ESB-málið hefur haft veruleg áhrif á ríkisstjórnarsamstarf á Íslandi frá 2007. Ríkisstjórnin 2009–2013 sótti um aðild, ríkisstjórnin 2013–2016 fraus viðræðurnar og núverandi ríkisstjórn ákvað að halda þjóðaratkvæðagreiðslu sem málamiðlun. Framhaldið ræðst af úrslitunum — já-svar torveldar þeim sem vilja stöðva aðildarviðræður en nei-svar fjarlægir málið úr stjórnmálaumræðunni um ókomna tíð.
Enska frumtextinn
EU policy has been a significant factor in Icelandic coalition formation since 2007. The 2009–2013 coalition (Samfylkingin + Left-Greens) applied for EU membership despite the Left-Greens' ambivalence, reflecting the crisis-era consensus. The 2013–2016 coalition (Independence Party + Progressive Party) suspended negotiations as a core coalition commitment. The 2017–2021 coalition (Independence, Progressive, Left-Greens) maintained the suspension. The current government's decision to hold a referendum represented a compromise between pro-EU and anti-EU coalition partners. Post-referendum coalition dynamics will depend heavily on the result — a 'Yes' vote would make it difficult for anti-EU parties to block accession negotiations, while a 'No' vote would remove the issue from coalition politics for a generation.
Heimild
Coalition agreements 2009, 2013, 2016, 2017, 2021, 2024; Althingi records
Stjórnarsáttmálar íslenskra ríkisstjórna frá 2009 til 2024 og þingskjöl á Alþingi um mótun Evrópustefnu og samstarfsgrundvöll stjórnarflokkanna.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Coalition dynamics are influenced by many issues beyond EU policy. The referendum's binding nature means that coalition manipulation of the EU question is limited post-vote. However, the pace and terms of accession negotiations (if approved) would still be determined by the government of the day.
Notuð í greiningum (2)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Staðfest Styður Í yfir tíu ár hefur þjóðin verið klofin um ESB-málið eftir að kosturinn var tekinn af borðinu.
- Að hluta staðfest Styður Framsóknarflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn fengu 13 ár samfellt í ríkisstjórn og réðu ekki við verðbólgu og krónuklafa á heimilum og fyrirtækjum.
Flott embætti í boði fyrir ESB ríki Vísir
- Staðfest Styður ESB-aðild Íslands hafi síðast verið á dagskrá undir stjórn Jóhönnu Sigurðardóttur, sem lagði fram aðildarumsókn árið 2009.
- Villandi Andmælir Sama ríkisstjórnin hafi ákveðið að gera hlé á aðildarviðræðunum árið 2013.