Umferð á Reykjanesbraut

Fyrirspyrjandi (Árni R. Árnason): Virðulegi forseti. Ég hef á þskj. 49 lagt fram svofellda fsp. til hæstv. samgrh. um umferð á Reykjanesbraut:

,,Hvað líður undirbúningi aðgerða til að bæta öryggi vegfarenda á Reykjanesbraut og til að auka flutningsgetu brautarinnar, allt frá Hafnarfjarðarvegi í Engidal til Suðurnesja?``

Ég geri þá grein fyrir spurningu minni að á fjórum undangengnum þingum hafi verið flutt þingmál varðandi öryggi vegfarenda á Reykjanesbraut og um flutningsgetu brautarinnar frá Hafnarfirði til Njarðvíkur. Frá Hafnarfjarðarvegi liggur Reykjanesbraut um Hafnarfjörð. Nokkrar götur bæjarins tengjast henni með einföldum gatnamótum og á sama við um mót hennar og annarra vega um Suðurnes. Eldri þjóðvegir til Garðs og Sangerðis hafa enn ekki verið tengdir Reykjanesbraut ofan Keflavíkur með bundnu slitlagi.

Reykjanesbraut allt frá Reykjavík til Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar á Miðnesheiði er sérstæð meðal þjóðvega landsins. Hún tengir höfuðborgina við eina alþjóðaflugvöllinn sem á er stundað alþjóðaflug, áætlunarflug milli landa. Hún liggur gegnum þrjá af fjölmennustu kaupstöðum landsins. Hún er notuð af því sem næst öllum landsmönnum ef þeir viljaferðast til annarra landa, af langflestum erlendum ferðamönnum sem til landsins koma og af nærfellt öllum þeim sem hingað koma í opinberum erindum.

Reykjanesbraut er eitt þeirra mannvirkja sem gefa erlendum gestum okkar fyrstu og síðustu kynni af landinu og er þess vegna meðal sterkra áhrifavalda í ferðalagi þeirra, áhrifavalda um endurkomu hingað eða ekki.

Umferð um Reykjanesbraut hefur vaxið jafnt og þétt á undanförnum árum. Þungi og magn vöruflutninga hefur aukist enn meir en fólksflutningar. Umferðaróhöppum og slysum hefur fjölgað að sama skapi og þarf ekki að rifja upp fregnir af slíkum. Áhyggjur af öryggi vegfarenda sem leið eiga um brautina hafa komið fram í vaxandi mæli í skrifum og lesendadálkum fjölmiðla, í ályktunum sveitarstjórna um brýna þörf til að bæta úr og í þessum þingmálum sem ég nefndi.

Með byggingu og starfrækslu stóriðjuvers á Suðurnesjum, sem ráðgert er á Keilisnesi, með byggingu og starfsemi flugskýlis á Keflavíkurflugvelli til eftirlits og viðhalds á flugflota Flugleiða hf. og til að annast slík verkefni fyrir aðra aðila í alþjóðlegum flugrekstri, með tilkomu fríiðnaðarsvæðis við Keflavíkurflugvöll, með auknum straumi ferðamanna til og frá landinu ásamt vaxandi starfsemi landsmanna í ferðaþjónustu hvers konar og með eðlilegum vexti byggðarlaga og atvinnulífs á Suðurnesjum, þá munu umferð og flutningar um Reykjanesbraut enn stóraukast í nálægri framtíð og búast má við tilsvarandi fjölgun óhappa og slysa ef ekkert verður að gert. Því spyr ég nú ráðherrann um undirbúning aðgerða til úrbóta.

Landbúnaðarráðherra (Halldór Blöndal): Hæstv. forseti. Spurt er: ,,Hvað líður undirbúningi aðgerða til að bæta öryggi vegfarenda á Reykjanesbraut og til að auka flutningsgetu brautarinnar, allt frá Hafnarfjarðarvegi í Engidal til Suðurnesja?``

Spurningin er tvíþætt. Um fyrri hluta hennar er þetta að segja: Í maí á síðasta ári gerði Vegagerð ríkisins áætlun sem miðaði að því að endurnýja slitlag Reykjanesbrautar frá Hafnarfirði til Njarðvíkur og leggja klæðningu á axlir. Áætlað var að ljúka verkinu á árinu 1993. Þessi áætlun var kynnt þingmönnum Reykjaneskjördæmis og fjölmiðlum.

Nú er lokið við að hjólfarafylla slitlag Reykjanesbrautar frá Hafnarfirði að Straumsvík. Einnig hafa axlir verið klæddar í 0,5 m breidd til bráðabirgða til að hindra að brún myndist milli slitlags og axla. Frá Straumsvík að Kúagerði hafa axlir verið klæddar í 0,5 m breidd. Á þeim kafla er enn ekið á steypta slitlaginu en það var að hluta til fræst 1987.

Frá Kúagerði að Njarðvík er malbikun lokið og einnig búið að klæða axlir í fulla breidd. Á næsta ári er áætlað að malbika kaflann frá Straumsvík að Kúagerði og leggja klæðningu á axlir. Á árinu 1993 er svo áætlað að ljúka verkinu. Með þessum aðgerðum mun vegurinn batna verulega. Er vonast til að það skili sér í auknu umferðaröryggi.

Auk þess sem hér hefur verið talið upp hafa eftirfarandi aðgerðir verið gerðar til að auka umferðaröryggi vegarins: Lokið er við að lýsa gatnamótin við Grindavíkurveg og Vogaveg og allar leiðamerkingar hafa verið endurnýjaðar. Afleggjarinn að Straumsvík hefur verið stefnugreindur.

Um síðari hluta spurningarinnar er þetta að segja: Í dag er umferð um Reykjanesbrautina um 5000 bílar á dag í báðar áttir. Eins og nú er háttað er framúrakstur orðinn erfiður á vissum tímum dagsins en það er ekki þess eðlis að strax þurfi að byggja nýja akbraut þess vegna. Miðað við hefðbundnar forsendur um flutningsgetu vegar af gerð Reykjanesbrautar og vöxt umferðar ætti brautin að geta annað umferðinni í 10--15 ár í viðbót. Tilkoma álvers á Keilisnesi mundi stytta þennan tíma en þó vart um meira en 1--2 ár samkvæmt úttekt á umferð til og frá álverinu í Straumsvík.

Segja má að um tvær leiðir sé að ræða til að auka flutningsgetu brautarinnar. Önnur er sú að breikka hana um öll gatnamót og stefnugreina þau ásamt því að byggja sérstakar framúrakstursreinar. Þetta má kalla leið lagfæringa og mundi hún geta seinkað byggingu nýrrar brautar um nokkur ár. Kostnaður við slíkar lagfæringar má lauslega meta á um 300 millj. kr.

Hin leiðin er sú að byggja nýjan veg við hliðina á núverandi vegi og aðskilja akstursstefnur. Þessi lausn er að sjálfsögðu betri en einnig dýrari. Kostnaður er lauslega metinn 1400--1600 millj. kr. Þó að góður tími sé til stefnu er undirbúningur hafinn og verður í vetur lokið við kortagerð af brautinni og næsta umhverfi hennar. Verður þá unnt að frumhanna báða kosti og fá þannig betri grundvöll til ákvarðanatöku. Mun málið koma til kasta Alþingis og þingmanna Reykjaneskjördæmis með hefðbundnum hætti.