ECJ-dómurinn í Laval-málinu (C-341/05, 2007) þvingaði Svíþjóð til að takmarka rétt verkalýðsfélaga til að grípa til aðgerða gegn erlendum útsendum starfsmönnum, en svokölluð «Lex Laval»-löggjöf var endurskoðuð 1. júní 2017 og verkalýðsfélög endurheimtu að mestu leyti rétt sinn til að krefjast sænskra kjarasamninga fyrir alla útsenda starfsmenn. Laval-málið er oft nefnt í íslensku ESB-umræðunni sem fordæmi um að ESB-reglur geti þrengt starfréttindi á Norðurlöndum.
Enska frumtextinn
The Laval case (C-341/05, 2007) and subsequent 'Lex Laval' legislation significantly affected Swedish labour rights in the EU context. The ECJ ruled in 2007 that Swedish unions' blockade of a Latvian construction company (Laval un Partneri) violated EU free movement of services. Sweden responded with 'Lex Laval' (2010), restricting union action against foreign posted workers. After criticism that Lex Laval weakened union rights, it was revised on 1 June 2017: the 'Rule of Proof' was deleted (employers could no longer block union action by proving equivalent conditions), and unions regained the right to require Swedish collective agreements for all posted workers. The 2017 revision effectively restored most pre-Laval union rights while remaining technically compliant with EU law.
Heimild
Nordic Labour Journal — Lex Laval revised in Sweden (2017); Eurofound — Sweden: Impact of the Laval ruling
Nordic Labour Journal er fagtímarit um vinnumarkaðsmál á Norðurlöndum; Eurofound er stofnun ESB sem rannsakar vinnumarkaðs- og lífskjarmál í aðildarríkjunum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Endurskoðunin árið 2017 var pólitísk málamiðlun sem endurreisti að hluta til, en ekki að fullu, réttindi verkalýðsfélaga eins og þau voru fyrir Laval-málið. Enn standa yfir fræðilegar umræður um hvort endurskoðunin uppfylli að fullu ákvæði Félagsmálasáttmála Evrópu. Laval-málið er oft tiltekið í umræðum um ESB á Íslandi sem dæmi um að aðild að ESB takmarki norræn vinnumarkaðslíkön, þótt endurskoðun Svía árið 2017 sýni að aðlögun sé möguleg. Frekari endurskoðun var til umræðu árið 2021 („nýjasta endurskoðun Lex Laval“) sem fól í sér frekari styrkingu á réttindum verkalýðsfélaga.
Notuð í greiningum (3)
Hagur verkafólks að standa utan ESB Morgunblaðið
- Óstutt Andmælir Í ESB-löndum hefur verið mikil og almenn aðför að réttindum verkafólks.
Hver er reynsla Svía af 30 ára ESB aðild? Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Í Lavall-dómsmálinu (2007) dæmdi Evrópudómstóllinn lettneska byggingarfyrirtækið Laval í vil og sænskum verkalýðsfélögum var gert að greiða skaðabætur eftir að þau kröfðust þess að lettneskir farandverkamenn fengju sænska kjarasamninga.
- Að hluta staðfest Styður Árið 2010 voru reglur tilskipunar ESB um farandverkamenn teknar inn í sænsku löggjöfina sem kallast Lex Laval.
Sólveig Anna um stöðu verkafólks innan eða utan ESB Vísir
- Staðfest Styður Ef Ísland gengi í Evrópusambandið myndi íslenskt vinnumarkaðskerfi ekki hverfa — kjarasamningar, hlutverk stéttarfélaga og samningsréttur launafólks yrðu áfram mótuð á Íslandi.
- Staðfest Styður Danmörk og Svíþjóð, sem eru ESB-ríki, móta kjarasamninga, hlutverk stéttarfélaga og samningsrétt launafólks á þjóðlegu sviði.