Breytt viðhorf í samningum um Evrópska efnahagssvæðið

Steingrímur J. Sigfússon Alþýðubandalag flutningsræða

1991-11-27 15:07 623 orð

Steingrímur J. Sigfússon: Hæstv. forseti. Í gærkvöldi bárust þau alvarlegu tíðindi að hlutir, sem menn hafa gengið út frá í umræðum um drög að samningi varðandi hið Evrópska efnahagssvæði, væru með öðrum hætti en látið hefur verið í veðri vaka undanfarnar vikur og enn fremur skýrast þessi mál af fréttum fjölmiðla og samtaka í sjávarútvegi í dag. Tímans vegna er ekki unnt að gera ítarlega grein fyrir því sem er á ferðinni og ég mun því að mestu leyti nota tíma minn til að beina spurningum til…

Steingrímur J. Sigfússon: Hæstv. forseti. Í gærkvöldi bárust þau alvarlegu tíðindi að hlutir, sem menn hafa gengið út frá í umræðum um drög að samningi varðandi hið Evrópska efnahagssvæði, væru með öðrum hætti en látið hefur verið í veðri vaka undanfarnar vikur og enn fremur skýrast þessi mál af fréttum fjölmiðla og samtaka í sjávarútvegi í dag. Tímans vegna er ekki unnt að gera ítarlega grein fyrir því sem er á ferðinni og ég mun því að mestu leyti nota tíma minn til að beina spurningum til hæstv. utanrrh. og hæstv. sjútvrh. Í grófum dráttum er það að gerast að forsendur þeirra samninga hvað sjávarútveginn snertir, eins og þær hafa verið kynntar af hæstv. utanrrh., virðast ekki standast þar sem Evrópubandalagið hafi í veigamiklum atriðum hafnað því sem hæstv. utanrrh. hefur lagt á borðið sem nánast ígildi samninga hér heima. Þannig segir í fréttatilkynningu frá samtökum atvinnurekenda í sjávarútvegi sem barst nú um hádegisbilið, með leyfi forseta:

,,Nú hefur hins vegar komið í ljós að veigamiklar upplýsingar í tengslum við sjávarútvegsmál sem gefnar voru sem forsendur samkomulagsins --- ég endurtek: sem gefnar voru sem forsendur samkomulagsins --- ,,eiga sér ekki stoð í raunveruleikanum.

Hér eru mjög alvarlegar fullyrðingar á ferð sem settar eru fram af samstarfsnefnd samtaka sjávarútvegsins eftir að hæstv. utanrrh. og hæstv. sjútvrh. hafa átt með þeim fundi til að upplýsa þá um málið. Niðurstaða þessara samtaka er í stuttu máli sú, eins og segir í samþykktinni frá í dag: ,,Þess vegna verður samstarfsnefnd atvinnurekenda í sjávarútvegi að falla frá stuðningi við samkomulagið, þ.e. drög að samkomulagi um EES, þangað til allar upplýsingar liggja fyrir í rituðu máli um einstök samningsatriði.``

Hér eru því mjög alvarleg tíðindi á ferðinni í þessu stóra og afdrifaríka máli og það er óhjákvæmilegt að leggja þegar í stað spurningar fyrir hæstv. ráðherra í því sambandi. Einnig er að mínu mati óhjákvæmilegt að betri tími gefist til að ræða málið mjög fljótlega.

Ég spyr því í fyrsta lagi hæstv. utanrrh.: Hvernig gat þetta gerst miðað við þá kynningu á málinu sem hann hafði hér á Alþingi bæði 16. okt. og eins 23. okt. þegar hann staðfesti þær upplýsingar sem fyrir höfðu legið frá því í sumar um skipti á veiðiheimildum þar sem2/3hlutar 3.000 tonna karfaígildiskvóta skyldu vera langhali?

Í öðru lagi: Er þess að vænta að fleira af þessu tagi geti komið fram á næstunni? Eru líkur á að þvílíkur Viðeyjarfrágangur sé á fleiri hlutum í þessari samningagerð?

Í þriðja lagi hlýt ég að spyrja bæði hæstv. utanrrh. og hæstv. sjútvrh.: Breytir þetta áður boðaðri afstöðu ríkisstjórnarinnar? Samkvæmt fréttum Morgunblaðsins í dag er ágreiningur innan hæstv. ríkisstjórnar um þetta mál þannig að hæstv. sjútvrh. er hikandi gagnvart samkomulaginu í ljósi þessara breytinga en hæstv. utanrrh. og hæstv. forsrh. vilja lúffa. (Forseti hringir).

Ég spyr í fjórða lagi og lýk senn máli mínu, virðulegur forseti: Stendur til enn eins og fullyrt er í fjölmiðlum í morgun að undirrita þetta samkomulag af Íslands hálfu á morgun? Hefur samninganefndarmaður Íslands fengið ótakmarkað umboð frá hæstv. utanrrh. tilað undirrita samningana þrátt fyrir þessi alvarlegu tíðindi og þrátt fyrir það að samtök í sjávarútvegi hafi dregið með formlegum hætti til baka stuðning sinn við samninginn?

Í fimmta lagi spyr ég hæstv. utanrrh.: Hvers vegna hefur utanrmn. og Alþingi ekki verið greint frá þessari stöðu í málinu þó samkvæmt fjölmiðlum um nokkurra vikna skeið hafi staðið reiptog um þetta atriði? Þó var þetta dagskrárefni á fundi hv. utanrmn. sl. mánudag. (Forseti hringir.)

Virðulegur forseti. Tímans vegna get ég ekki rökstutt mál mitt betur en hygg að þessi tilraun mín segi allt sem segja þarf um það hversu óraunhæft það er í raun og veru að ætlast til þess að svona stórt og afdrifaríkt mál sé rætt við þessar aðstæður hér á þinginu.

Jón Baldvin Hannibalsson Alþýðuflokkur ræða

1991-11-27 15:09 529 orð

Utanríkisráðherra (Jón Baldvin Hannibalsson): Virðulegi forseti. Fyrst vil ég taka það skýrt fram að því er varðar kynningu á samningsniðurstöðum í Lúxemborg að það var ljóst að frágangur að því er varðaði þennan tvíhliða samning lá ekki fyrir. Það sem þá lá fyrir var tilboð af Íslendinga hálfu sem hafði staðið lengi. Það er því ekki til að dreifa að upplýsingum hafi verið haldið leyndum. Við vissum það þá að þessi tvíhliða samningur var ófrágenginn. Við vissum hins vegar hvert var tilboð…

Utanríkisráðherra (Jón Baldvin Hannibalsson): Virðulegi forseti. Fyrst vil ég taka það skýrt fram að því er varðar kynningu á samningsniðurstöðum í Lúxemborg að það var ljóst að frágangur að því er varðaði þennan tvíhliða samning lá ekki fyrir. Það sem þá lá fyrir var tilboð af Íslendinga hálfu sem hafði staðið lengi. Það er því ekki til að dreifa að upplýsingum hafi verið haldið leyndum. Við vissum það þá að þessi tvíhliða samningur var ófrágenginn. Við vissum hins vegar hvert var tilboð Íslendinga, það hafði löngu verið kynnt og rætt, og við vissum jafnframt á þeim tíma að áður en samkomulagsumræðum lauk var auðheyrt á aðalsamningamönnum EB að þeir höfðu uppi efasemdir að því er varðaði þann þáttinn sem snerti langhala. Þetta kom fram á minnisblaði, sem hæstv. utanrrh. kynnti, þar á meðal hagsmunaaðilum og dags. er 22. okt. Fram undan var þess vegna frá 22. okt. að ganga frá þessum samningi og að sjálfsögðu var ekki hægt að slá neinu föstu um niðurstöður hans fyrir fram.

Hvað hefur þá breyst? Það hefur ekkert breyst að því er varðar öll meginatriði þess máls, þ.e. það tilboð Íslendinga um skipti á gagnkvæmum veiðiheimildum allt að 3.000 tonn karfaígildi og í staðinn fái Íslendingar allt að 30.000 tonn af loðnu. Ég vil taka það skýrt fram líka, að allt sem varðar útfærsluna á þessu tilboði okkar, svo sem um heimildir til sérstakra skipa, útilokun skipategunda, að veiðarfæri séu samkvæmt íslenskum reglum, eftirlitsmenn um borð á þeirra kostnað o.s.frv., allt er það óbreytt.

Það eina sem hefur gerst er þetta: Samningamenn EB, og þá sjávarútvegsdeildin sem og auðvitað ,,sjávarútvegslobbí`` einstakra landa, hafa við nánari skoðun sagt: Þið hafið ekki getað fært á það sönnur sem niðurstöður af hafrannsóknum að þessi fiskstofn sé til í veiðanlegu ástandi. Það sem togstreitan stendur því um að því er þetta atriði varðar er að það er krafa frá Evrópubandalaginu um að frá árinu 1993 verði um að ræða karfa en síðan kemur orðalag sem kveður á um að það skuli síðan endurskoðað, því að hér er um að ræða rammasamning sem endurskoðaður er árlega, það skuli síðan endurskoðað í ljósi niðurstaðna slíkra rannsókna. Ég vísa því á bug fyrstu spurningu hv. þm. um það að eitthvað hafi skotist að því er varðar kynningu málsins.

Að því er varðar spurninguna um hvort vænta megi fleiri breytinga, þá verður þeirri spurningu ekki svarað með afdráttarlausum hætti. Það er verið að vinna að útfærslu á texta samningsins, aðalsamningsins, fylgiskjala og þessa tvíhliða samnings.

Breytir þetta afstöðu ríkisstjórnarinnar? Svarið við því er nei. Stendur til að undirrita á morgun? Svarið við því er nei. Hefur aðalsamningamaður fengið umboð til undirritunar? Svarið við því er nei. Hann hefur ekki fengið það og staða málsins er núna sú að af hálfu Evrópubandalagsins sjálfs hefur með vísan til þess kafla samningsins sem fjallar um Evrópubandalagsdómstólinn verið efnt til eins konar samráðsfunda milli framkvæmdastjórnar og dómara EB í dómstólnum. Þeim viðræðum lauk á þriðjudag, þeim viðræðum lauk án niðurstöðu þannig að nú eru þær upplýsingar fyrir hendi að það mál verði í umfjöllun innan EB allt fram að 13. des. Með öðrum orðum gefst rýmri tími til að skoða endanlegan texta í þessum málum.

Halldór Ásgrímsson Framsóknarflokkur ræða

1991-11-27 15:13 225 orð

Halldór Ásgrímsson: Virðulegur forseti. Það alvarlega í þessu máli er að það var kynnt sem niðurstaða að 70% af þessum aflaheimildum yrðu langhali og það var þannig sem samstarfsnefnd atvinnurekenda í sjávarútvegi skildi þetta mál. Þess vegna er það mjög undarlegt að það skuli nú koma fram í fjölmiðlum að þessi niðurstaða hafi alls ekki verið fengin. Ég minni m.a. á umræður hér á Alþingi þar sem m.a. þingflokksformaður Alþfl. sagði að við hefðum fengið allt fyrir ekkert. (ÖS:Það er rangt.)…

Halldór Ásgrímsson: Virðulegur forseti. Það alvarlega í þessu máli er að það var kynnt sem niðurstaða að 70% af þessum aflaheimildum yrðu langhali og það var þannig sem samstarfsnefnd atvinnurekenda í sjávarútvegi skildi þetta mál. Þess vegna er það mjög undarlegt að það skuli nú koma fram í fjölmiðlum að þessi niðurstaða hafi alls ekki verið fengin. Ég minni m.a. á umræður hér á Alþingi þar sem m.a. þingflokksformaður Alþfl. sagði að við hefðum fengið allt fyrir ekkert. (ÖS:Það er rangt.) Ætli það geti ekki verið að sú umræða sem þá fór fram hafi haft neikvæð áhrif á stöðu okkar Íslendinga. Ég er ansi hræddur um það. Og það ætti að kenna hæstv. utanrrh. að tala af meiri varúð um þessi mál.

Ég vil spyrja hann: Er það hugsanlegt að næstu fréttir verði þær að það hafi ekki verið niðurstaða að því er varðar saltsíldarflök? Það hefur verið kynnt sem niðurstaða og við höfum gengið út frá því að tollfrelsi kæmi á saltsíldarflök. Ég vil spyrja hæstv. utanrrh.: Hefur verið gengið frá því eða getum við átt von á því að slíkar upplýsingar komi?

Ég vil jafnframt spyrja hæstv. sjútvrh.: Hvaða rannsóknir hafa farið fram á langhalastofninum eftir að þessi möguleiki kom inn í umræðuna? Og hvaða rannsóknir eiga eftir að fara fram nú á næstunni til að styrkja stöðu okkar Íslendinga í þessu sambandi?

Þorsteinn Pálsson Sjálfstæðisflokkur ræða

1991-11-27 15:15 289 orð

Sjávarútvegsráðherra (Þorsteinn Pálsson): Frú forseti. Sá tvíhliða samningur sem hér hefur verið til umfjöllunar á sér nokkurra ára aðdraganda. Eftir fyrri Lúxemborgarfundinn í júnímánuði á þessu ári var kynnt samningstilboð Íslendinga í því efni sem Evrópubandalagið mótmælti ekki á þeirri stundu og það er vissulega rétt að ég hygg að bæði þingmenn og hagsmunaaðilar í sjávarútvegi svo og í ríkisstjórn hafi mótað afstöðu sína með tilliti til þeirrar stöðu. Þegar komið var á seinni…

Sjávarútvegsráðherra (Þorsteinn Pálsson): Frú forseti. Sá tvíhliða samningur sem hér hefur verið til umfjöllunar á sér nokkurra ára aðdraganda. Eftir fyrri Lúxemborgarfundinn í júnímánuði á þessu ári var kynnt samningstilboð Íslendinga í því efni sem Evrópubandalagið mótmælti ekki á þeirri stundu og það er vissulega rétt að ég hygg að bæði þingmenn og hagsmunaaðilar í sjávarútvegi svo og í ríkisstjórn hafi mótað afstöðu sína með tilliti til þeirrar stöðu.

Þegar komið var á seinni Lúxemborgarfundinn í októbermánuði var þessi tvíhliða samningur ekki sérstaklega til umræðu. Þá lá enn fyrir samningstilboð Íslendinga en þá var upplýst um óskir Evrópubandalagsins þess efnis að þessar gagnkvæmu veiðiheimildir yrðu karfi en ekki 70% langhali og 30% karfi. Þar með voru komnar fram óskir frá báðum aðilum sem gengu nokkuð í gagnstæðar áttir. En það var ekki gert út um þetta atriði á þeim fundi. Þegar heim kom voru allir aðilar upplýstir um þessa niðurstöðu.

Eðlilegt er að gera út um atriði eins og þetta í samningum og eins og hér hefur komið af hálfu hæstv. utanrrh. gefst nú nokkuð tóm til að takast á við það verkefni. Ég vænti þess að það tóm verði nýtt í þeim tilgangi að fá samningslega niðurstöðu í þessum gagnstæðu kröfum sem hér er verið að fjalla um. Það er á hinn bóginn óumdeilt og við höfum inn á það gengist að hér skuli vera um að ræða 3.000 tonn karfaígildi.

Að því er varðar, frú forseti, fyrirspurn um rannsóknir á langhala, þá hafa þær á undanförnum árum verið ófullnægjandi, m.a. vegna lítils áhuga útgerðaraðila. Það þarf að auka þessar rannsóknir og skapa fjárhagslegt svigrúm til þess að þær geti farið fram. Ég vænti þess að um það geti tekist samstaða hér í þinginu að svo geti orðið.

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir Samtök um kvennalista ræða

1991-11-27 15:18 344 orð

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir: Frú forseti. Það er ljóst eftir umfjöllun fjölmiðla í gær og í dag og yfirlýsingar frá samstarfsnefnd atvinnurekenda í sjávarútvegi að það er kominn upp alveg nýr flötur á þessu máli. Þessi nýi flötur er kannski til marks um það hversu margt er óljóst í þessum viðamikla samningi. Meira að segja grundvallaratriði eins og skipti á fiskveiðiheimildum liggur ekki ljóst fyrir og svo er um margt fleira sem í samningnum er að finna. Við sem höfum verið að fjalla um…

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir: Frú forseti. Það er ljóst eftir umfjöllun fjölmiðla í gær og í dag og yfirlýsingar frá samstarfsnefnd atvinnurekenda í sjávarútvegi að það er kominn upp alveg nýr flötur á þessu máli. Þessi nýi flötur er kannski til marks um það hversu margt er óljóst í þessum viðamikla samningi. Meira að segja grundvallaratriði eins og skipti á fiskveiðiheimildum liggur ekki ljóst fyrir og svo er um margt fleira sem í samningnum er að finna.

Við sem höfum verið að fjalla um þetta mál, sérstaklega á vettvangi utanrmn., höfum ekki bara þurft að styðjast við texta. Við höfum fengið afskaplega lítið af honum upp í hendurnar. Við höfum ekki síður þurft að styðjast við töluð orð, ummæli hæstv. utanrrh. Og það er rétt sem kom fram hér hjá hv. þm. Halldóri Ásgrímssyni að í textanum sem við höfum fengið er ekkert að finna um saltsíldarflökin. Textinn hljóðaði líka upp á 3.000 tonn af karfa, ekki karfaígildi, ekki langhala. Út í þessi atriði höfum við spurt og verið fullvissuð um að EB hefði ekki mótmælt þeirri túlkun að saltsíldarflökin væru inni, EB hefði ekki mótmælt því tilboði Íslendinga að 70% af karfaígildisaflanum væri langhali. Og við höfum auðvitað tekið þetta trúanlegt, enda kannski ekki ástæða til annars. En nú er sem sagt annað komið á daginn.

Það skal tekið fram að utanrrh. sagði það í utanrmn. að EB mundi að öllum líkindum sækja það fast að fá stærri hlut af karfa inn í þessari aflaheimild en það var aldrei að skilja á hæstv. utanrrh. að það mundi gerast áður en samningurinn tæki gildi. Það kynni að gerast einhvern tíma á því 10 ára tímabili sem þessi tvíhliða samningur átti að gilda, en ekki fyrir gildistöku sjálfs samningsins um Evrópskt efnahagssvæði.

Ég ætla í sjálfu sér ekki að hafa meira mál um þetta, en mig langar til þess að benda mönnum á að þetta mál er kannski vísbending um það sem koma skal. Það er vísbendingin um það að EB mun sækja sinn rétt og við höfum afskaplega fá vopn í höndunum þegar þannig stendur.

Steingrímur Hermannsson Framsóknarflokkur ræða

1991-11-27 15:20 320 orð

Steingrímur Hermannsson: Virðulegi forseti. Að sjálfsögðu verður þetta stóra mál ekki rætt á svona fundi og í tveggja mínútna ræðum. Ég bað fyrst og fremst um orðið til að mótmæla því sem kom fram í fréttum að utanrmn. hefði verið greint frá slíkum fyrirvara. Ég hef borið mig saman við utanríkismálanefndarmenn, m.a. formann nefndarinnar og fleiri og þar kannast enginn við það. Ég hef ekki séð þetta minnisblað sem mér skilst að hafi verið afhent hagsmunaaðilum. Og ég hlýt að átelja slík…

Steingrímur Hermannsson: Virðulegi forseti. Að sjálfsögðu verður þetta stóra mál ekki rætt á svona fundi og í tveggja mínútna ræðum. Ég bað fyrst og fremst um orðið til að mótmæla því sem kom fram í fréttum að utanrmn. hefði verið greint frá slíkum fyrirvara. Ég hef borið mig saman við utanríkismálanefndarmenn, m.a. formann nefndarinnar og fleiri og þar kannast enginn við það. Ég hef ekki séð þetta minnisblað sem mér skilst að hafi verið afhent hagsmunaaðilum. Og ég hlýt að átelja slík vinnubrögð. Við höfum unnið að þessu af miklum heilindum í utanrmn., farið í gegnum síðu eftir síðu af gögnum, meira að segja stuðst við viðauka sem okkur er reyndar sagt að sé lítið að marka og við skulum passa okkur á því þeir hafi breyst. Við höfum ekki fengið þá í endanlegu formi. Og við höfum, eins og kom hér fram áðan, mjög þurft að styðjast við hið talaða orð í þessu sambandi. Ég er reyndar afar þakklátur þeim samningamönnum sem hafa komið á fundi nefndarinnar og tjáð okkur munnlega frá sínum skilningi á ýmsum atriðum sem þarna eru til umræðu, en við höfum líka af þeim fundum reyndar farið með fleiri spurningar heldur en svör. Svona uppákoma, eins og stundum er sagt, vekur mann vitanlega til umhugsunar eins og kom fram hér áðan um fjölmörg önnur atriði sem er ekki hægt að ræða hér.

Ég leyfi mér að fullyrða að sá var skilningur okkar, sá var a.m.k. skilningur minn, að þar sem þessu hefði ekki verið mótmælt með langhalann, þá væri litið á það sem viðurkennt og samþykkt. Og nú legg ég á það áherslu og treysti því að hæstv. ríkisstjórn láti ekki kúska sig eins og hér er gert og var gert eftir fyrri Lúxemborgarfundinn og neiti sjálf að skrifa undir þennan samning eða setja stafi samningamanns undir ef ekki verður staðið við það sem við höfum í góðri trú samþykkt í sambandi við gagnkvæmar heimildir.

Hjörleifur Guttormsson Alþýðubandalag ræða

1991-11-27 15:22 290 orð

Hjörleifur Guttormsson: Virðulegur forseti. Þetta er nú eflaust ekki síðasta umræðan sem verður af tilefnisvipuðu og hér er komið upp. Rangar upplýsingar og blekkingar sem eru viðhafðar til þess að reyna að koma því á framfæri við þjóðina að hér hafi fengist allt fyrir ekkert í þessum samningi. Menn gagnrýna eðlilega það sem hér kemur fram varðandi úrslitakosti Evrópubandalagsins, eins og fréttamiðlar segja, fyrir því að staðfesta þennan samning. En það er fleira en spurningin um samsetningu…

Hjörleifur Guttormsson: Virðulegur forseti. Þetta er nú eflaust ekki síðasta umræðan sem verður af tilefnisvipuðu og hér er komið upp. Rangar upplýsingar og blekkingar sem eru viðhafðar til þess að reyna að koma því á framfæri við þjóðina að hér hafi fengist allt fyrir ekkert í þessum samningi.

Menn gagnrýna eðlilega það sem hér kemur fram varðandi úrslitakosti Evrópubandalagsins, eins og fréttamiðlar segja, fyrir því að staðfesta þennan samning. En það er fleira en spurningin um samsetningu þessara 3.000 tonna af karfaígildum sem snertir fiskimálasamninginn, tvíhliða samninginn, og það er spurningin um loðnuna. Þetta eru kallaðar gagnkvæmar veiðiheimildir, skipti á veiðiheimildum þar sem Íslendingar ætla að framselja 3.000 tonn af karfaígildum fyrir 30.000 tonn af loðnu. En það vill bara svo til að þessa loðnu hefur Evrópubandalagið aldrei veitt síðan samningur var gerður 1989 um skipti á loðnustofninum og þessi loðna hefur fallið í hlut Íslendinga án þess að þurft hafi að borga þar fyrir. Þetta hef ég áður dregið hér fram í þinginu og ég vil nefna tölur.

Á síðustu þremur vertíðum hefur meðalhlutur Íslendinga í veiðum af úthlutuðum loðnustofni verið 88%. Á vertíðinni 1988--1989 var hlutfallið 88,8%. 1989--1990 82,4% og 1990--1991 91,2% --- á meðan Ísland átti að fá í sinn hlut 78% af stofninum. Við keyptum svolítið af loðnukvóta af Grænlendingum á þessu tímabili en á tveimur vertíðum var ekkert veitt og á þeirri seinni eitthvað um 6.000 tonn eða rösklega það sem fyrirtæki Einars Guðfinnssonar í Bolungarvík keypti.

Hvers konar skipti eru það sem hér er um að ræða, hæstv. utanrrh.? Matreiðslan á þessu máli er með slíkum fádæmum að það væri ástæða til þess, virðulegur forseti, að ræða það við aðrar aðstæður en hér bjóðast og þeir möguleikar verða vafalaust og tilefnin fyrr en seinna.

Kristín Einarsdóttir Samtök um kvennalista ræða

1991-11-27 15:25 218 orð

Kristín Einarsdóttir: Virðulegur forseti. Það er alltaf að koma betur og betur í ljós hve dæmalaus samningurinn um Evrópskt efnahagssvæði er í raun og veru. Samningurinn er ótækur vegna annarra atriða en sjávarútvegshagsmuna en ekki batnar hann eftir því sem meira er farið ofan í saumana á þeim þætti málsins. Samtök atvinnurekenda í sjávarútvegi hafa líka lýst því yfir að þeir hafi dregið stuðning sinn við aðild Íslands að EES til baka. Menn hafa áttað sig á að það sem hæstv. utanrrh. bar á…

Kristín Einarsdóttir: Virðulegur forseti. Það er alltaf að koma betur og betur í ljós hve dæmalaus samningurinn um Evrópskt efnahagssvæði er í raun og veru. Samningurinn er ótækur vegna annarra atriða en sjávarútvegshagsmuna en ekki batnar hann eftir því sem meira er farið ofan í saumana á þeim þætti málsins. Samtök atvinnurekenda í sjávarútvegi hafa líka lýst því yfir að þeir hafi dregið stuðning sinn við aðild Íslands að EES til baka. Menn hafa áttað sig á að það sem hæstv. utanrrh. bar á borð fyrir þjóðina eftir ,,sigurinn mikla`` 22. okt. var ekki alveg eins hrukkulaust og hann vildi vera láta. Það er raunar ámælisvert að hæstv. utanrrh. komi þannig fram við þjóðina. Hafi menn gengið að því gruflandi að EB hafi tögl og hagldir í þessu máli eru menn vonandi búnir að átta sig á að EB ætlar að sækja sinn rétt og slá ekkert af.

Það er að koma í ljós hve rangt það var af íslenskum stjórnvöldum að samþykkja að hleypa EB-flotanum inn í landhelgina gegn aðgangi að mörkuðum EB. Það hefði aldrei átt að ljá máls á slíku. Auðvitað verður að gera þá kröfu til ríkisstjórnarinnar að hún láti ekki beygja sig í þessu máli. Það er hægt að láta reyna á það hvort Davíð og Jón hafi nokkuð að segja í Golíat.

Ólafur Ragnar Grímsson Alþýðubandalag ræða

1991-11-27 15:26 445 orð

Ólafur Ragnar Grímsson: Virðulegi forseti. Því miður hefur það komið í ljós að hæstv. utanrrh. og hæstv. ríkisstjórn hafa veitt utanrmn. rangar upplýsingar eða túlkað með röngum hætti veigamikil atriði samningsins um Evrópskt efnahagssvæði. Ég get staðfest það sem hv. þm. Steingrímur Hermannsson sagði hér áðan að sú lýsing sem gefin var í utanrmn., m.a. af hæstv. utanrrh. þegar hann kom heim, var allt önnur en sú sem nú er komin á daginn. Ég vil einnig láta það koma hér fram að síðustu vikur…

Ólafur Ragnar Grímsson: Virðulegi forseti. Því miður hefur það komið í ljós að hæstv. utanrrh. og hæstv. ríkisstjórn hafa veitt utanrmn. rangar upplýsingar eða túlkað með röngum hætti veigamikil atriði samningsins um Evrópskt efnahagssvæði. Ég get staðfest það sem hv. þm. Steingrímur Hermannsson sagði hér áðan að sú lýsing sem gefin var í utanrmn., m.a. af hæstv. utanrrh. þegar hann kom heim, var allt önnur en sú sem nú er komin á daginn.

Ég vil einnig láta það koma hér fram að síðustu vikur hefur hæstv. utanrrh. og ríkisstjórn leynt utanrmn. því að alvarlegur hnútur væri kominn í þetta mál. Á fundi utanrmn.sl. mánudag, fyrir tveimur dögum síðan, var sérstakur dagskrárliður á fundinum um frágang EES-samninganna, hvað fráganginum liði. Utanrrh. sá enga ástæðu til þess undir þeim dagskrárlið að greina utanrmn. frá því að vikum saman hefði verið svo alvarlegur hnútur í þessu máli að nú hafa öll samtök í sjávarútvegi á Íslandi sem eiga aðild að samstarfsnefnd sjávarútvegsins dregið til baka stuðning sinn við EES-samninginn. Það eru satt að segja svo stór tíðindi að ég held að engan hafi grunað, sem hefur setið í utanrmn. né hér í þinginu og sem ekki hefur fengið að vita þessar leynilegu upplýsingar sem okkur var bannað að fá og komið í veg fyrir að við fengum, að slíkt gæti gerst.

Ég vil líka vekja athygli á því að í yfirlýsingu samtaka í sjávarútvegi kemur fram að það séu ýmis fleiri atriði en karfakrafan sem ekki hafa verið staðfest og ég held að það sé rétt sem hv. þm. Halldór Ásgrímsson sagði hér áðan að það er líka komið í ljós að ekki liggur fyrir neitt fyrirheit frá Evrópubandalaginu um að fella niður tollana af saltsíldarflökunum. Þar er ekki til neitt skrifað gagnstætt því sem sagt var í upphafi. Þar er bara byggt á einhverju sem utanrrh. sagði að væri skilningur Evrópubandalagsins. En nú er komið í ljós að það er engu að treysta hvað snertir yfirlýsingar ráðherrans um skilning Evrópubandalagsins.

Ég vil lýsa því yfir hér að það er mjög alvarlegt mál þegar utanrmn., sem er trúnaðarvettvangur þingsins, kemst að raun um það að annars vegar hefur henni verið greint rangt frá og hins vegar hefur veigamiklum upplýsingum verið haldið leyndum fyrir henni. Ég vil óska eftir því að haldinn verði fundur í utanrmn. strax í fyrramálið (Forseti hringir.) og þar fáum við tækifæri til að fara yfir þetta mál. Ég vil einnig óska eftir því að hæstv. utanrrh. lýsi því yfir hér að hann muni ekki beygja sig fyrir kröfum Evrópubandalagsins. Það væri mjög alvarlegt mál ef þessari umræðu lyki án þess að utanrrh. segði okkur það að hann muni ekki beygja sig fyrir kröfum Evrópubandalagsins.

Össur Skarphéðinsson Alþýðuflokkur ræða

1991-11-27 15:30 378 orð

Össur Skarphéðinsson: Virðulegi forseti. Ég er satt að segja orðinn dálítið þreyttur á því að hv. 1. þm. Austurl. komi hér upp og geri mér upp orð og skoðanir. Þetta er ekki í fyrsta skipti sem hann gerir það og eins og ég sagði þá er ég orðinn þreyttur á því. Hann lét svo um mælt að ég hefði í umræðum um gagnkvæmar veiðiheimildir farið svo orðum um þau skipti sem ég taldi þau vera á 2.600 tonnum af karfaígildi af langhala annars vegar og hins vegar 30.000 tonnum af loðnu og að ég hefði þar…

Össur Skarphéðinsson: Virðulegi forseti. Ég er satt að segja orðinn dálítið þreyttur á því að hv. 1. þm. Austurl. komi hér upp og geri mér upp orð og skoðanir. Þetta er ekki í fyrsta skipti sem hann gerir það og eins og ég sagði þá er ég orðinn þreyttur á því. Hann lét svo um mælt að ég hefði í umræðum um gagnkvæmar veiðiheimildir farið svo orðum um þau skipti sem ég taldi þau vera á 2.600 tonnum af karfaígildi af langhala annars vegar og hins vegar 30.000 tonnum af loðnu og að ég hefði þar sagt að þar fengjum við allt fyrir ekkert. Þetta er á misskilningi byggt eins og svo margt annað í málflutningi þingmannsins. Staðreyndin er sú, eins og er skráð í þingtíðindi, að ég lét svo um mælt að við værum þarna að fá eitthvað fyrir ekkert. Á þessu er nokkur munur.

Staðreyndin er líka sú að við erum þarna í samningum komin í nokkrar ógöngur vegna þess að upp er komin sú staða að viðsemjendur okkar hafa komist að því að langhalinn er algjörlega órannsökuð tegund hérna. Þessu vakti ég líka athygli á í umræðunum sem fram fóru í fyrri mánuði. Ég verð satt að segja að koma þeirri skoðun á framfæri að það er hálfhlálegt að heyra fyrrv. sjútvrh., sem var í því embætti fyrir örfáum mánuðum, koma og spyrja núv. sjútvrh. um stöðu rannsókna á langhala. Mér finnst þetta mjög skrýtið. Staðreyndin er auðvitað sú að þær rannsóknir sem hefði fyrir löngu átt að vera búið að gera á þessum stofni og mörgum öðrum ónýttum fiskstofnum hefðu auðvitað átt að fara af stað undir forustu fyrrv. sjútvrh. Mér finnst þetta skrýtið, ég verð að segja það.

Ég vil að öðru leyti eingöngu koma þeirri skoðun á framfæri að menn skuli fara varlega áður en þeir gefa of stórar yfirlýsingar í þessu máli. Hér er um mikið hagsmunamál fyrir Ísland að ræða. Auðvitað eiga menn að feta slóðina varlega.

Vegna orða sem hafa fallið í þessum umræðum, þar sem menn hafa verið að dragaúr gildi þessara samninga fyrir íslenskan sjávarútveg, langar mig til að láta þá skoðun koma fram að ég tel að í þeim felist, einkum á sviði ferskra afurða, einhver mestu sóknarfæri sem þessi atvinnugrein hefur fengið um áratuga skeið.

Eyjólfur Konráð Jónsson Sjálfstæðisflokkur ræða

1991-11-27 15:33 351 orð

Eyjólfur Konráð Jónsson: Hæstv. forseti. Mig langar fyrst til að fagna því að þessar bráðnauðsynlegu umræður fara fram einmitt nú og raunar þakka fyrir þær upplýsingar sem fram hafa komið, m.a. hjá hæstv. utanrrh. sem hefur gert grein fyrir málum og svarað fyrirspurnum. Það er alveg ljóst að nú verður, ef ég hef ekki misskilið ráðherrann að neinu leyti, alla vega tveggja vikna hlé sem við getum notað til að undirbúa okkur. Það muni ekkert gerast, engar undirskriftir eða neitt slíkt, fyrr en…

Eyjólfur Konráð Jónsson: Hæstv. forseti. Mig langar fyrst til að fagna því að þessar bráðnauðsynlegu umræður fara fram einmitt nú og raunar þakka fyrir þær upplýsingar sem fram hafa komið, m.a. hjá hæstv. utanrrh. sem hefur gert grein fyrir málum og svarað fyrirspurnum.

Það er alveg ljóst að nú verður, ef ég hef ekki misskilið ráðherrann að neinu leyti, alla vega tveggja vikna hlé sem við getum notað til að undirbúa okkur. Það muni ekkert gerast, engar undirskriftir eða neitt slíkt, fyrr en búið er að sjá hvert náð verður í öðrum samningum, tvíhliða samningum o.s.frv. Sérstaklega er það ánægjulegt að heildarsamtök sjávarútvegsins skuli hafa lýst yfir nákvæmlega því sama og ég og margir aðrir hafa haldið fram lengi vel, að enn þá sé málið þannig eins og því er lýst í ágætu plaggi m.a. með þessum orðum, með leyfi forseta:

,,Í ljós hefur komið að eitt mikilvægasta atriði sem lagt var til grundvallar, þ.e. skipti á veiðiheimildum, er nú túlkað með ýtrustu hagsmuni Evrópubandalagsins í huga.`` Mér kom það svo sem ekki á óvart, en nú er það staðfest af sjávarútveginum öllum.

Áfram segir: ,,Enn fremur er óljóst um nánari útfærslu á tvíhliða samningi Íslands og Evrópubandalagsins um sjávarútvegsmál. --- Loks segir: ,,Þess vegna verður samstarfsnefnd atvinnurekenda í sjávarútvegi að falla frá stuðningi við samkomulagið þangað til allar upplýsingar liggja fyrir í rituðu máli um einstök samningsatriði þannig að hægt sé að leggja raunhæft mat á efnisatriði samningsins.

Ég hef ekki þorað að taka svona mikið upp í mig, en sýnilega er þeim mönnum sem gerst þekkja alveg ljóst að mjög langt er í land að við fáum nægilegar upplýsingar til að taka eina ákvörðun eða neina. (SJS:Er þingmaðurinn ekki sammála þessu?) Ég var að taka undir þetta eða þeir að taka undir það sem ég var að reyna að segja með enn þá sterkari og betri orðum.

Ég skal ekki tefja tímann, hæstv. forseti. Ég held að allt hafi komið fram sem nauðsynlegt er að komi fram og ég þakka hæstv. ráðherra sérstaklega fyrir að hann hyggst skoða málin betur og alla vega að bíða fram yfir 13. des.

Steingrímur J. Sigfússon Alþýðubandalag ræða

1991-11-27 15:36 487 orð

Steingrímur J. Sigfússon: Hæstv. forseti. Það er auðvitað alveg ljóst að hæstv. utanrrh. er á ömurlegum flótta í þessu máli. Nú er það upplýst að í þessu viðamikla hagsmunaatriði sem og mörgum fleirum geti örlög Íslendinga ráðist eingöngu af því hvort hið mikla Evrópubandalag kýs að mótmæla eða ekki. Frágangurinn er ekki traustari en það að detti þeim í hug þarna úti í Brussel að mótmæla fjúka hagsmunir Íslands fyrir borð og 2.400 tonn af langhala breytast í karfa á einni nóttu. Það er…

Steingrímur J. Sigfússon: Hæstv. forseti. Það er auðvitað alveg ljóst að hæstv. utanrrh. er á ömurlegum flótta í þessu máli. Nú er það upplýst að í þessu viðamikla hagsmunaatriði sem og mörgum fleirum geti örlög Íslendinga ráðist eingöngu af því hvort hið mikla Evrópubandalag kýs að mótmæla eða ekki. Frágangurinn er ekki traustari en það að detti þeim í hug þarna úti í Brussel að mótmæla fjúka hagsmunir Íslands fyrir borð og 2.400 tonn af langhala breytast í karfa á einni nóttu. Það er auðvitað annað mál sem er mjög alvarlegt í þessu sambandi öllu saman og það er sá vítaverði málflutningur sem hæstv. utanrrh. og formaður þingflokks Alþfl., sem skreiddist hér út úr salnum áðan, hafa haldið uppi í þessu máli. Hér reynir þessi stjórnmálamaður, hv. þm. Össur Skarphéðinsson, með svipuðum hætti og á frægum fundi í Háskólabíói og sjónvarpinu síðar, að afneita eigin orðum. Hann hefur lítið lært á því sem lengst hefur aðferð hans í stjórnmálum síðan þá því hv. þm. sagði 16. okt. úr þessum ræðustóli, fyrir tugi vitna og þingtíðindin, með leyfi forseta:

,,Það var verið að ræða um að við munum skipta á annars vegar 30.000 tonnum af loðnu og hins vegar langhala að ígildi 2.600 þorsktonnum. Þið hafið vafalaust aldrei séð langhala. Ég hef einu sinni borðað hann og hann er góður. En ég tel hins vegar að þó lítið sé vitað um þessa fisktegund sé auðvitað alveg ljóst að þetta er tegund sem við erum ekki að nýta þannig að við erum þarna að fá eitthvað fyrir ekkert.``

Það skilja allir íslensku sem hér eru inni og þarf ekki að hafa frekari orð um þennan ömurlega undanslátt hv. þm.

Hæstv. forseti. Það er einnig óhjákvæmilegt að fordæma sjálfshólsleiðangur hæstv. utanrrh. um landið undanfarnar vikur í ljósi þess sem hér er að koma fram. Þar hefur málið verið fegrað með vítaverðum hætti þannig að þjóðin hefur ekki haft hlutlægar forsendur til að mynda sér skoðun í málinu. Hagsmunaaðilar sjávarútvegsins hafa fengið meiri upplýsingar en almenningur og reyndar meiri upplýsingar en sjálf hæstv. utanrmn. Það segir sitt að þessir menn, sem nú eru best upplýstir í landinu um stöðu málsins, draga til baka stuðning sinn við samninginn. Það er óhjákvæmilegt að Alþingi taki slík tíðindi alvarlega. Þess vegna verður utanrmn. að koma strax saman og ræða þessa nýju stöðu og það er óhjákvæmilegt að Alþingi geri það einnig. Það er ekki hægt fyrir hæstv. utanrrh. að skjóta sér á bak við það að Evrópudómstóllinn tefji undirritun samningsins. Ég spurði um afstöðu íslensku ríkisstjórnarinnar, hæstv. utanrrh., ekki Evrópudómstólsins. Ef Evrópudómstóllinn gefur samningnum grænt ljós á morgun, verður þá undirritað hinn daginn? Það er mín spurning og ég vil fá svör.

Því miður verð ég að segja að það var dapurlegt að heyra hæstv. sjútvrh. koma hér upp, beygðan mann, og þetta er því miður rangt hjá Morgunblaðinu, þeir eru ofan á, hæstv. forsrh. og hæstv. utanrrh., og hafa greinilega beygt hæstv. sjútvrh.

Jón Baldvin Hannibalsson Alþýðuflokkur ræða

1991-11-27 15:40 580 orð

Utanríkisráðherra (Jón Baldvin Hannibalsson): Virðulegi forseti. Nokkrir þeirra hv. þm. sem hér hafa talað hafa látið gamminn geisa og það væri synd að segja að þeir væru gæddir því æðruleysi hugans sem þarf til þess að fjalla um alvörumál. Hér hafa verið hafðar uppi fullyrðingar. (Gripið fram í.) (Forseti hringir.) --- Virðulegi forseti. Þessi tími framíkallanna dregst auðvitað ekki af mínum tíma. --- Fullyrðingarnar hafa verið þessar: að veittar hafa verið rangar upplýsingar, að hafðar hafi…

Utanríkisráðherra (Jón Baldvin Hannibalsson): Virðulegi forseti. Nokkrir þeirra hv. þm. sem hér hafa talað hafa látið gamminn geisa og það væri synd að segja að þeir væru gæddir því æðruleysi hugans sem þarf til þess að fjalla um alvörumál.

Hér hafa verið hafðar uppi fullyrðingar. (Gripið fram í.) (Forseti hringir.) --- Virðulegi forseti. Þessi tími framíkallanna dregst auðvitað ekki af mínum tíma. --- Fullyrðingarnar hafa verið þessar: að veittar hafa verið rangar upplýsingar, að hafðar hafi verið í frammi blekkingar, að hv. utanrmn. hafi verið veittar rangar upplýsingar og að málið hafi verið kynnt sem endanleg niðurstaða fyrir hagsmunaaðilum. Allar eru þessar fullyrðingar rangar. Allar. Staðreyndirnar eru þessar, eins og reyndar hv. 10. þm. Reykv. sagði og er sannleikanum samkvæmt: Þegar þetta mál var kynnt í utanrmn., í ríkisstjórn og á Alþingi var sagt að því er varðaði tvíhliða samninginn að hann væri ófrágenginn. Það voru engar niðurstöður kynntar að því er hann varðaði. Þær lágu ekki fyrir. En það er rétt sem hv. þm. Ingibjörg Sólrún sagði. Í utanrmn. var af minni hálfu sagt: Það liggur nú þegar fyrir af hálfu Evrópubandalagsins að þeir munu sækja það fast að fá langhalann út, einfaldlega vegna þess að það stendur upp á okkur að færa sönnur á það að hann sé ekki sýnd veiði. Ef menn vilja rengja það er hér skjal frá hæstv. sjútvrh., dags. 22. okt. og dreift til hagsmunaaðila í sjávarútvegi, þar sem segir, með leyfi forseta:

,,Af hálfu Íslands hefur verið lagt til að 70% af veiðiheimildum bandalagsríkjanna verði langhali en 30% karfi. Eftir er að ganga endanlega frá samningnum að þessu leyti en bandalagið hefur látið í ljós ósk um að veiða einungis karfa.`` Þannig var málið kynnt. Það voru engar blekkingar, þvert á móti voru menn varaðir við því að við gætum átt í erfiðleikum með það mál. Það stæði upp á okkur að færa sönnur á niðurstöður rannsókna. Ég vísa þess vegna á bug öllum þessum gífuryrðum um rangar upplýsingar, villandi upplýsingar eða að þetta hafi verið kynnt sem niðurstöður. Það er einfaldlega ekki byggt á staðreyndum.

Spurt var var: Hvenær verður gengið frá þessu máli? Ég segi: Af Evrópubandalagsins hálfu hefur orðið bið á því að ganga frá endanlegum textum í þessu viðamikla máli. Það varðar aðallega Evrópudómstólinn þannig að meiri tími gefst til þess að fjalla um þetta. Ég ætla hins vegar ekki að draga neina dul á það að eftir að við höfum þæft þetta mál í fjórar vikur verður það mjög erfitt fyrir okkur Íslendinga að halda Evrópubandalaginu að þessu tilboði okkar, einfaldlega vegna þess að á árinu 1993 getum við hugsanlega ekki verið búnir að færa sönnur á það að upphaflegt tilboð sé í veiðanlegu ástandi. Ögrunarorð eða frýjuorð um að láta nú ekki kúga sig læt ég sem vind um eyru þjóta vegna þess að staðreyndirnar eru þessar: Við erum að reyna að ná endanlegri niðurstöðu í þessum samningi. Það hefur ekkert breyst í grundvallarstærðum samningsins eða þeim reglum að öðru leyti hafa verið kynntar. Það hefur ekki verið farið með neinar blekkingar í þessu máli. Spurningin er einfaldlega um þessa samningsstöðu og það gefst tími til að fjalla betur um það.

Virðulegi forseti. Það er rétt að fram komi að slíkt tilboð hefur áður verið gefið í viðræðum við Evrópubandalagið, í viðræðum við fulltrúa sjávarútvegsdeilda bandalagsins, þ.e. hins svokallaða DG 14. Áður hefur verið gefið tilboð af hálfu fyrrv. ríkisstjórnar um nákvæmlega allt að 3.000 tonna karfaígildi í skiptum fyrir tollaívilnanir og það bætti náttúrlega ekki samningsstöðuna.

Jóhannes Geir Sigurgeirsson Framsóknarflokkur um fundarstjórn

1991-11-27 15:44 136 orð

Jóhannes Geir Sigurgeirsson(um þingsköp): Virðulegi forseti. Ég ítreka það sem kom fram fyrr í dag að við þingmenn hljótum að gera kröfur til þess að tekin verði upp lengri umræða um þetta mál. Ég var einn af þeim sem fóru og hlustuðu á kynningarfund utanrrh. á EES-samningnum á Akureyri og þá fór lítið fyrir æðruleysinu. Þá var spurningum svarað með útúrsnúningum, tilvitnunum til reglugerða um garðsláttuvélar og annað slíkt. (Forseti:Ég vil biðja hv. þm. að halda sig við athugasemdir um…

Jóhannes Geir Sigurgeirsson(um þingsköp): Virðulegi forseti. Ég ítreka það sem kom fram fyrr í dag að við þingmenn hljótum að gera kröfur til þess að tekin verði upp lengri umræða um þetta mál. Ég var einn af þeim sem fóru og hlustuðu á kynningarfund utanrrh. á EES-samningnum á Akureyri og þá fór lítið fyrir æðruleysinu. Þá var spurningum svarað með útúrsnúningum, tilvitnunum til reglugerða um garðsláttuvélar og annað slíkt. (Forseti:Ég vil biðja hv. þm. að halda sig við athugasemdir um þingsköp.) Ég er að gera athugasemdir við þingsköp. (Forseti:Þetta eru ekki athugasemdir við þingsköp.) Þetta gerir það að verkum að við hljótum að gera kröfu til þess að fá að ræða þetta mál frekar hér. Það er ekki hægt að ráðherra sem fer með þetta mál geti komist frá því á eins billegan hátt og nú.

Ólafur Ragnar Grímsson Alþýðubandalag um fundarstjórn

1991-11-27 15:46 290 orð

Ólafur Ragnar Grímsson(um þingsköp): Virðulegi forseti. Mér finnst mjög leitt og dapurlegt að þurfa að segja það hér að vegna þess að hæstv. utanrrh. hefur farið með rangt mál svo oft í seinni ræðu sinni og gefið svo villandi mynd af því sem sagt hefur verið og gert í þessu máli, bæði á vettvangi utanrmn. og í samskiptum við þingið og þjóðina, að ég verð því miður, virðulegi forseti, að óska eftir því formlega að á morgun, í síðasta lagi á föstudag, fari fram utandagskrárumræða með…

Ólafur Ragnar Grímsson(um þingsköp): Virðulegi forseti. Mér finnst mjög leitt og dapurlegt að þurfa að segja það hér að vegna þess að hæstv. utanrrh. hefur farið með rangt mál svo oft í seinni ræðu sinni og gefið svo villandi mynd af því sem sagt hefur verið og gert í þessu máli, bæði á vettvangi utanrmn. og í samskiptum við þingið og þjóðina, að ég verð því miður, virðulegi forseti, að óska eftir því formlega að á morgun, í síðasta lagi á föstudag, fari fram utandagskrárumræða með ótakmörkuðum ræðutíma svo að hægt sé að ræða sannleikann í þessu máli. Það getur ekki gengið að utanrrh. láti gamminn geisa í síðustu ræðu í þessari umræðu með rangfærslum af því tagi sem hér kom fram. (Forseti:Forseti vill biðja hv. þm. um að halda sig við að gera athugasemdir við þingsköp. Ef hann óskar eftir utandagskrárumræðu að gera það þá utan ræðustólsins.) Já, ég er að gera það, virðulegi forseti, vegna þess að það kom fram formleg ósk hjá málshefjanda, hv. þm. Steingrími J. Sigfússyni, þar sem beðið var um að umræðan yrði lengri en hálftími og ræðutími manna lengri en tvær mínútur. Alþb. óskaði eftir því. Forseti varð ekki við þeirri ósk, en nú, þegar í ljós er komið með hvaða hætti utanrrh. heldur á málunum og flytur hér hverja rangfærsluna á fætur annarri og svarar síðan ekki lykilspurningum eins og þeirri hvaða önnur atriði það eru sem vikið er að í yfirlýsingu samtaka í sjávarútvegi, ítreka ég, virðulegi forseti, þá ósk sem kom fram hjá hv. málshefjanda að lengri umræða yrði og fer formlega fram á að forseti skoði tímatöflu þingsins á morgun eða föstudag til að fá lengri umræðu um þetta mál svo að hægt sé að ræða sannleikann í málinu.

Salome Þorkelsdóttir Sjálfstæðisflokkur ræða

1991-11-27 15:47 12 orð

Forseti (Salome Þorkelsdóttir): Hæstv. utanrrh. óskar eftir að bera af sér sakir.

Jón Baldvin Hannibalsson Alþýðuflokkur ber af sér sakir

1991-11-27 15:48 154 orð

Utanríkisráðherra (Jón Baldvin Hannibalsson): Virðulegi forseti. Ég hef sagt það áður að ég hef lítt á liðinni tíð tekið þátt í þessum þingskapaleik hv. þm., sumra hverra, og mér þykir það afar leitt þegar menn misnota þingskapaákvæði hvað eftir annað til þess að veitast að öðrum þingmönnum með getsökum og dylgjum sem þeir ekki rökstyðja. Hv. þm. sem hér talaði áðan fullyrti enn og aftur að utanrrh. hefði veitt rangar upplýsingar. Ég svaraði þeim ásökunum sem fram komu um slíkt í mínum ræðum…

Utanríkisráðherra (Jón Baldvin Hannibalsson): Virðulegi forseti. Ég hef sagt það áður að ég hef lítt á liðinni tíð tekið þátt í þessum þingskapaleik hv. þm., sumra hverra, og mér þykir það afar leitt þegar menn misnota þingskapaákvæði hvað eftir annað til þess að veitast að öðrum þingmönnum með getsökum og dylgjum sem þeir ekki rökstyðja.

Hv. þm. sem hér talaði áðan fullyrti enn og aftur að utanrrh. hefði veitt rangar upplýsingar. Ég svaraði þeim ásökunum sem fram komu um slíkt í mínum ræðum og vísaði til bæði utanrmn., staðfestingar hv. þm. sem þar á sæti og greinargerðar sjútvrh. og ég vísa slíkum getsökum og dylgjum á bug. Ég mælist til þess við hv. þm., ef þeir telja sig þurfa að eiga orðastað við mig um slíka hluti, að þeir geri það að siðaðra manna hætti, misnoti ekki þingsköp daginn út og daginn inn, heldur ræði málefnin eins og menn og þá á réttum vettvangi.

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir Samtök um kvennalista um fundarstjórn

1991-11-27 15:49 120 orð

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir(um þingsköp): Frú forseti. Þegar ég barði í borðið áðan var það í raun til að gera athugasemd við málflutning hæstv. utanrrh. hér í pontunni, en þar sem búið var að loka utandagskrárumræðunni átti ég ekki annars kost en að taka þátt í þingskapaumræðu. Ég hlýt að mótmæla því, hér undir þessari þingskaparumræðu, að utanrrh. skuli afflytja mín orð eins og raun bar vitni áðan. Ég sagði það aldrei að utanrrh. hefði borið það inn í utanrmn. að EB sækti það fast að fá…

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir(um þingsköp): Frú forseti. Þegar ég barði í borðið áðan var það í raun til að gera athugasemd við málflutning hæstv. utanrrh. hér í pontunni, en þar sem búið var að loka utandagskrárumræðunni átti ég ekki annars kost en að taka þátt í þingskapaumræðu. Ég hlýt að mótmæla því, hér undir þessari þingskaparumræðu, að utanrrh. skuli afflytja mín orð eins og raun bar vitni áðan. Ég sagði það aldrei að utanrrh. hefði borið það inn í utanrmn. að EB sækti það fast að fá langhalann út. Ég sagði að hann hefði upplýst að EB sækti það fast að karfi yrði stærri hlutur einhvern tímann á því tíu ára tímabili sem tvíhliða samningurinn tæki til. Þetta voru mín orð.

Salome Þorkelsdóttir Sjálfstæðisflokkur ræða

1991-11-27 15:50 30 orð

Forseti (Salome Þorkelsdóttir): Forseti leggur þunga áherslu á að menn haldi sig við að gera athugasemdir við þingsköp en noti ekki þingskapaumræðu til að halda áfram utandagskrárumræðum sem er lokið.

Ólafur Ragnar Grímsson Alþýðubandalag um fundarstjórn

1991-11-27 15:51 105 orð

Ólafur Ragnar Grímsson(um þingsköp): Virðulegi forseti. Ég er alveg sammála hæstv. utanrrh. um það að umræðan í þingsalnum á að vera að siðaðra manna hætti. Það á að vera grundvallaratriði. Þá verða líka allir að virða þá reglu. Til þess að svo geti orðið er nauðsynlegt að nægilegur tími gefist til að ræða þetta mál. Það hefur þessi umræða sýnt og sérstaklega athugasemd hæstv. utanrrh. hér áðan. Ég tek undir það. Við skulum ræða þetta að siðaðra manna hætti og gefa okkur tíma til þess…

Ólafur Ragnar Grímsson(um þingsköp): Virðulegi forseti. Ég er alveg sammála hæstv. utanrrh. um það að umræðan í þingsalnum á að vera að siðaðra manna hætti. Það á að vera grundvallaratriði. Þá verða líka allir að virða þá reglu. Til þess að svo geti orðið er nauðsynlegt að nægilegur tími gefist til að ræða þetta mál. Það hefur þessi umræða sýnt og sérstaklega athugasemd hæstv. utanrrh. hér áðan. Ég tek undir það. Við skulum ræða þetta að siðaðra manna hætti og gefa okkur tíma til þess annaðhvort á morgun eða föstudag. En ég ítreka ósk mína um að utanrmn. komi saman til formlegs fundar í fyrramálið.

Steingrímur J. Sigfússon Alþýðubandalag um fundarstjórn

1991-11-27 15:52 136 orð

Steingrímur J. Sigfússon(um þingsköp): Hæstv. forseti. Aðeins örstutt. Ég þakka hæstv. forseta fyrir að leyfa þessa umræðu og þolinmæði sem hún hefur sýnt hér við stjórnina. En ég hlýt að leyfa mér að vekja athygli á því, þar sem ræðutími minn og hæstv. utanrrh. er úti í þessari umræðu, að hæstv. ráðherra svaraði ekki þeirri grundvallarspurningu sem ég lagði fyrir hann í seinni ræðu minni. Hæstv. utanrrh. skaut sér á nýjan leik á bak við tafir Evrópudómstólsins og svaraði því ekki hvort af…

Steingrímur J. Sigfússon(um þingsköp): Hæstv. forseti. Aðeins örstutt. Ég þakka hæstv. forseta fyrir að leyfa þessa umræðu og þolinmæði sem hún hefur sýnt hér við stjórnina. En ég hlýt að leyfa mér að vekja athygli á því, þar sem ræðutími minn og hæstv. utanrrh. er úti í þessari umræðu, að hæstv. ráðherra svaraði ekki þeirri grundvallarspurningu sem ég lagði fyrir hann í seinni ræðu minni. Hæstv. utanrrh. skaut sér á nýjan leik á bak við tafir Evrópudómstólsins og svaraði því ekki hvort af Íslands hálfu yrði skrifað undir samninginn ef á hann kæmi grænt ljós Evrópubandalagsmegin. Það er mjög vont að fara frá þessari umræðu hafandi ekki fengið skýr svör við því frá hæstv. utanrrh. hvort þingið megi jafnvel búast við því ef svo ber undir að samningurinn verði undirritaður af Íslands hálfu á næstu dögum.

Breytt viðhorf í samningum um Evrópska efnahagssvæðið

Ríkisstjórn

Stjórnarandstaða

Tímalína umræðunnar