Þjóðaratkvæðagreiðsla um EES-samninginn

115. löggjafarþing Mál nr. 229 22. október 1991 Sjá á Alþingi.is ↗
3 ræður
2 þingmenn
696 orð
2 flokkar
Samtök um kvennalista Sjálfstæðisflokkur

Ríkisstjórn

Stjórnarandstaða

Davíð Oddsson
Sjálfstæðisflokkur
1 ræða 422 orð
Kristín Einarsdóttir
Samtök um kvennalista
2 ræður 274 orð

Tímalína umræðunnar

22. október 1991
Kristín Einarsdóttir Samtök um kvennalista ræða
83 orð
Kristín Einarsdóttir: Virðulegur forseti. Mig langaði til að bera fram fyrirspurn til hæstv. forsrh. um þjóðaratkvæðagreiðslu. Árið 1944 tóku 98% þjóðarinnar þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu um aðskilnað frá Dönum og 95% þeirra sögðu já. Í nótt var gerður samningur í Lúxemborg, samningur fyrir Íslands hönd sem felur í sér verulegt afsal á sjálfsákvörðunarrétti þjóðarinnar. Telur forsrh. fullnægjandi að samningurinn verði staðfestur aðeins með einfaldri atkvæðagreiðslu á hér á Alþingi? Telur hann…

Kristín Einarsdóttir: Virðulegur forseti. Mig langaði til að bera fram fyrirspurn til hæstv. forsrh. um þjóðaratkvæðagreiðslu.

Árið 1944 tóku 98% þjóðarinnar þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu um aðskilnað frá Dönum og 95% þeirra sögðu já. Í nótt var gerður samningur í Lúxemborg, samningur fyrir Íslands hönd sem felur í sér verulegt afsal á sjálfsákvörðunarrétti þjóðarinnar. Telur forsrh. fullnægjandi að samningurinn verði staðfestur aðeins með einfaldri atkvæðagreiðslu á hér á Alþingi? Telur hann ekki rétt eins og árið 1944 að leyfa þjóðinni að segja álit sitt?

Davíð Oddsson Sjálfstæðisflokkur ræða
422 orð
Forsætisráðherra (Davíð Oddsson) : Virðulegi forseti. Ég tel ekki efni til þess að efnt sé til þjóðaratkvæðagreiðslu um þennan samning sérstaklega og tel alls ekki hægt að líkja honum á nokkra lund við þann atburð þegar lýðveldi var stofnað á Íslandi. Reyndar minnist ég þess og við minnumst þess öll að sumir töldu að síðustu alþingiskosningar hefðu verið þjóðaratkvæðagreiðsla um Evrópubandalagið. Ég hef reyndar ekki heyrt túlkun manna á því hvernig sú þjóðaratkvæðagreiðsla hafi farið en…

Forsætisráðherra (Davíð Oddsson) : Virðulegi forseti. Ég tel ekki efni til þess að efnt sé til þjóðaratkvæðagreiðslu um þennan samning sérstaklega og tel alls ekki hægt að líkja honum á nokkra lund við þann atburð þegar lýðveldi var stofnað á Íslandi. Reyndar minnist ég þess og við minnumst þess öll að sumir töldu að síðustu alþingiskosningar hefðu verið þjóðaratkvæðagreiðsla um Evrópubandalagið. Ég hef reyndar ekki heyrt túlkun manna á því hvernig sú þjóðaratkvæðagreiðsla hafi farið en sumir töldu fyrir fram að þar væri um þjóðaratkvæðagreiðslu að ræða. Ég vek líka athygli á því að ég hafði þau orð uppi af hálfu míns flokks að ef um það væri að ræða að menn ætluðu að ganga í Evrópubandalagið, þá ætti að vera um það þjóðaratkvæðagreiðsla. Þetta er mjög í samræmi við það sem önnur ríki hafa gert, til að mynda Norðmenn. Þeir höfðu þjóðaratkvæðagreiðslu um inngöngu í Evrópubandalagið. Þeir ætla ekki að hafa þjóðaratkvæðagreiðslu um þennan samning, enda er hann annars eðlis. Og hvers vegna vil ég ekki og tel ekki nauðsynlegt að hafa þjóðaratkvæðagreiðslu um þennan samning? Vegna þess að ég er ósammála fullyrðingum um það að í honum felist afsal fullveldis þjóðarinnar á nokkra lund. Ég tel ekki að dómstóll sem eðli málsins samkvæmt á að skera úr ágreiningi um efnisatriði samnings milli ríkjabandalaga, þar sem við eigum aðild að öðru bandalaginu --- ég tel ekki að það feli í sér afsal á fullveldi landsins að sameiginlegur dómstóll skeri úr um ágreiningsefni þjóða á milli. Því hefur verið dálítið blandað saman, að menn séu með þessum hætti að glata hluta af fullveldi sínu. Auðvitað má segja að með allri samningsgerð við annan aðila glati menn einhverju af frelsi sínu. Samningsgerð um Atlantshafsbandalagið, samningsgerð um Sameinuðu þjóðirnar, samningsgerð um mannréttindasáttmála og mannréttindadómstól, mannréttindanefnd. Auðvitað má halda þessu fram. En að hinu leytinu má líka halda því fram að með þessum hætti sé réttur einstaklinganna tryggður eins og sýndi sig varðandi dómstólaskipun einmitt hér á Íslandi. Ég tel því ekki efni til þess að þjóðaratkvæðagreiðsla fari fram um málið og ég tel reyndar blasa við að um þennan samning hljóti að verða víðtæk samstaða hér á Alþingi því að svo margir hafa að þessu máli unnið. Fyrrv. ríkisstjórn hafði alla forustu um þennan samning. Sá samningur hefur ekkert breyst nema til batnaðar þannig að ég á ekki von á öðru en langflestir þeirra sem hér sitja hljóti að stuðla að því að þessi samningur nái fram að ganga og menn nái þeim miklu sóknarfærum í atvinnu- og efnahagslífi sem samningurinn býður upp á.

Kristín Einarsdóttir Samtök um kvennalista ræða
191 orð
Kristín Einarsdóttir: Virðulegur forseti. Skoðun mín á því að hér sé um fullveldisafsal að ræða er ekki eingöngu byggð á því að við setjum okkur undir erlendan dómstól. Þetta er líka það að við afsölum okkur verulegum hluta af löggjafarvaldinu og það er t.d. mat Norðmanna að hér sé um fullveldisafsal að ræða, ekki að fullu og öllu heldur að verulegu leyti. Og það er mat flestra að hér sé a.m.k. um 60% inngöngu í Evrópubandalagið að ræða þannig að þarna er verulega stórt skref inn í…

Kristín Einarsdóttir: Virðulegur forseti. Skoðun mín á því að hér sé um fullveldisafsal að ræða er ekki eingöngu byggð á því að við setjum okkur undir erlendan dómstól. Þetta er líka það að við afsölum okkur verulegum hluta af löggjafarvaldinu og það er t.d. mat Norðmanna að hér sé um fullveldisafsal að ræða, ekki að fullu og öllu heldur að verulegu leyti. Og það er mat flestra að hér sé a.m.k. um 60% inngöngu í Evrópubandalagið að ræða þannig að þarna er verulega stórt skref inn í Evrópubandalagið. Ég held því að það velkist mjög fáir í vafa um það að þarna er um verulegt fullveldisafsal að ræða. Mér eru það því mikil vonbrigði að heyra það að forsrh. telur á þessari stundu ekki ástæðu til að fram fari þjóðaratkvæðagreiðsla um þennan samning. Ég skora á hann og reyndar ríkisstjórnina alla að endurskoða þetta mjög vel og láta fara fram þjóðaratkvæðagreiðslu um þennan samning. Með því móti er hægt að fá að vita hvort þjóðin er tilbúin til að taka þetta stóra skref inn í Evrópubandalagið og afsala sér eins stórum hluta af fullveldi sínu og þarna er verið að gera.