Afstaða Sjálfstæðisflokksins til Evrópusambandsins hefur þróast á áratugum — stuðningur við EES á tíunda áratugnum, andstaða við fulla aðild frá 2013 og samþykkt þjóðaratkvæðagreiðslu án flokksagatilmæla. Um 20–25% kjósenda flokksins styðja ESB-aðild, sem skapar innri spennu sem flokkurinn stýrir með áherslu á sjávarútveg og fullveldi.
Enska frumtextinn
Sjálfstæðisflokkurinn (Independence Party) has shifted on European integration over decades. In the early 1990s, the party leadership (under Davíð Oddsson) supported EEA membership as an alternative to EC/EU membership. By the 2000s, the party consolidated around an anti-EU but pro-EEA position. Following the 2008 crisis, an internal faction led by Bjarni Benediktsson (now party leader) briefly expressed openness to reconsidering the EU question, but the party's 2013 manifesto firmly rejected EU membership. As of 2025, the party opposes membership but has not whipped against the referendum process. An estimated 20–25% of Independence Party voters support EU membership, creating a significant internal tension that the party manages by focusing on fisheries and sovereignty arguments.
Heimild
Sjálfstæðisflokkur — Party congresses and manifestos 1991–2025; Morgunblaðið archives
Greining á þingfundargerðum og stefnuskrám Sjálfstæðisflokksins frá flokksstjórnum árin 1991–2025, ásamt fréttaskjalasafni Morgunblaðsins um Evrópumál.
Fyrirvarar
Internal party dynamics are complex and party congresses do not always reflect the views of the broader voter base. The party's position may evolve during the referendum campaign, particularly if business-oriented members push for a more nuanced stance.
Notuð í greiningum (3)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Staðfest Styður Ekki var meirihluti á Alþingi fyrir ESB-aðild þegar farið var í aðildarviðræður 2009 í tíð Samfylkingar og Jóhönnu Sigurðardóttur.
Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir
- Staðfest Styður Sjálfstæðisflokkurinn er á móti ESB-aðildarviðræðum.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
- Að hluta staðfest Styður Snorri Másson segir að ESB-aðild fæli í sér algjöra grundvallarbreytingu á stöðu Íslands, þar sem landið sé sjálfstætt þjóðríki sem heldur utan um sína eigin hagsmuni.