← Til baka á Heimildir
LABOUR-DATA-008 Lagalegur texti Há
Vinnumarkaður Efnahagslegt posted workers directive
Tilskipun ESB um útsenda starfsmenn (96/71/EB, endurskoðuð 2018/957) hefur verið innleidd í íslenskan rétt í gegnum EES-samninginn. Útsendir starfsmenn á Íslandi eru tiltölulega fáir — áætlaðir 2.000–3.000 á ári, aðallega í byggingariðnaði og sérhæfðum iðnaðarverkefnum.
Enska frumtextinn

The EU Posted Workers Directive (96/71/EC, revised 2018/957) has been incorporated into Icelandic law through the EEA Agreement. The directive requires that workers temporarily posted to Iceland receive the same minimum terms and conditions as local workers, including minimum pay, working hours, and health and safety standards. In practice, posted workers in Iceland are relatively few — estimated at 2,000–3,000 per year, primarily in construction and specialised industrial projects (aluminium smelter maintenance, geothermal drilling). Full EU membership would bring Iceland under the European Labour Authority's (ELA) oversight for cross-border enforcement, potentially improving compliance monitoring.

Dagsetning 1. júní 2025
Síðast staðfest 9. mars 2026
Svið Efnahagslegt
Heimildaflokkur Lagalegur texti

Heimild

European Commission — Posted Workers Directive; Icelandic Ministry of Social Affairs — transposition records

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins ber ábyrgð á stefnumótun og framkvæmd ESB-regluverksins, þar á meðal tilskipunum um frjálsa för launafólks.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Landfræðileg einangrun Íslands takmarkar hagnýtt gildi útsendra starfsmanna samanborið við ESB-lönd á meginlandinu sem eiga landamæri. Ákvæði endurskoðaðrar tilskipunar um „jöfn laun“ hafa verið umdeild í sumum ESB-ríkjum en falla vel að því hálaunaumhverfi sem þegar er til staðar á Íslandi.

Tengdar heimildir (2)

LABOUR-DATA-005 Vinnumarkaður

Félagsmönnun á íslenskum vinnumarkaði er um 90% (meðaltal ESB er ~23%) og laun ákvarðast fyrst og fremst í miðlægum kjarasamningum milli ASÍ og SA fremur en með löggjöf. Engin lögbundin lágmarkslaun eru til staðar — kjarasamningsákvæði gegna því hlutverki. ESB-aðild gæti bætt við ramma um starfsmannaráð og samákvörðunarrétt.

 LABOUR-DATA-001 Vinnumarkaður

Ísland nýtur þegar frjálsrar farar launafólks í gegnum EES-samninginn sem hefur gilt síðan 1994. EES-borgarar hafa rétt til búsetu og vinnu á Íslandi án atvinnuleyfis og Íslendingar hafa gagnkvæman rétt í ESB/EES-ríkjum. ESB-aðild myndi ekki veita Íslandi frelsi til hreyfanleika umfram þetta en myndi gefa Íslandi atkvæðisrétt um þær reglur sem gilda um frjálsa för.

Notuð í greiningum (2)

Hver er reynsla Svía af 30 ára ESB aðild? Heimssýn

  • Að hluta staðfest Styður Í Lavall-dómsmálinu (2007) dæmdi Evrópudómstóllinn lettneska byggingarfyrirtækið Laval í vil og sænskum verkalýðsfélögum var gert að greiða skaðabætur eftir að þau kröfðust þess að lettneskir farandverkamenn fengju sænska kjarasamninga.
  • Að hluta staðfest Styður Árið 2010 voru reglur tilskipunar ESB um farandverkamenn teknar inn í sænsku löggjöfina sem kallast Lex Laval.
  • Að hluta staðfest Styður Framkvæmdir í sænskum byggingariðnaði eru oft unnar með allt að hundrað mismunandi verktökum og starfsmannaleigum, sem hefur í mörgum tilfellum leitt til slæmra vinnuaðstæðna.

Í Evrópusambandinu eru réttindi verkafólks á forsendum markaðarins Vísir

  • Að hluta staðfest Andmælir Fjórfrelsi Evrópusambandsins hefur leitt til þess að réttindi verkafólks hafa molnað.