50. gr. Lissabon-samningsins kveður á um formlegt úrsögnarferli ESB-ríkja með tveggja ára samningaviðræðum, og Brexit — sem lauk árið 2020 — er fyrsta dæmið um fulla úrsögn aðildarríkis. Fráhvarf án samningalegra fyrirkomulags er þó lýst sem «nær ómögulegu verkefni» vegna dýptar lagalegrar og efnahagslegrar samþættingar.
Enska frumtextinn
The Lisbon Treaty's Article 50 explicitly provides for EU member state withdrawal through a two-year negotiation process from notification. Brexit (2016 referendum, completed 2020) was the first full member state withdrawal. Greenland departed in 1985, but as part of Denmark rather than as an independent member. Complete unilateral withdrawal without negotiated future arrangements is described as 'nearly an impossible undertaking' given the depth of legal and economic integration.
Heimild
Vísindavefurinn — Þórhildur Hagalín, European Studies scholar (2011, updated 2026)
Vísindavefurinn er fræðilegur svarsíðuvefur Háskóla Íslands þar sem sérfræðingar svara spurningum almennings um víðmörg fræðasvið.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Lýsingin „nánast ómögulegt“ vísar til einhliða úrsagnar án samninga, en ekki til úrsagnarinnar sjálfrar (sem Brexit sýndi fram á að væri framkvæmanleg). Greinin var upphaflega skrifuð árið 2011 og uppfærð árið 2026 þar sem tekið var mið af reynslunni af Brexit. Úrsagnarferli Bretlands tók 4,5 ár frá þjóðaratkvæðagreiðslu til loka, lengri tíma en tveggja ára tímarammi sáttmálans gerði ráð fyrir.
Notuð í greiningum (1)
Þorgerður Katrín: Grænland er ástæða ESB-umsóknar Íslands Nútíminn
- Staðfest Styður Brexit-atkvæðagreiðslan í Bretlandi fór fram fyrir um tíu árum.