Tvíhliða viðræður um stöðu Íslands gagnvart Evrópubandalaginu

[14:00] Forsætisráðherra (Davíð Oddsson) : Hæstv. forseti. Það er út af fyrir sig eðlilegt að þeir atburðir sem hafa verið að gerast á Norðurlöndum og hafa verið mjög í sviðsljósi varðandi Evrópubandalagið og aðgengi Noregs, Svíþjóðar, Finnlands og Austurríkis að Evrópusambandinu komi róti á hugi manna hér eins og um þetta er fjallað en rétt er að hafa í huga að það hefur þó ekkert gerst sem ekki var vitað að kynni að gerast þegar Íslendingar tóku sína ákvörðun. Að vísu var um hana deilt hvort við mundum eins og menn muna hér í hv. Alþingi samþykkja EES-samninginn en það hefur ekkert gerst gagnvart þeirri meginniðurstöðu þingmanna eins og ég hef skilið það að vilji þingsins stæði ekki til þess að við gerðumst aðilar að Evrópusambandinu. Það hefur ekkert gerst annað en þessi umræða. Og ég tel ekki að neitt í þessum tilboðum Evrópubandalagsins til að mynda í garð Noregs breyti þeirri stöðu. Á hinn bóginn liggur fyrir samþykki Alþingis sem var bærileg sátt um hér að þegar ljóst væri hvernig þessar viðræður kynnu að ganga, þá yrði auðvitað að fara í tvíhliða viðræður við Evrópusambandið. Sú afstaða hefur verið kynnt Evrópusambandinu og ég hef hugsað mér og beðið mína embættismenn að undirbúa það að ég muni fara í heimsókn til þessa sambands og gera frekari grein fyrir okkar sjónarmiðum. Ég vek þó athygli á því að EES-samningurinn stendur og hann er í gildi og gildir þrátt fyrir það að menn þurfa auðvitað að ræða fyrirkomulag á stofnanaþáttum þess samnings. Sumir hafa látið í veðri vaka að EES-samningurinn sem slíkur hyrfi á braut og legðist af. Svo er ekki. Samningurinn stendur fyrir sínu, en auðvitað þurfa menn að ræða um þessa þætti við Evrópusambandið. Ég vek hins vegar athygli á því að það eru umræður í þinginu á morgun og þá gefst okkur lengri tími til að fjalla um þetta áhugaverða efni.

[14:04] Forsætisráðherra (Davíð Oddsson) : Ég tel, hæstv. forseti, að eftir efni ályktunar hafi það verið eðlilegt að kynna þá niðurstöðu fyrir Evrópusambandinu. Þessi afstaða okkar hefur líka verið kynnt rækilega á fundum með okkar samstarfsaðilum innan EFTA og innan Norðurlandaráðs og ég tel að þetta sé allt saman í réttum og eðlilegum farvegi. Það var auðvitað nauðsynlegt að sjá hvernig þessi mál þróuðust varðandi aðildarumsóknir hinna ríkjanna og ekki líklegt að kæmi neitt fast út úr viðræðunum við Evrópusambandið fyrr en menn sæju hvernig þeim viðræðum mundi lykta og sæju þar með hver yrði líkleg staða EFTA-ríkjanna á allra næstu árum.