfylkingin
3 ræður 31 orð

Stjórnarandstaða

Gunnar Bragi Sveinsson
Framsóknarflokkur
2 ræður 666 orð
Árni Þór Sigurðsson
Vinstrihreyfingin - grænt framboð
1 ræða 304 orð
Lilja Mósesdóttir
Vinstrihreyfingin - grænt framboð
1 ræða 208 orð
Ásmundur Einar Daðason
Vinstrihreyfingin - grænt framboð
1 ræða 152 orð

Tímalína umræðunnar

7. september 2010
Ólöf Nordal Sjálfstæðisflokkur ræða
214 orð
Virðulegi forseti. Hæstv. efnahags- og viðskiptaráðherra Árni Páll Árnason sagði í fyrirspurnatíma í gær að endurreisn efnahagslífsins væri mjög undir því komin að samið yrði um Icesave. Ráðherrann sagði, með leyfi forseta: „Gögn Hagstofunnar falla í sömu átt en þau sýna betur en nokkuð annað tjónið sem þjóðarbúinu hefur verið búið af því að hafa ekki lokið Icesave-málinu í þessa átt.“ Hæstv. iðnaðarráðherra lýsti því jafnframt yfir að stjórnarandstaðan þvældist fyrir og hefði komið öllu í…

Virðulegi forseti. Hæstv. efnahags- og viðskiptaráðherra Árni Páll Árnason sagði í fyrirspurnatíma í gær að endurreisn efnahagslífsins væri mjög undir því komin að samið yrði um Icesave. Ráðherrann sagði, með leyfi forseta:

„Gögn Hagstofunnar falla í sömu átt en þau sýna betur en nokkuð annað tjónið sem þjóðarbúinu hefur verið búið af því að hafa ekki lokið Icesave-málinu í þessa átt.“

Hæstv. iðnaðarráðherra lýsti því jafnframt yfir að stjórnarandstaðan þvældist fyrir og hefði komið öllu í óefni með andófi í Icesave-málinu. Mikil eru verk stjórnarandstöðunnar þegar hér á að heita traustur þingmeirihluti í landinu.

Einnig horfa ráðherrarnir fram hjá því að innan raða ríkisstjórnarinnar eru þingmenn sem hafa staðið með hagsmunum íslensku þjóðarinnar í Icesave-málinu og er hv. þm. Ásmundur Einar Daðason einn þeirra. Hann skrifaði ágæta grein í Morgunblaðið á dögunum þar sem hann lýsti því að ný staða væri komin upp í Icesave-málinu og vísaði þar til yfirlýsinga ESB um að engin ríkisábyrgð væri á bankainnstæðum og jafnframt rökstuddi hann að málstaður okkar og staða hefðu styrkst. Mig langar í ljósi þeirra orða sem hæstv. efnahags- og viðskiptaráðherra lét falla spyrja hv. þm. Ásmund Einar Daðason hvort hann deili skoðunum ráðherrans á lausn Icesave-málsins eða hvort hann sé enn sama sinnis og hann var um að staða Íslands í Icesave-málinu hafi styrkst.

Ásmundur Einar Daðason Vinstrihreyfingin - grænt framboð ræða
152 orð
Frú forseti. Ég get upplýst hv. þingmann um það að hvað varðar hið mikla tjón sem hefur hlotist af töfum Icesave-deilunnar deili ég ekki skoðunum með hæstv. efnahags- og viðskiptaráðherra. Þvert á móti hafa sparast tugir milljarða í vaxtakostnað fyrir íslenska þjóðarbúið sem hefur verið gríðarlega mikilvægt. Nú sjáum við að Evrópusambandið sjálft dregur í efa ríkisábyrgð á innstæðutryggingum. Það hefur sjálft gefið út yfirlýsingar þess efnis, send hafa verið bréf erlendis til Brussel til…

Frú forseti. Ég get upplýst hv. þingmann um það að hvað varðar hið mikla tjón sem hefur hlotist af töfum Icesave-deilunnar deili ég ekki skoðunum með hæstv. efnahags- og viðskiptaráðherra. Þvert á móti hafa sparast tugir milljarða í vaxtakostnað fyrir íslenska þjóðarbúið sem hefur verið gríðarlega mikilvægt. Nú sjáum við að Evrópusambandið sjálft dregur í efa ríkisábyrgð á innstæðutryggingum. Það hefur sjálft gefið út yfirlýsingar þess efnis, send hafa verið bréf erlendis til Brussel til að fá frekari skýringar en lítið komið til baka, en þessar yfirlýsingar standa.

Mín skoðun er sú að við eigum að vera óhrædd við að halda uppi málstað Íslands í þessu máli og ekki tala hann niður, þvert á móti. Þetta er í ákveðnu ferli núna, þetta er í ákveðnu samningaferli og við eigum að halda því áfram, sjá hvað kemur út úr því en það á ekki að vera undir svipuhöggum Evrópusambandsins. Hver er málstaður Íslands?

Lilja Mósesdóttir Vinstrihreyfingin - grænt framboð ræða
208 orð
Frú forseti. Mig langar til að taka þátt í þessari umræðu um fullyrðingar þess efnis að nauðsynlegt sé að ganga frá samningnum um Icesave. Slík fullyrðing er ekki í neinu samræmi við þær aðstæður sem við búum við í dag. Fjármálakreppan fælir fjárfesta frá landinu, jafnvel þótt í boði séu mjög hagstæðir fjárfestingarkostir. Við höfum skýrt dæmi um fælingarmátt fjármálakreppunnar. Hér á landi eru innilokaðir 500–600 milljarðar í eigu erlendra fjárfesta. Þessir erlendu fjárfestar vilja út sem…

Frú forseti. Mig langar til að taka þátt í þessari umræðu um fullyrðingar þess efnis að nauðsynlegt sé að ganga frá samningnum um Icesave. Slík fullyrðing er ekki í neinu samræmi við þær aðstæður sem við búum við í dag. Fjármálakreppan fælir fjárfesta frá landinu, jafnvel þótt í boði séu mjög hagstæðir fjárfestingarkostir. Við höfum skýrt dæmi um fælingarmátt fjármálakreppunnar.

Hér á landi eru innilokaðir 500–600 milljarðar í eigu erlendra fjárfesta. Þessir erlendu fjárfestar vilja út sem fyrst og leggja fé sitt inn á bankabækur eða kaupa ríkisskuldabréf til þriggja eða sex mánaða.

Frú forseti. Hagkerfið er fullt af erlendu fjármagni sem vill út. Icesave-samningur mun engu breyta þar um nema ýta undir útþrá erlendra fjárfesta. Aukin skuldsetning ríkissjóðs mun ekki auka fjárfestingargleði erlendra fjárfesta hér á landi.

Frú forseti. Okkur liggur ekkert á að semja um Icesave. Við höfum uppfyllt siðferðilega skyldu okkar gagnvart breskum og hollenskum innstæðueigendum. Við höfum tryggt forgang innstæðueigenda í þrotabú Landsbankans. Við höfum ekki krafið Breta um skaðabætur vegna hryðjuverkalaganna sem þeir settu til að vernda innstæðueigendur. Við gerum kröfu um að breskir og hollenskir innstæðueigendur sitji við sama borð og íslenskir sparifjáreigendur og fái innstæður sínar greiddar út í íslenskum krónum.

Frú forseti. Tíminn vinnur með okkur í Icesave-deilunni. Heyr, heyr.

Gunnar Bragi Sveinsson Framsóknarflokkur ræða
321 orð
Virðulegi forseti. Ég ætla aðeins að blanda mér í þessa umræðu. Ástæðan er vitanlega frammíkall hv. þm. Marðar Árnasonar þegar hann spurði: Hver er málstaður Íslands? Ef þeir sem eru að reka málið fyrir Íslands hönd, ríkisstjórnin, fjármálaráðherra, forsætisráðherra og aðrir, vita ekki hver málstaður Íslands er er illa komið fyrir okkur. Ég get ekki skilið frammíkall hv. þingmanns öðruvísi en að hann endurspegli þá skoðun sem er í Stjórnarráðinu þessa dagana. Það er alveg ljóst að í…

Virðulegi forseti. Ég ætla aðeins að blanda mér í þessa umræðu. Ástæðan er vitanlega frammíkall hv. þm. Marðar Árnasonar þegar hann spurði: Hver er málstaður Íslands?

Ef þeir sem eru að reka málið fyrir Íslands hönd, ríkisstjórnin, fjármálaráðherra, forsætisráðherra og aðrir, vita ekki hver málstaður Íslands er er illa komið fyrir okkur. Ég get ekki skilið frammíkall hv. þingmanns öðruvísi en að hann endurspegli þá skoðun sem er í Stjórnarráðinu þessa dagana.

Það er alveg ljóst að í gegnum allar þessar viðræður og allt þetta ferli hefur verið reynt að beita þessa þjóð sem Ísland er kúgunum til að ná fram ákveðinni niðurstöðu og það af hálfu stórra ríkja innan Evrópusambandsins sem beita Evrópusambandinu og öllu öðru fyrir sig til að reyna að fá okkur til að borga eitthvað sem okkur ber ekki sem þjóð að gera. Þetta eru einkaskuldir einkafyrirtækis. Við megum ekki gleyma því.

Hver er málstaður Íslands? Hann er vitanlega sá að við höfum uppfyllt það sem okkur ber. Við eigum að halda því til streitu og ég verð að segja að ég lýsi mig algjörlega sammála þeim orðum sem hv. þm. Lilja Mósesdóttir flutti áðan. Það er ekki hægt áðan.

Frú forseti. Ef það verður samið um Icesave, ef það kemur einhver samningur einhvern tímann, hvað ætti þá að gera við hann? Við ættum að velta því fyrir okkur. Hvað ætlum við að gera við hann? Hlýtur hann ekki að fara í þjóðaratkvæði eins og sá samningur sem var hafnað? Er ekki rétta ferlið að þjóðin fái að klára þetta mál fyrst hún kaus að setja það í þann farveg sem það er í? Ég held að við hljótum að fara að velta alvarlega fyrir okkur hvort staðan sé ekki sú. Mín skoðun er að það eigi að vera þannig. Þjóðin tók þá ákvörðun að fella samning sem var lagður fyrir hana þannig að hún hlýtur að þurfa að fá að setja álit sitt á næsta samningi.

Ragnheiður E. Árnadóttir Sjálfstæðisflokkur ræða
308 orð
Virðulegi forseti. Mig langar til að eiga orðastað við hv. formann iðnaðarnefndar, Skúla Helgason, um stöðu mála varðandi framkvæmdir við gagnaver í Reykjanesbæ. Þannig er að við samþykktum loksins á þingi snemmsumars fjárfestingarsamning við Verne Holdings um smíði gagnaversins. Sá samningur var mikilvægur og ég spurði hv. þingmann í umræðum 6. maí hvort hann teldi þar með að öllum hindrunum væri rutt úr vegi varðandi þessa framkvæmd. Ég fékk þá það svar að þetta væri mikilvægasta…

Virðulegi forseti. Mig langar til að eiga orðastað við hv. formann iðnaðarnefndar, Skúla Helgason, um stöðu mála varðandi framkvæmdir við gagnaver í Reykjanesbæ. Þannig er að við samþykktum loksins á þingi snemmsumars fjárfestingarsamning við Verne Holdings um smíði gagnaversins. Sá samningur var mikilvægur og ég spurði hv. þingmann í umræðum 6. maí hvort hann teldi þar með að öllum hindrunum væri rutt úr vegi varðandi þessa framkvæmd. Ég fékk þá það svar að þetta væri mikilvægasta hindrunin, eftir væri „tæknilegt vandamál“ í fjármálaráðuneytinu sem sneri að virðisaukaskattsmálum sem þyrfti að leysa, svo ég noti hans orð, og hann taldi að það væri „fullur pólitískur vilji fyrir því að koma málinu í höfn“.

Í millitíðinni hefur það gerst að hæstv. fjármálaráðherra skrifar greinar í blöðin um að landið sé að rísa og að m.a. þurfi að líta til atvinnusköpunar á sviði grænnar orku. Gagnaver, ylrækt, kísilflöguvinnslu, koltrefjavinnslu o.s.frv. nefnir hann sérstaklega í greinum sínum. Hann er sem sagt að mæra gagnaver og því er spurning hvort hann hljóti ekki að vera því hlynntur.

Nú berast þær fréttir að fyrirtæki sem ætluðu sér að koma með verkefni inn í gagnaver Verne Holdings, sem er í sjálfu sér einungis skel utan um þau fyrirtæki sem ætluðu að koma þangað með starfsemi — ég nefni IBM — séu hætt við. Ástæðan er tafir í íslenskri stjórnsýslu við að leysa þetta sem formaður iðnaðarnefndar kallaði væntanlega á sínum tíma tæknilegt úrlausnarefni sem ætti að taka daga eða vikur. Nú er kominn septembermánuður. Gagnaverið er ekki farið af stað og menn á Suðurnesjum óttast að þarna fari bráðum að verða stöðvun framkvæmda, kranarnir teknir niður og allt stöðvist.

Þetta yrði að sjálfsögðu enn eitt áfallið fyrir atvinnulíf á Suðurnesjum og dæmi um að það

þurfi bara einn lítinn staf til að breyta jákvæða hugtakinu

atvinnusköpun, setja ð í staðinn — þetta er atvinnusköðun ríkisstjórnarinnar.

Ásta R. Jóhannesdóttir Samfylkingin ræða
7 orð
Forseti hvetur þingmenn til að virða tímamörk.
Skúli Helgason Samfylkingin ræða
301 orð
Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þm. Ragnheiði Elínu Árnadóttur fyrir þessa fyrirspurn sem er fyllilega réttmæt. Hún snýst um starfsemi gagnavers Verne Holdings á Suðurnesjum. Það er hárrétt hjá hv. fyrirspyrjanda að ég lét þess getið þegar við vorum að afgreiða fjárfestingarsamninginn til fyrirtækisins í vor að það væri þessi þrándur í götu eða þessi fyrirstaða sem þyrfti að ryðja úr vegi til að starfsemin gæti hafist. Ég vil reyndar árétta að þetta sem lýtur að vsk-málunum er viðfangsefni…

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þm. Ragnheiði Elínu Árnadóttur fyrir þessa fyrirspurn sem er fyllilega réttmæt. Hún snýst um starfsemi gagnavers Verne Holdings á Suðurnesjum. Það er hárrétt hjá hv. fyrirspyrjanda að ég lét þess getið þegar við vorum að afgreiða fjárfestingarsamninginn til fyrirtækisins í vor að það væri þessi þrándur í götu eða þessi fyrirstaða sem þyrfti að ryðja úr vegi til að starfsemin gæti hafist.

Ég vil reyndar árétta að þetta sem lýtur að vsk-málunum er viðfangsefni sem önnur gagnaver í samfélaginu hafa minnst á sem helsta þröskuldinn í vegi fyrir því að þessi iðnaður geti vaxið og orðið öflugur í landinu. Það er rétt að ég fari nokkrum orðum um það hvað þetta mál snýst um. Það lýtur að því að menn hafa komist að því að við stöndumst ekki samjöfnuð við gagnaver innan Evrópusambandsins varðandi virðisaukaskattsmeðferð á innflutningi á búnaði, þessum netþjónum sem eru nauðsynlegir til starfseminnar, og reyndar ekki varðandi sölu á gagnaversþjónustunni heldur.

Þegar búnaður til notkunar í gagnaverum er fluttur frá einu Evrópusambandslandi til annars er ekki lagður virðisaukaskattur á þann flutning þar sem ekki er um að ræða innflutning heldur frjálst flæði vöru. Ef hins vegar sami búnaður er fluttur í gagnaver á Íslandi er lagður á fullur virðisaukaskattur sem ekki fæst endurgreiddur ef eigandi búnaðarins er ekki með fasta starfsstöð eða virðisaukaskattsskyldur hér á landi. Þarna liggur hundurinn grafinn. Þetta er viðfangsefni sem fjármálaráðuneytið er með á borðinu og viðræður standa yfir við iðnaðarráðuneytið um lausn á þessu. Nýleg samtök íslenskra gagnaversfyrirtækja hafa gefið út þá yfirlýsingu að þetta þurfi að leysa til að þessi iðnaður komist á legg.

Ég tek undir það með fyrirspyrjanda að þetta verkefni hefur

tekið of langan tíma. Ég skora á fjármálaráðuneytið að leysa þetta hið fyrsta svo þessi öfluga grein til framtíðar

fái þrifist í landinu.

Ásta R. Jóhannesdóttir Samfylkingin ræða
14 orð
Forseti vill geta þess að klukkan hefur ekki alveg látið að stjórn í borðinu.
Guðlaugur Þór Þórðarson Sjálfstæðisflokkur ræða
277 orð
Virðulegi forseti. Ég hef áhuga á að eiga orðastað við hv. þm. Árna Þór Sigurðsson í tengslum við ráðherrabreytingar í ríkisstjórninni. Nú komu þær um margt á óvart og vöktu furðu margra. Það var þó mjög upplýsandi þegar hv. þingmaður og fyrrverandi hæstv. heilbrigðisráðherra Álfheiður Ingadóttir útskýrði það fyrir fréttamönnum á tröppum Bessastaða hvers vegna farið hefði verið í þessar breytingar. Hún sagði að með ráðherraskiptunum væri verið að tryggja meiri hluta fyrir fjárlögum. Ég held…

Virðulegi forseti. Ég hef áhuga á að eiga orðastað við hv. þm. Árna Þór Sigurðsson í tengslum við ráðherrabreytingar í ríkisstjórninni. Nú komu þær um margt á óvart og vöktu furðu margra. Það var þó mjög upplýsandi þegar hv. þingmaður og fyrrverandi hæstv. heilbrigðisráðherra Álfheiður Ingadóttir útskýrði það fyrir fréttamönnum á tröppum Bessastaða hvers vegna farið hefði verið í þessar breytingar. Hún sagði að með ráðherraskiptunum væri verið að tryggja meiri hluta fyrir fjárlögum.

Ég held að flestir hafi staðið í þeirri meiningu að hér væri meirihlutastjórn í landinu. Hvar hefur þú verið? [Hlátur í þingsal.]

Virðulegi forseti. Ég hvet fréttamenn til að vera vakandi núna því að hér er hvorki meira né minna en hæstv. utanríkisráðherra og yfirforsætisráðherra að upplýsa um að þetta sé fullkominn misskilningur. Það er auðvitað mikil frétt. Það er þó þannig eins og hæstv. utanríkisráðherra þekkir að sú ríkisstjórn sem er ekki með þingmeirihluta getur bara gert eitt, sagt af sér. Málið er ekki flóknara en það. En — Sigurður Kári vildi að við tækjum Framsóknarflokkinn með í gær. [Hlátur í þingsal.] Ég hlakka til að fá hæstv. utanríkisráðherra upp í pontu til að upplýsa okkur um raunverulega stöðu á stjórnarheimilinu og treysti honum til að gera það mjög skilmerkilega.

Þangað til væri gaman að fá hv. þm. Árna Þór Sigurðsson til að upplýsa okkur hvort þetta sé ekki satt sem hv. þm. Álfheiður Ingadóttir sagði. Er ekki satt og rétt að ríkisstjórnin hafði ekki þingmeirihluta nema með því að kaupa hann með ráðherrastól fyrir hv. þm. Ögmund Jónasson? Ég tel afskaplega mikilvægt að hv. þingmaður upplýsi okkur

um það hvort hv. þm. Álfheiður Ingadóttir hafi verið að segja satt eða ekki.

Árni Þór Sigurðsson Vinstrihreyfingin - grænt framboð ræða
304 orð
Frú forseti. Það kemur mér satt að segja afskaplega mikið á óvart að það skuli koma hv. þm. Guðlaugi Þór Þórðarsyni á óvart að gerðar hafi verið breytingar í ríkisstjórn vegna þess að spekúlasjónir um það höfðu átt sér stað í fjölmiðlum með nokkrum aðdraganda. Meginástæðan er að sjálfsögðu að ásetningur ríkisstjórnarflokkanna var að ráðast í breytingar á Stjórnarráðinu, stokka upp í stjórnsýslunni, ná fram meiri hagræðingu og sameina stofnanir, m.a. ráðuneyti, og fækka ráðherrum. Það er það…

Frú forseti. Það kemur mér satt að segja afskaplega mikið á óvart að það skuli koma hv. þm. Guðlaugi Þór Þórðarsyni á óvart að gerðar hafi verið breytingar í ríkisstjórn vegna þess að spekúlasjónir um það höfðu átt sér stað í fjölmiðlum með nokkrum aðdraganda. Meginástæðan er að sjálfsögðu að ásetningur ríkisstjórnarflokkanna var að ráðast í breytingar á Stjórnarráðinu, stokka upp í stjórnsýslunni, ná fram meiri hagræðingu og sameina stofnanir, m.a. ráðuneyti, og fækka ráðherrum. Það er það sem var samið um við myndun þessarar ríkisstjórnar og stendur í stjórnarsáttmála hennar.

Þessi tímasetning var valin nú í aðdraganda þess að þingið kæmi saman. Við töldum heppilegt að gera vissar breytingar á ríkisstjórninni á þessum tímapunkti, færa m.a. ráðuneyti á milli stjórnarflokkanna, eins og gert var og það kallar eðlilega á uppstokkun. Það kemur alltaf maður í manns stað. Það var m.a. það sem hv. þm. Álfheiður Ingadóttir lét hafa eftir sér í téðu viðtali. Er það satt …? Ríkisstjórnin og ríkisstjórnarflokkarnir hljóta að skipa mönnum til verka, hvort sem það er í ríkisstjórninni sjálfri eða í öðrum mikilvægum verkefnum sem þarf að vinna á vettvangi stjórnmálanna, m.a. í þinginu, með þeim hætti sem hún telur þjóna best þeim mikilvægu verkefnum sem hún er að ráðast í á hverjum tíma. Er það satt …? Það er fullt af mikilvægum verkefnum fyrir stuðningsmenn þessarar ríkisstjórnar, ekki bara í ríkisstjórninni sjálfri heldur líka á vettvangi Alþingis, og við skipum fólki til verka eins og við teljum hentugast hverju sinni og þurfum ekki að eiga það undir stjórnarandstöðunni

eða hv. þm. Guðlaugi Þór Þórðarsyni. Við teljum að með þeirri skipan sem nú hefur verið komið á í ríkisstjórninni Æ, … hafi ríkisstjórnin verið styrkt Alveg satt? [Hlátur í þingsal.] og sé vel undir það búin að takast á við þau verkefni sem bíða á næstu vikum og mánuðum.

Össur Skarphéðinsson Samfylkingin ræða
394 orð
Frú forseti. Ég ætla ekki að ræða mikið uppstokkanir á ríkisstjórninni en menn vita auðvitað að þegar verið er að stokka upp í ríkisstjórn er það jafnan gert til að styrkja hana. Ég hef fulla trú á því að hæstv. ráðherra Ögmundur Jónasson styrki ríkisstjórnina og læt mér jafnvel koma til hugar að ríkisstjórnin hugsanlega hafi þá meiri hluta fyrir fjárlögunum. [Hlátur í þingsal.] Ég kem þó í pontu til að ræða Icesave. Ég er ósammála hv. þm. Ásmundi Einari Daðasyni um að yfirlýsingar…

Frú forseti. Ég ætla ekki að ræða mikið uppstokkanir á ríkisstjórninni en menn vita auðvitað að þegar verið er að stokka upp í ríkisstjórn er það jafnan gert til að styrkja hana. Ég hef fulla trú á því að hæstv. ráðherra Ögmundur Jónasson styrki ríkisstjórnina og læt mér jafnvel koma til hugar að ríkisstjórnin hugsanlega hafi þá meiri hluta fyrir fjárlögunum. [Hlátur í þingsal.]

Ég kem þó í pontu til að ræða Icesave. Ég er ósammála hv. þm. Ásmundi Einari Daðasyni um að yfirlýsingar Evrópusambandsins skipti einhverjum sköpum fyrir okkur. Það hefur alltaf legið fyrir að ekki hefur verið ríkisábyrgð á þessari skuld. Það kom algjörlega skýrt fram í umfjöllun fjárlaganefndar. Ég tel hins vegar að menn eigi ekki að vera að horfa aftur í tímann. Ég held að við eigum að reyna að leysa þessa deilu með samningum og ég tel algjörlega nauðsynlegt að þingið afgeri það. Ég hef áður sagt að ég telji að stjórnarandstaðan hafi unnið af heilindum að því máli þegar hún kom að því og ég óska eftir því fyrir hönd ríkisstjórnarinnar að hún haldi því áfram. Ég tel ekki hægt að leysa þetta án aðkomu stjórnarandstöðunnar. Er það virkilega?

Ég tel sömuleiðis mikilvægt að ljúka þessu með samningum, að það fari ekki ESA-ferlið á enda og lendi í dómstólum. Ástæðan er eftirfarandi: Ég óttast að þá komi nýir þættir inn í málið. Það er einkum tvennt sem ég óttast. Í fyrsta lagi gæti verið gerð atlaga að neyðarlögunum. Ég held að þeirri atlögu yrði hrundið vegna þess að fyrir liggur forúrskurður sem er nokkuð jákvæður. Það sem ég óttast meira er að gerð verði atlaga að því að — hið svokallaða „top-up“ er partur af forgangskröfu og ég óttast að veikleikarnir gætu verið meiri þar. Ef því yrði breytt mundi það leiða til þess að almennir kröfuhafar fengju miklu meira. Það yrði minna eftir upp í það sem við þyrftum hugsanlega að standa skil á í samningum. Það gæti leitt til þess að sá partur af þrotabúinu sem kæmi til forgangskrafna færi niður í 60%. Það gæti aftur leitt til þess að það sem

við þurfum að standa skil á hugsanlega síðar yrði miklu hærra og upphæðin gæti þess vegna margfaldast. Í staðinn fyrir að hlaupa á ríflega 100 milljörðum kr., 100–200 milljörðum,

yrði upphæðin kannski mörg hundruð milljarðar. Það er ótti minn. Þess vegna vil ég samninga.

Birgir Ármannsson Sjálfstæðisflokkur ræða
286 orð
Hæstv. forseti. Það er auðvitað hægt að koma inn á mörg mál sem hafa verið rædd hér í dag. Fyrst vildi ég nefna það sem fram hefur komið, annars vegar af hálfu hæstv. utanríkisráðherra og hins vegar af hálfu hv. þm. Árna Þórs Sigurðssonar. Það er ekki alveg sama skýringin sem þeir gefa á því að ríkisstjórnin hafi gengið í gegnum þessar breytingar um daginn. Hv. þm. Árni Þór Sigurðsson hefur komið með þá opinberu söguskýringu að þarna hafi verið um að ræða nauðsynlega breytingu í kjölfar þess…

Hæstv. forseti. Það er auðvitað hægt að koma inn á mörg mál sem hafa verið rædd hér í dag. Fyrst vildi ég nefna það sem fram hefur komið, annars vegar af hálfu hæstv. utanríkisráðherra og hins vegar af hálfu hv. þm. Árna Þórs Sigurðssonar. Það er ekki alveg sama skýringin sem þeir gefa á því að ríkisstjórnin hafi gengið í gegnum þessar breytingar um daginn.

Hv. þm. Árni Þór Sigurðsson hefur komið með þá opinberu söguskýringu að þarna hafi verið um að ræða nauðsynlega breytingu í kjölfar þess að ákveðið hafi verið að fækka ráðherrum og ráðuneytum. Reyndar er rétt að minna á að þegar Vinstri hreyfingin – grænt framboð og Samfylkingin hófu samstarf 1. febrúar 2009 voru ráðherrar ríkisstjórnarinnar 10. Svo var þeim fjölgað þegar ríkisstjórnin var endurnýjuð á vordögum 2009 þannig að þetta hefur gengið sitt á hvað og engin leið að segja hvort talan 10 verður endanlega niðurstaðan hjá þessari ríkisstjórn. Þetta eru hrókeringar og það er miklu nær, sem lesa má út úr orðum hæstv. utanríkisráðherra, að ástæðan fyrir breytingunum sé sú að ríkisstjórnin hafi vart verið á vetur setjandi vegna innri sundrungar. Ráðherrabreytingin nú er auðvitað ekkert annað en viðleitni til að reyna að berja í þá bresti.

Þetta er nauðsynlegt að komi fram vegna þess að í þinginu er haldið uppi mjög mismunandi skýringum á því hvers vegna farið var út í þessar breytingar. Sumir hv. þingmenn reyna með einhverjum hætti að breiða yfir staðreyndir í þessu máli en það er auðvitað rétt sem bent hefur verið á,

hv. þm. Álfheiður Ingadóttir vísaði mjög skýrt til þess

að ráðherrabreytingin væri nauðsynleg til að koma fjárlögum í gegn.

Spurningin er auðvitað: Hver er framtíð slíkrar ríkisstjórnar sem hefur svo

veika stöðu?

Ásta R. Jóhannesdóttir Samfylkingin ræða
10 orð
Forseti verður að biðja hv. þingmenn um að virða tímamörk.
Þórunn Sveinbjarnardóttir Samfylkingin ræða
233 orð
Frú forseti. Nokkur orð um það sem hér hefur verið sagt um fælingarmátt kreppunnar. Það er alveg rétt að hann er mjög mikill Og fælingarmáttur ríkisstjórnarinnar. [Hlátur í þingsal.] og fælingarmáttur íslensku krónunnar er líka mikill eins og fram hefur komið í fréttum á síðustu dögum. Krónan þýðir höft og við ættum kannski að vera að ræða það hvernig við ætlum að losa krónuna undan höftunum og koma á eðlilegu efnahagsástandi í landinu. Eitt er að…

Frú forseti. Nokkur orð um það sem hér hefur verið sagt um fælingarmátt kreppunnar. Það er alveg rétt að hann er mjög mikill Og fælingarmáttur ríkisstjórnarinnar. [Hlátur í þingsal.] og fælingarmáttur íslensku krónunnar er líka mikill eins og fram hefur komið í fréttum á síðustu dögum. Krónan þýðir höft og við ættum kannski að vera að ræða það hvernig

við ætlum að losa krónuna undan höftunum og koma á eðlilegu efnahagsástandi í landinu. Eitt er að tala um fælingarmátt kreppu, tölum um fælingarmátt krónunnar því að ég hygg að við séum öll þegar á reynir sammála um að við þurfum á aukinni erlendri fjárfestingu að halda í öllum þáttum íslensks atvinnulífs. Þar með …? Fælingarmáttur kreppunnar og krónunnar sést m.a.s. í fjármögnun orkufyrirtækjanna sem hefur gengið afar erfiðlega á undanförnum missirum. Ekki þarf að hafa fleiri orð um það í þessum sal, það þekkja þingmenn ef þeir hafa ekki líka rætt það við forsvarsmenn þessara fyrirtækja.

Um Icesave-deiluna er það eitt að segja að sú deila verður aðeins leyst með samningum. Nú? Lausn á þeirri deilu er hluti af því að endurreisa traust og trúverðugleika á íslensku efnahagslífi, á íslensku stjórnkerfi, á Íslandi sem landi. Það hlýtur að vera markmið allra sem hér sitja að vera hluti af því að finna góða, ábyrga lausn á þeirri deilu

og leysa hana í samningum þannig að hún verði loks út úr heiminum — vonum seinna.

Mörður Árnason Samfylkingin ræða
192 orð
Forseti. Vegna ræðu hv. þm. Gunnars Braga Sveinssonar áðan er að segja frá því að með frammíkalli mínu um málstað Íslands var ég ekki að endurspegla eitt eða neitt, nema þá áleitnar spurningar úr þjóðarsálardjúpinu, heldur að biðja menn að fara varlega með orð. Það getur annars vegar kviknað í orðum og hins vegar getur vöknað í púðri þeirra eins og við þekkjum. Málstaður Íslands, segja menn, eins og það standi í stjórnarskrá eða sé í Mósebókunum, en hver er málstaður Íslands? Við skulum…

Forseti. Vegna ræðu hv. þm. Gunnars Braga Sveinssonar áðan er að segja frá því að með frammíkalli mínu um málstað Íslands var ég ekki að endurspegla eitt eða neitt, nema þá áleitnar spurningar úr þjóðarsálardjúpinu, heldur að biðja menn að fara varlega með orð. Það getur annars vegar kviknað í orðum og hins vegar getur vöknað í púðri þeirra eins og við þekkjum. Málstaður Íslands, segja menn, eins og það standi í stjórnarskrá eða sé í Mósebókunum, en hver er málstaður Íslands? Við skulum hugleiða hann.

Vissulega er málstaður Íslands í Icesave-deilunni að sleppa eins „billega“ út úr henni og hægt er, að reyna með öllu móti að þurfa að borga sem minnst. En það er líka málstaður Íslands að Icesave-deilan tefji ekki endurreisnina eins og hún gerir núna þrátt fyrir orð hv. formanns viðskiptanefndar

sem hann þarf að rökstyðja betur. Það er líka málstaður Íslands

að umheiminum verði það ljóst að hér býr stolt þjóð en líka ábyrg þjóð, þjóð sem heldur fast á hagsmunum sínum og þeirra kynslóða sem á eftir koma Ekki … en er líka annt um þann orðstír að hún standi við skuldbindingar sínar. [Kliður í þingsal.]

Gunnar Bragi Sveinsson Framsóknarflokkur ræða
345 orð
Virðulegi forseti. Að sjálfsögðu stendur Ísland við skuldbindingar sínar. Það höfum við alltaf gert og það ætlum við okkur að gera, að sjálfsögðu. Það er mjög undarlegt ef túlka má orð þingmannsins með þeim hætti að einhver hafi sagt að við ætlum ekki að gera það. En hverjar eru þessar skuldbindingar? Hverjar eru skuldbindingar Íslands sem þjóðar í þessu máli? Það er það sem við erum búin að vera að ræða hér og það sem þjóðin sagði í rauninni í kosningum er að hún var ósátt við þann samning…

Virðulegi forseti. Að sjálfsögðu stendur Ísland við skuldbindingar sínar. Það höfum við alltaf gert og það ætlum við okkur að gera, að sjálfsögðu. Það er mjög undarlegt ef túlka má orð þingmannsins með þeim hætti að einhver hafi sagt að við ætlum ekki að gera það. En hverjar eru þessar skuldbindingar? Hverjar eru skuldbindingar Íslands sem þjóðar í þessu máli? Það er það sem við erum búin að vera að ræða hér og það sem þjóðin sagði í rauninni í kosningum er að hún var ósátt við þann samning sem var lagður fyrir sem skuldbinding Íslands.

Ef hægt er að ná samkomulagi um þetta sem er ásættanlegt fyrir Ísland og fyrir íslenska þjóð er það að sjálfsögðu betra. En af hverju í ósköpunum eru menn þá hræddir við að ræða þá leið sem hefur verið nefnd dómstólaleiðin og segja hana þá alverstu? Hvað eftir annað upp á síðkastið hefur komið í ljós að staða okkar og það sem við höfum haldið fram er rétt og er búið að vera að styrkjast. Hvers vegna í ósköpunum eigum við þá ekki að halda því á lofti? Ég hef spurt mikið að þessu undanfarið: Hvers vegna í ósköpunum stíga stjórnvöld ekki fram, hvers vegna stíga ráðherrar ríkisstjórnarinnar ekki harðar fram og segja: Hér eru komin gögn sem sýna það og sanna að við gerðum þetta rétt? Vanhæf ríkisstjórn. Af hverju er það ekki gert?

Hér hefur verið sagt að ef dómur verður kveðinn upp í þessu máli og hann fellur Íslandi í óhag, sem flestir málsmetandi menn á Íslandi benda á að sé harla ólíklegt, munum við þurfa að standa skil á því sem kemur fram í þeim dómi. Að sjálfsögðu munum við þurfa að gera það. En við erum þá búin að reyna að sækja rétt okkar með skýrum hætti ef af því verður. Það er ekki útséð um að samningaleiðin verði fær í þessu máli og ég ítreka

það sem ég sagði áðan, ég held að það sé rétt að velta því upp hvort rétt sé að sá samningur fari sömu leið og sá fyrri gerði.

Ragnheiður E. Árnadóttir Sjálfstæðisflokkur ræða
289 orð
Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þm. Skúla Helgasyni fyrir svörin sem hann gaf. Ég veit að þingmaðurinn deilir þeirri skoðun minni að þetta þurfi að leysa, enda sagði hann það áðan. Hér hefur verið talað um fælingarmátt fjármálakreppunnar en ég held að það sé rétt sem hv. þm. Birgir Ármannsson kallaði fram í, eini fælingarmátturinn er ríkisstjórnin sjálf. Í úrræðaleysi og fullkomnum vanmætti grípur hún enn þá til Icesave-hálmstrásins. En förum aðeins yfir þetta.…

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þm. Skúla Helgasyni fyrir svörin sem hann gaf. Ég veit að þingmaðurinn deilir þeirri skoðun minni að þetta þurfi að leysa, enda sagði hann það áðan. Hér hefur verið talað um fælingarmátt fjármálakreppunnar en ég held að það sé rétt sem hv. þm. Birgir Ármannsson kallaði fram í, eini fælingarmátturinn er ríkisstjórnin sjálf.

Í úrræðaleysi og fullkomnum vanmætti grípur hún enn þá til Icesave-hálmstrásins.

En förum aðeins yfir þetta. Það er ekki Icesave sem tefur gagnaverið, það er tæknilegt virðisaukaskattsúrlausnarefni í fjármálaráðuneytinu. Leysum það. Við getum gert það núna strax eftir hádegi, fyrir hádegi þess vegna. Það er ekki Icesave sem tefur uppbyggingu einkasjúkrahúss í Reykjanesbæ. Það er ríkisstjórnin sem tefur það og hefur tafið. Það er ekki Icesave sem tefur það að fyrirtækið ECA geti sett upp viðhaldsstöð á Keflavíkurflugvelli. Það svæði er mér mjög hugleikið

þar sem þar eru fjöldamörg verkefni sem hafa ekkert með Icesave að gera, sem hafa bara með það að gera að það er einhver mótstaða innan ríkisstjórnarinnar.

Nú skora ég á hv. þm. Skúla Helgason og alla þingmenn hér inni, hvar í flokki sem þeir standa, sem vilja virkilega koma hjólum atvinnulífsins í gang: Stöndum saman, myndum nýjan meiri hluta um þessi atvinnuverkefni. Komum af stað öllum þeim verkefnum sem bíða í startholunum. Fjárfestar eru tilbúnir að hætta fjármagni sínu í íslenskan atvinnurekstur þrátt fyrir Icesave, þrátt fyrir að við séum í vanda. Þeir bíða í röðum. Vinnum með þessu fólki. Það er okkur öllum til hagsbóta. Ef það er ekki gert og ef þessi ríkisstjórn tekur sig ekki saman í andlitinu dugar ekki að punta hana upp. Hún verður að koma sér til verka, annars er hún gagnslaus og þá verður hún bara að fara frá.