Eftir Alþingiskosningar 2013 reyndi ný ríkisstjórn Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins að draga umsókn Íslands um ESB-aðild til baka. Frumvarp þar að lútandi náði aldrei í atkvæðagreiðslu á Alþingi og utanríkisráðherra Gunnar Bragi Sveinsson sendi einhliða bréf til ESB 12. mars 2015. Framkvæmdastjórn ESB lýsti því yfir að bréfið fæli ekki í sér formlega afturköllun og telur umsóknina frá 2009 enn gilda.
Enska frumtextinn
After the 2013 Icelandic parliamentary elections, the new coalition government of the Progressive Party and Independence Party sought to withdraw Iceland's EU membership application. In February 2015, the governing parties submitted a bill to Althingi seeking approval to formally withdraw, but the bill failed due to vigorous opposition obstruction and was never put to a final vote. Foreign Minister Gunnar Bragi Sveinsson then unilaterally sent a letter to the EU on 12 March 2015, stating that Iceland should no longer be regarded as a candidate country. The EU's response was ambiguous — the European Commission's spokesperson stated that Sveinsson's letter did not constitute a formal withdrawal of the application. The Latvian EU presidency replied on behalf of the Council. The decision to bypass parliament provoked significant public protests outside the Althingi. The EU has continued to regard Iceland's 2009 application as technically still valid, a point that became relevant again in the lead-up to the 2026 referendum.
Heimild
Icelandic Ministry for Foreign Affairs; EU Council of Ministers; Reykjavik Grapevine; IceNews
Utanríkisráðuneytið fer með utanríkismál Íslands og ráðherraráð ESB sér um ákvarðanatöku ríkjanna í Evrópusambandinu.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
The legal status of Iceland's application remains disputed. The EU has never formally acknowledged the withdrawal, and the European Commission stated in March 2026 that the application is still valid. Icelandic legal scholars disagree on whether a foreign minister's letter can override a parliamentary process.
Notuð í greiningum (4)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Stjórnarandstöðuflokkarnir lofuðu að fara með ESB-málið áfram í þjóðaratkvæðagreiðslu 2013 en gerðu það ekki og fóru ekki heldur með það fyrir utanríkismálanefnd.
- Staðfest Styður Í yfir tíu ár hefur þjóðin verið klofin um ESB-málið eftir að kosturinn var tekinn af borðinu.
Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir
- Villandi Styður Fyrri ríkisstjórnir lofuðu þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild en efndu ekki loforðið.
Ekki víst hvernig Evrópusambandið bregst við Morgunblaðið
- Staðfest Styður Deilt er um hvort aðildarumsókn Íslands frá 2010 sé enn í gildi.
- Staðfest Styður Núverandi stjórnvöld halda því fram að aðildarumsóknin frá 2010 hafi aldrei verið formlega dregin til baka.
- Að hluta staðfest Styður Spurningin um hvort þörf sé á ríkjaráðstefnu tengist beint spurningunni um hvort aðildarumsókn Íslands frá 2010 sé enn í gildi eða hvort leggja þurfi inn nýja umsókn.
Hvers vegna er umsóknin til Evrópusambandsins frá 2009 falin? Vísir
- Staðfest Styður Umsóknarbréf Íslands til Evrópusambandsins frá 2009 var formlegt bréf um aðild samkvæmt 49. grein sáttmálans um Evrópusambandið (Treaty on European Union).
- Að hluta staðfest Styður Þingsályktunartillaga utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðagreiðslu 2026 fjallar um "framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu" en umsóknin frá 2009 var um fulla aðild — þetta tvennt er í ósamræmi.